دوره صفویه
-
ایران در آینه آیینهای عاشورایی
از نخل تا طشت
هر سال با فرارسیدن تاسوعا و عاشورا، نقشه ایران رنگ دیگری به خود میگیرد. در این دو روز، شهرها و روستاهای کشور تنها میزبان مراسم سوگواری نیستند بلکه به صحنه نمایش مجموعهای از آیینها، سنتها و میراث فرهنگی تبدیل میشوند که برخی از آنها قدمتی چندصدساله دارند. از نخلهای عظیم یزد که بر دوش صدها نفر حرکت میکنند تا طشتهای آب اردبیل، از سینهزنیهای موزون بوشهر تا تعزیههای باشکوه مناطق مرکزی ایران، هر نقطه از کشور روایت ویژه خود را از واقعه عاشورا حفظ کرده است.
-
پاسداری از میراث جاودان در سالروز اخراج استعمارگران
خلیج فارس؛ خلیج نامیرا
محمد علیبیگی: دهم اردیبهشت در تقویم ایران، تنها یک روز معمولی در میان اوراق سالنامه نیست؛ بلکه یادآور حماسهای ملی، تاریخی و فرهنگی است؛ روزی که به نام روز ملی «خلیج فارس» گره خورده است. این پهنه آبی استراتژیک، از سپیدهدم تاریخ بشر نه تنها شریانی حیاتی برای تجارت، اقتصاد و ارتباطات جهانی میان شرق و غرب بوده، بلکه هویت و نام آن در تار و پود تاریخ، جغرافیا و فرهنگ تمدنهای بشری ریشه دوانده است. اما پرسشهای اساسی اینجاست که این نامگذاری از کجا نشأت گرفت؟ اسناد تاریخی و باستانی چه حقایقی را در دل خود نهفته دارند؟ و در مسیر پاسداری از این نام کهن، هنر، رسانه و نهادهای مدنی چه نقشی ایفا کردهاند؟ در این نوشتار جامع، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع میپردازیم.
-
از ترکمانچای تا تحقیر درونی
خودکمبینی ایرانی چگونه نهادینه شد؟
پروین قائمی - در روزگاری که ملت ما برای بازیابی اعتماد به نفس جمعی خود میکوشد، برخی نخبگان هنوز با زخمی قدیمی و لایه لایه دست و پنجه نرم میکنند: زخمی به نام خودتحقیری. این واژه شاید در گفتوگوی روزمره، رنگی روانشناسانه داشته باشد، اما در سطح تاریخی، اجتماعی و سیاسی، با یک گفتمان عمیقتر مواجهیم؛ گفتمانی که در آن، ایرانی نه فقط از عقبماندگی خود مینالد، بلکه گاه آن را بخشی از هویت خود میسازد. این یعنی بحران، از سطح نارضایتی فراتر رفته و به خودانگارهای جمعی تبدیل شده است. پرسش اصلی این است: این سرافکندگی تاریخی از کجا آغاز شد؟
-
امید، لازمه گذر از هراسآفرینی
جامعه ایران در آستانه تغییر روانی
جامعه انسانی، همچون موجودی زنده و پویا، برای ادامه حیات، پیشرفت و تابآوری در برابر چالشها به امید نیاز دارد، نیرویی که فراتر از احساس فردی، به عنوان یکی از مهمترین عوامل انسجام و حرکت جمعی عمل میکند. امید، آن سوخت نامرئی است که افراد را به تلاش برای ساختن آیندهای بهتر ترغیب میکند، همکاری را ممکن میسازد و نوآوری را برمیانگیزد. بدون آن، انگیزه پیگیری اهداف مشترک رنگ میبازد و جامعه در معرض رکود، انزوا و حتی فروپاشی قرار میگیرد.
-
سخنان محققداماد در مجمع فلاسفه ایران
غزالی از شک به اطمینان رسید
سیدمصطفی محققداماد گفت: «تا قبل از غزالی، اخلاق در ادبیات اسلامی همان بود که از یونان به ما رسیده بود. غزالی کوشید نظام اخلاقی اسلام را بر پایه قرآن و سنت بنا کند.»
-
روایت صنایع دستی اردبیلیها از پشت دارهای چوبی و یک واقعیت پنهان
نقش و نگار هنر از شمال غرب ایران
اردبیل با داشتن مجموعه مهارتهای کهن مانند ورنیبافی شاهسون، جاجیم عنبران و گلیم نمین، یکی از خاستگاههای صنایع دستی ایران است اما پشت این رنگها و نقوش پررمزوراز، واقعیتی پنهان است.
-
به بهانه سالروز تاسیس سلسله صفویه
چرا دوران صفوی به عنوان عصر طلایی شناخته میشود؟
چند سالی است که در تقویم رسمی کشورمان، چهارم مرداد به عنوان روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی نامگذاری شده است؛ این نامگذاری به مناسبت سالروز استقرار سلسله صفویه انجام گرفته است. طبق اسناد تاریخی، سلسله صفویه، یکی از تاثیرگذارترین و مهمترین سلسلههای ایرانی پس از اسلام است و خدمات فرهنگی – هنری قابل توجهی در این دوره صورت گرفته که ثمره این خدمات هنوز هم وجود دارد و به یادگار از آن دوران باقی مانده است از جمله مسجد شیخ لطفالله اصفهان.