-
داستان شکست شیطان بزرگ
سلاح مانده در انبار
امروز کاغذپاره‌های سفارت آمریکا در قفسه‌های بایگانی خاک می‌خورند. اسنادی که زمانی برای برملا کردن حقیقت نفوذ کنار هم چیده شدند، حالا در برابر بمباران روایت‌های دروغین، سکوت کرده‌اند. سکوتی که یکی از بارزترین نشانه‌های خطای راهبردی است. در جنگ شناختی امروز، اسناد لانه جاسوسی باید سلاح روایتی ما باشند نه یک آرشیو تاریخی. سلاحی که اگر ما از آن استفاده نکنیم (که نمی‌کنیم!)، دشمن از خلأ آن، علیه ما روایت‌ها می‌سازد. همان‌طور که رهبر شهید انقلاب نیز هشدار می‌دادند که: «اگر شما روایت نکنید، دشمن روایت می‌کند.» و امروز، ما دقیقا در همان روزگار نکبت‌زده روایت دشمن زندگی می‌کنیم.
-
در آمدی بر «انقلاب دوم»
کشتی، ناخدا، سرنوشت
عموما ما سیزدهم آبان ۱۳۵۸ را در قاب تسخیر سفارت آمریکا می‌بینیم؛ عملی که با هیجان انقلابی، شعار و اشغال یک ساختمان در ذهن جمعی ما نقش بسته است. اما امام خمینی (ره) آن را نه یک حرکت اعتراضی، بلکه «انقلاب دوم» نامیدند.
-
سیری در شکل‌گیری کتاب جاودانه «ایستگاه خیابان روزولت»
مناطق محروم تاریخ‌نگاری
رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان، پیرامون مسئله تسخیر سفارت آمریکا توسط دانشجویان سال گذشته تصریح کردند: «همه سفارت‌ها مرکز اطلاعات دارند و اطلاعات کشور را ــ آن کشوری که این سفارت در آنجا متوقف است ــ جمع می‌کنند، به کشور خودشان می‌فرستد؛ این اشکالی ندارد. مسئله سفارت آمریکا این نبود؛ مسئله سفارت آمریکا این بود که اتاق توطئه علیه انقلاب بود: افراد را ببینند، افراد را تحریک کنند، تشکیلات به وجود بیاورند، از ناراضی‌های بازمانده از رژیم قبل استفاده کنند و ارتش را اگر بتوانند، دور هم جمع و علیه انقلاب اقدام کنند.» ۱۲/۰۸/۱۴۰۴
تیتر سه سرویس
-
۱۳ آبان و افشای فاز ساختاری
فرمول ذاتی دشمنی
ما معمولا سیاست خارجی آمریکا را مجموعه‌ای از تاکتیک‌های مقطعی می‌بینیم و تصور می‌کنیم با تغییر دولت‌ها در کاخ سفید، ماهیت دشمنی نیز تغییر می‌کند. اما واقعیت این است که با یک «فرمول ذاتی» روبه‌رو هستیم، نه یک تاکتیک سیاسی. این فرمول بر یک اصل استوار است: آمریکا هرگز استقلال یک قدرت مستقل را نمی‌پذیرد. بر اساس این فرمول، هر کشور یا باید در مدار نفوذ و کنترل آمریکا قرار بگیرد، یا باید تسلیم شود. تاکتیک‌ها (از مذاکره تا تحریم) عوض می‌شوند، اما فرمول ثابت می‌ماند.
-
از امتداد ۱۳ آبان تا تجمعات شبانه
انقلاب سوم
آنچه در تجمعات شبانه پس از شهادت رهبر دیده می‌شود، ادامه منطقی همان چیزی است که در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ رخ داد. در آن روز، دانشجویانی که سفارت آمریکا را تسخیر کردند، از خانواده‌هایی آمده بودند که عزت را همانند یک تجربه زیسته، از مادران و مادربزرگ‌های‌شان آموخته بودند. همانگونه که هیچ شهیدی بدون دامن تربیت ایمانی به چنین مقام والایی نمی‌رسد، هیچ کنش جمعی ایمانی نیز بدون شبکه‌های عاطفی شکل نمی‌گیرد. از گذشته‌های دور در ایران خانواده کارگاه تولید مقاومت بوده است. جایی که کودک یاد می‌گیرد سر سفره، حق را از ناحق تشخیص دهد و بیرون از خانه از آبروی خود دفاع کند.
-
چرایی کمبود روایت مستند
به شعارزدگی عادت کرده‌ایم
در مورد علت کمبود روایت‌های مستند تاریخی چند نکته به ذهن می‌رسد: یک نکته اینکه متاسفانه یکی از ماده‌های خام پژوهش‌های تاریخی مستند، دسترسی به آرشیو منظم دقیق و قابل فرآوری اسناد تاریخی است. یکی از مشکلات ما با نهادهایی که دارای اسناد تاریخی هستند، سخت بودن دسترسی به اسناد است. بعد از دسترسی به اسناد هم، مسئله بعدی پراکندگی شدید اسناد است. این در صورتی است که پژوهشگر تاریخی باید بتواند به اسناد دسته‌بندی‌شده دسترسی داشته باشد و نباید بخش عمده‌ای از وقت و انرژی‌اش را صرف دسترسی به اسنادی کند که بسیار پراکنده هستند. این، یکی از دلایل عمده عدم تولید محصولات مستند است.
