آگاه: تجربه جنگ تحمیلی سوم نشان داد که در مدت کوتاهی، هزاران خودرو و اموال شهروندان آسیب دید و ضرورت وجود پوششهای بیمهای متناسب بیش از پیش احساس شد. پس از این رویداد، نهادهای مسئول با صدور مجوز ارائه پوشش جنگ، مسیر جدیدی را برای حمایت از داراییهای مردم باز کردند. این بیمهنامهها اکنون برای خودروها، منازل مسکونی و واحدهای تولیدی ارائه میشوند و میتوانند در شرایط بحرانی، بخشی از خسارتهای سنگین را جبران کنند. با وجود آغاز پرداخت خسارتها و اولویتدهی به پروندههای خرد، همچنان چالشهایی در پوشش کامل زیانها، بهویژه برای افرادی که فاقد بیمه مناسب بودهاند، وجود دارد. گزارشها حاکی از آن است که فرآیند واریز مبالغ برای پروندههای خرد از ابتدای هفته جاری کلید خورده و مکانیزمهای حمایتی برای جبران زیان کسانی که فاقد پوششهای خاص بودهاند، در حال اجراست. با این حال، ضریب نفوذ بیمه جنگ هنوز پایین است و بسیاری از خانوارها آن را هزینهای اضافی تلقی میکنند، نه یک ضرورت.
این موضوعی است که خبرگزاری «تسنیم» به آن پرداخته و اعلام کرده که دولت منابع لازم را برای جبران خسارت خودروهای آسیبدیده تامین کرده و اولویت با پروندههایی است که میزان زیان آنها کمتر از ۳۰ میلیون تومان برآورد شدهاند.
آمارها نیز از ثبت بیش از ۱۹ هزار دستگاه خودرو به عنوان خسارت دیده در سامانه ارزیابی خبر میدهند که فرآیند کارشناسی بیش از ۱۵ هزار پرونده از آنها نهایی شده و واریزیهای آنها از طریق بانکها و شرکتهای بیمه عامل آغاز شده است. واقعیت این است که حق بیمه پوشش جنگ بهدلیل ماهیت پرریسک آن، بالاتر از پوششهای عادی است. در بیمهگری، نرخگذاری بر اساس احتمال وقوع و شدت خسارت انجام میشود، وقتی شدت خسارت بالقوه بالا باشد، شرکت بیمه برای حفظ توانگری مالی خود ناچار است نرخ بالاتری تعیین کند، از سوی دیگر، شرکتهای بیمه برای این نوع ریسکها معمولا نیازمند قراردادهای اتکایی هستند و هزینه بیمه اتکایی نیز در قیمت نهایی اثر میگذارد.
محاسبه سادهای که نگاه را تغییر میدهد
اگر ارزش یک واحد مسکونی متوسط در شهرهای بزرگ را چندین میلیارد تومان در نظر بگیریم، حتی آسیب جزئی میتواند هزینهای سنگین به خانواده تحمیل کند، در چنین شرایطی، پرداخت درصدی از ارزش ملک بهعنوان حق بیمه سالانه، در واقع خرید «اطمینان مالی» است؛ اطمینانی که در صورت وقوع بحران میتواند مانع سقوط یک خانواده به ورطه بدهی و فقر شود.
در مورد خودرو نیز وضعیت مشابه است، افزایش قیمت خودرو در سالهای اخیر باعث شده است این دارایی برای بسیاری از خانوارها بخش قابل توجهی از سرمایه آنها باشد. نبود پوشش جنگ بهمعنای پذیرش کامل ریسک از بین رفتن این دارایی است؛ ریسکی که در شرایط خاص میتواند تحقق یابد.
اهمیت حیاتی برای تولیدکنندگان
اما شاید مهمترین کارکرد بیمه جنگ در بخش تولید باشد. تخریب یک کارخانه یا کارگاه صرفا یک خسارت شخصی نیست؛ این اتفاق میتواند به توقف زنجیره تامین، بیکاری کارگران، کاهش عرضه کالا و حتی افزایش قیمتها منجر شود، بهبیان دیگر، نبود پوشش بیمهای کافی برای واحدهای تولیدی میتواند تبعات کلان اقتصادی داشته باشد.
بر اساس گزارشهای بینالمللی صنعت بیمه، در کشورهایی که ضریب نفوذ بیمههای فاجعهآمیز بالاتر است، سرعت بازسازی پس از بحران بهشکل محسوسی بیشتر بوده و فشار مالی بر دولتها نیز کاهش یافته است، به همین دلیل بسیاری از اقتصاددانان معتقدند توسعه بیمههای فاجعهای، بخشی از سیاست تابآوری اقتصادی محسوب میشود.
بیمه جنگ؛ تصمیم احساسی یا انتخاب عقلانی؟
بسیاری از خانوارها خرید این بیمه را ضروری نمیدانند، اما منطق بیمه دقیقا بر پایه پوشش ریسکهای کماحتمال اما پرهزینه شکل گرفته است. هیچکس خانه خود را بهامید آتشسوزی بیمه نمیکند؛ بلکه برای جلوگیری از فروپاشی مالی در صورت وقوع حادثه این کار را انجام میدهد. کارشناسان معتقدند اگرچه ممکن است پرداخت حق بیمه در کوتاهمدت فشار مالی ایجاد کند، اما در بلندمدت میتواند از زیانهای غیرقابل جبران جلوگیری کند، در واقع مقایسه «هزینه قطعی حق بیمه» با «خسارت احتمالی اما بسیار بزرگ» نشان میدهد که این تصمیم بیش از آنکه احساسی باشد، ریشه در محاسبه عقلانی دارد.
چه باید کرد؟
با وجود مزایای روشن این پوشش، برای افزایش استقبال عمومی، طراحی محصولات متنوعتر، امکان پرداخت اقساطی، تخفیفهای گروهی و حتی بررسی مشوقهای حمایتی میتواند موثر باشد، همچنین شفافسازی درباره شرایط و سقف تعهدات بیمهنامهها، نقش مهمی در جلب اعتماد مردم خواهد داشت. در نهایت، بیمه جنگ را نمیتوان صرفا یک محصول تازه در ویترین شرکتهای بیمه دانست. این بیمهنامه در شرایط پرریسک امروز، به ابزاری برای مدیریت بحران تبدیل شده است؛ ابزاری که میتواند میان «یک خسارت سنگین» و «یک فاجعه مالی» تفاوت ایجاد کند.
شاید هنوز بسیاری آن را هزینهای اضافی بدانند، اما تجربههای جهانی نشان میدهد در زمان بحران، تنها داراییهایی که بیمهاند، شانس بازگشت دارند.
نظر شما