آگاه: سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه دیروز چهارشنبه پنج شهریور، پس از حضور در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و دیدار با اعضای این کمیسیون، در گفتوگویی با اشاره به اظهارنظر مقامات آژانس بینالمللی انرژی اتمی در خصوص ورود بازرسان این نهاد به ایران، گفت: قانون مصوب مجلس شورای اسلامی همکاری با آژانس را موکول به تصمیم شورایعالی امنیت ملی کرده، لذا طبق قانون تمامی درخواستهای آژانس به شورای عالی امنیت ملی میرود تا در مورد آنها تصمیمگیری شود. اکنون نیز در خصوص تعویض سوخت نیروگاه بوشهر که باید تحتنظر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام شود، تصمیمات گرفته شده و هر نوع همکاری نیز در همین چارچوب قانون مجلس خواهد بود که تامین کننده منافع ملت ایران باشد.
وی در رابطه با اظهارات نماینده مردم تهران در نشست علنی دیروز مجلس در خصوص نهاییشدن متن توافق همکاری ایران و آژانس درباره مدالیته جدید، تصریح کرد: هیچ متنی هنوز مورد تایید نهایی قرار نگرفته است؛ بعضی از دیدگاهها بین دو طرف ردوبدل شده و دیدگاههای آژانس نیز چندین مرتبه به صورت مکتوب ارائه شده است. در هر مذاکره طبیعی است طرفین دیدگاهها و نظرات خودشان را تبادل میکنند تا نهایتا طی یک مذاکره به جمعبندی برسند. نمیدانم متن مورد اشاره نماینده محترم از کجا آمده اما باید گفت که این متن، متن مورد مذاکره و توافق نیست.
عراقچی در خصوص محور نشست خود با اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، خاطرنشان کرد: در خصوص مسیر ارمنستان و آذربایجان و توافق صورت گرفته، مذاکرات هستهای با اروپاییها، مذاکرات با آژانس، مباحث اسنپبک و تمدید آن تبادل نظر خوبی صورت گرفت و نمایندگان نظرات مفیدی ارائه کردند.
در همین راستا، حجتالاسلام محمدتقی نقدعلی، نماینده مجلس در جلسه علنی روز چهارشنبه پنج شهریورماه در صحن مجلس شورای اسلامی طی تذکر شفاهی، گفت: طبق مصوبه مجلس مقرر شد تا حصول اطمینان از رعایت کامل حاکمیت ملی و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، تامین امنیت مراکز و دانشمندان هستهای و حصول اطمینان از رعایت کامل حقوق ذاتی جمهوری اسلامی ایران، هرگونه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به حالت تعلیق درآید. وی ادامه داد: در ادامه این مصوبه آمده است که تایید تحقق این شروط بر اساس گزارش سازمان انرژی اتمی، بر عهده شورای عالی امنیت ملی است و هر کسی خلاف این قانون رفتار کرد، مجرم است و مشمول مجازاتهای تعزیری درجه شش قانون مجازات اسلامی میشود.
نماینده مردم خمینیشهر در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: این روزها خبرهایی مبنی بر حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران مطرح شده است و سوال ما این است که در جریان حضور بازرسان آژانس در کشور و بازرسی آنها، کدام یک از شروط تعیین شده توسط مجلس رعایت شده است؟ آیا امنیت دانشمندان ما با تایید شورای عالی امنیت ملی تامین شده است؟
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در پاسخ به این تذکر، تاکید کرد: قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی رعایت شده است. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی نیز در گفتوگو با صداوسیما درباره تازهترین شرایط و جزئیات همکاری جمهوری اسلامی ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: در راستای اجرای برنامه زمان بندی شده نیروگاه اتمی بوشهر و ضرورت تامین بهموقع برق موردنیاز برای شبکه، ضمن هماهنگیهای صورت گرفته مقرر شد بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر امر تعویض سوخت این نیروگاه نظارت کنند. وی تصریح کرد: بدیهی است هرگونه بازرسی پس از توافق ایران و آژانس بر چارچوب ترتیبات همکاریها و تایید آن توسط شورای عالی امنیت ملی بر اساس مصوبه اخیر مجلس صورت خواهد گرفت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در خصوص نشست ایران با سه کشور اروپایی در ژنو گفت: نشستی با حضور نمایندگان جمهوری اسلامی ایران و سه کشور اروپایی و با مشارکت معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز سهشنبه در ژنو برگزار شد. وی افزود: این مذاکرات در چارچوب سیاست ایران برای استفاده از همه ظرفیتهای دیپلماتیک بهمنظور تأمین منافع ملی انجام شد.
بقایی خاطرنشان کرد: در هفتههای اخیر کشورهای اروپایی ادعای توسل به سازوکار بازگرداندن تحریمهای شورای امنیت را مطرح کرده بودند که ایران در مواضع اصولی خود تاکید کرد: بر اساس دلایل روشن حقوقی و قانونی، سه کشور اروپایی چنین حقی ندارند و در صورت اقدام، تبعات آن متوجه همان کشورها خواهد بود. اگر هم چنین اتفاقی بیفتد تبعات و آثارش متوجه آن کشورها خواهد بود. وی تصریح کرد: در این نشست مواضع ایران درباره لزوم رفع تحریمها و حفظ حقوق هستهای بهصورت شفاف تبیین شد و مسئولیتهای طرفهای اروپایی نیز موردتاکید قرار گرفت.
بقایی گفت: موضع هر دو طرف روشن است. مسئولیت طرفهای اروپایی بهخوبی تفهیم شد. نظر ایران هم در حوزه رفع تحریمها و هم در رابطه با حقوق هستهای خود برای طرف مقابل تبیین شد. وی افزود: قرار شد تماسها بین دو طرف در روزهای آینده ادامه پیدا کند و امیدواریم که این روند منجر به صیانت از منافع و حقوق ملت ایران شود. در همین رابطه، لارنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال نیز در ایکس (توییتر) نوشت: بازرسان پس از وقفهای طولانی به ایران بازگشتهاند، هرچند به گفته مدیرکل آژانس، فعالیتهای بازرسی هنوز آغاز نشده است. برخی این اقدام ایران را پوستین ظاهری میدانند، زیرا بازرسیها محدود به سایتهای غیر آسیبدیده مانند بوشهر و TRR بوده و سایتهای غنیسازی یا ذخایر اورانیوم تحت بررسی قرار نگرفتهاند، بهویژه با تعلیق پروتکل الحاقی توسط ایران.
گروسی و کارشناسان تاکید دارند که بازگشت بازرسان، حتی در این محدوده، گامی مهم در ایجاد اصل حضور بازرسان در ایران است و آژانس شایسته تقدیر است. با این حال، احتمال طولانیشدن مذاکرات ایران برای توافق بر سر رژیم کامل بازرسیها وجود دارد و محدودیتها ممکن است ادامه یابد. به نوشته نورمن، تحلیلگران تصریح میکنند که اقدامات فعلی، شرایط تمدید SnapBack تعیین شده توسط سه کشور اروپایی را برآورده نمیکند، اما بازگرداندن حالت عادی حضور بازرسان، پس از درگیریهای ژوئن، نقطه مهمی است.