-
روز آزمون بزرگ
فصل جدید قدرت مردم
انقلاب اسلامی ایران فرصتی بزرگ برای موطن خود یعنی ایران و جهان بود. خداوند با این انقلاب در عصر جدید حجت را بر همه ملت‌ها و دولت‌ها تمام کرد و سقوط خاندان پهلوی و سرفرازی ملت ایران را عبرتی برای تمام مردم قرار داد. آن روز، یعنی ۲۲ بهمن سال ۵۷ می‌توانست آغاز یک تغییر بنیادین در زندگی بشر روی زمین باشد. قدرتی که انکار یا حبس می‌شد آشکار گردید و معادلات قدرت را تغییر داد.
-
ریشه‌های پنهان یک خصومت ساختاری در تقابل با استقلال‌طلبی
از انقلاب دوم تا جنگ‌شناختی امروز
صدای یکنواخت تیغه‌های خردکن در طبقات بالایی سفارت، آخرین تلاش برای پنهان کردن واقعیتی بود که داشت از دست می‌رفت. وقتی کیسه‌های پر از رشته‌های کاغذ به دست دانشجویان افتاد و ساعت‌ها زمان صرف کنار هم نشاندن آن خرده‌ها شد، تاریخ مسیر تازه‌ای پیدا کرد. آن تکه‌های باریک نشان دادند پشت تابلوی روابط دیپلماتیک، یک اتاق جنگ برای بازگرداندن سلطه برپا بوده است. از همین رو امام خمینی (ره) تسخیر این لانه را انقلاب دوم نامید تا پرونده دخالت مستقیم واشنگتن برای همیشه بسته شود.
-
واکاوی ابعاد دینی، ژئوپلیتیک و تاریخی پایان‌ناپذیری منازعه ایران و ایالات متحده
علت‌یابی بی‌اعتمادی‌ها
در ادبیات متعارف روابط بین‌الملل، منازعات میان دولت‌ها عموما از دریچه تعارض منافع مادی، رقابت‌های ژئوپلیتیک مقطعی یا سوءتفاهم‌های دیپلماتیک تبیین می‌شوند؛ فرضیه‌ای که در ذات خود حامل این پیش‌فرض خوش‌بینانه است که با تغییر دولت‌ها، جابه‌جایی موازنه‌ها یا به‌کارگیری مکانیزم‌های گفت‌وگو و مصالحه، می‌توان بر تنش‌ها فائق آمد. با این وجود، تداوم، ژرفا و بازتولید مداوم منازعه میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، این چارچوب‌های ساده‌انگارانه را به چالش می‌کشد.
-
حافظه مداخله و ریشه‌های بی‌اعتمادی
لانه جاسوسی؛ ریشه‌های یک تقابل
هسته مفهومی یادداشت تسخیر سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۱۳۵۸، در تلاقی حافظه تاریخی مداخله خارجی، استقلال ژئوپلیتیکی ایران و ماهیت دینی ـ انقلابی جمهوری اسلامی معنا یافت. شناخت این سه عامل، هم استمرار منازعه ایران و آمریکا را تبیین می‌کند و هم برای فهم جنگ شناختی امروز اهمیت دارد.
-
داستان شکست شیطان بزرگ
سلاح مانده در انبار
امروز کاغذپاره‌های سفارت آمریکا در قفسه‌های بایگانی خاک می‌خورند. اسنادی که زمانی برای برملا کردن حقیقت نفوذ کنار هم چیده شدند، حالا در برابر بمباران روایت‌های دروغین، سکوت کرده‌اند. سکوتی که یکی از بارزترین نشانه‌های خطای راهبردی است. در جنگ شناختی امروز، اسناد لانه جاسوسی باید سلاح روایتی ما باشند نه یک آرشیو تاریخی. سلاحی که اگر ما از آن استفاده نکنیم (که نمی‌کنیم!)، دشمن از خلأ آن، علیه ما روایت‌ها می‌سازد. همان‌طور که رهبر شهید انقلاب نیز هشدار می‌دادند که: «اگر شما روایت نکنید، دشمن روایت می‌کند.» و امروز، ما دقیقا در همان روزگار نکبت‌زده روایت دشمن زندگی می‌کنیم.
-
از کودتای ۲۸ مرداد تا جنگ شناختی امروز
لانه شیطان
وقتی در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ دانشجویان دیوار سفارت آمریکا در تهران را پشت سر گذاشتند، جهان با رویدادی روبه‌رو شد که تا پیش از آن کمتر نظیرش را در تاریخ معاصر دیده بود. اما آیا این اقدام، چنان‌که منتقدان بعد از حادثه ادعا کردند، حرکتی صرفا هیجانی، احساسی و برخاسته از تب‌وتاب جوانی بود؟ یا برعکس، تصمیمی سنجیده و واکنشی پدافندی در برابر یک تهدید واقعی و ساختاری به شمار می‌رفت؟ برای رسیدن به پاسخی روشن و دور از کلی‌گویی، باید از دریچه اسناد معتبر و شواهد تاریخی به ماجرا نگاه کرد.
-
روایت نکنید، دشمن روایت می‌کند
سندی که راوی نداشت
کاغذهای خردشده سفارت را سال‌ها پیش نوار به نوار کنار هم چیدند و چاپ کردند. شد ده‌ها جلد. ولی اگر از یک دانش‌آموز دبیرستانی بپرسید لانه جاسوسی چه بود، احتمالا چیزی می‌شنوید در حد یک عکس قدیمی، یک شعار و شاید صحنه‌ای از یک فیلم آمریکایی. سند هست و مخاطب هم هست، ولی به هم نمی‌رسند.