آگاه: مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران و رئیس شورای عالی امنیت ملی روز گذشته در پیام خود با استقبال از پیام اخیر رهبر انقلاب اسلامی، این پیام را تبیینکننده مسئولیت نهادهای موثر در فرآیند دیپلماسی و صیانت از منافع ملی دانست و تاکید کرد: اینجانب به عنوان رئیسجمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی به همراه سایر اعضای این شورا خود را متعهد به توجه حداکثری نسبت به دغدغههای معظمله و حراست از حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت میدانیم.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه هم پیام حکیمانه و راهگشای رهبر انقلاب را چراغ راه تمامی کارگزاران سیاست خارجی کشور دانست و از رهنمودها، تدابیر و حمایتهای ارزشمند ایشان قدردانی و کرد و اطمینان داد: تمامی توان دستگاه سیاست خارجی کشور در راستای تامین منافع عالیه جمهوری اسلامی ایران، حفظ حقوق ملت شریف ایران و پاسداری از عزت، استقلال و اقتدار این سرزمین، در چارچوب اصول و مبانی مورد نظر حضرت عالی به کار گرفته خواهد شد و از هیچ تلاشی برای تحقق این اهداف و صیانت از مصالح ملی فروگذار نخواهیم کرد.
مجلس و نظارت سختگیرانه
از آنجا که نهاد قانونگذاری کشور مسئولیت نظارت را بر عهده دارد، تلاش میکند از پیام اخیر شخص اول کشور به عنوان یک «سند نظارتی» استفاده کند. این برداشت را میتوان از مواضع و اظهارات برخی نمایندگان و اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دریافت کرد. واکنش آنها این است: «ما از موضع رهبری حمایت میکنیم و اجازه نمیدهیم هیچ امتیازی بدون دریافت متقابل داده شود.» بر این اساس پیشبینی میشود، قوه مقننه به دنبال تشکیل یک «کمیسیون نظارت بر تفاهم اسلامآباد» باشد تا مطمئن شود دولت و تیم مذاکرهکننده در برابر آمریکا نرمشی نشان ندهد و طبق همان منویات رهبر انقلاب حرکت کند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رئیس تیم مذاکرهکننده هم بامداد جمعه در پیامی خطاب به آیتالله سیدمجتبی حسینیخامنهای با بیان اینکه «اوامر حضرتعالی را نصبالعین خود قرار میدهیم و اجازه نخواهیم داد طرف مقابل با بدعهدی و زورگویی حق مردم ایران و جبهه مقاومت را مخدوش کند» نوشت: «مذاکره برای ما مسیر مبارزه برای گرفتن حقوق مردم ایران است و در این مسیر اگر دشمن به دنبال زیادهخواهی باشد ثابت کردهایم که دستمان روی ماشه است و هیچ تردیدی در پاسخ کوبنده به دشمن که در جنگ اخیر طعم آن را چشیده، نداریم.»
پیام معظمله چنان جامع و هوشمندانه نوشته شده که نیاز به تحلیل نیست، اما با این حال هر کسی میتواند آن را به نفع خودش تفسیر کند. دولت آن را «فرصتی برای عمل» میبیند. مجلس از دریچه «ابزار نظارت» به آن مینگرد. جریان اعتدال و حسن روحانی بر حراست از تفاهم اسلامآباد تاکید میکنند. منتقدان هم با اشاره به حرف اول و آخری که از سوی رهبری بیان شد، با اشاره به سابقه عهدشکنی آمریکا بر لزوم هوشیاری مذاکرهکنندگان در مراحل آتی تاکید میکنند. هر کدام از آنها سعی دارند فرمان را به سمت مقصد مورد علاقه خودشان ببرند، در حالی که میدانند مسئول اول نظام هر لحظه آماده است ترمز را بکشد، اگر «شروط» اجرا نشود. بر این اساس باید توجه کرد، پیام رهبر انقلاب یک بسته کامل است، یعنی اگر یک بخش آن گرفته و بخش دیگر رها شود معنا و پیام اصلی به مخاطب منتقل نخواهد شد.
آری! پیام ایشان «مانیفست دوران جدید حکمرانی» در ایران پس از جنگ است. در طول سومین جنگ تحمیلی، منطق حاکم بر کشور میدان و نبرد نظامی بود. اما با این پیام، رهبری رسما آغاز فاز «نبرد ارادهها در اجرای تعهدات» را اعلام کردند. عبارت «منتظر تحقق شروط خواهیم بود» یعنی ایران از موضع خود عقبنشینی نکرده، بلکه سلاح خود را از «موشک» به اهرمهای حقوقی و بینالمللی تغییر داده است. این یعنی یک صبر استراتژیک که بسیار فعالتر و تهاجمیتر از میدان نبرد است.
انتخاب واژه «خادم ناچیز» در کنار «ملت سرافراز» بسیار هوشمندانه نگاشته شد. پس از فشارهای سنگین جنگ و شهادت آیتالله سیدعلی خامنهای(ره) در اسفند ۱۴۰۴، جامعه نیاز به بازسازی روانی داشت. سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران با این ادبیات، خودشان را نه در جایگاهی برتر، بلکه در کنار مردم و همسرنوشت با آنها در انتظار نقد کردن امتیازات تفاهمنامه نشان میدهند. این پیام میگوید: «اگر سودی در این تفاهم است برای ملت است و اگر شروط اجرا نشود، من اولین مدعی خواهم بود.»
* لحن پیام نشان میدهد که نظام به طرف مقابل (آمریکا) اعتماد ندارد. واژه «تحقق شروط» یعنی از نظر ایران، این تفاهمنامه به منزله برد اصلی نیست، مگر اینکه اثرش در سفره مردم و خزانه کشور (غرامت ۳۰۰ میلیارد دلاری) دیده شود. این پیام به طرف آمریکایی میفهماند که امضا پایان ماجرا نیست، بلکه تازه آغاز نظارت سختگیرانه ایران است. به همین جهت این پیام نه به معنای قبول ۱۰۰ درصد تفاهمنامه است و نه مخالف ۱۰۰ درصد با آن؛ نوعی قبول مشروط است
همانطور که به برداشت آزاد سیاسیون نسبت به پیام اخیر اشاره شد، باید این نکته را نیز لحاظ کرد که پیام شخص اول کشور با قرار دادن «ملت» و «رهبری» در یک صف واحد، عملا راه را بر دوقطبیسازیهای سیاسی بست. رهبری با این کار، تفاهم را از یک پروژه دولتی به یک «تعهد ملی» تبدیل کردهاند که کل حاکمیت پای آن ایستاده است، اما با چشمانی باز. رهبری عزیز به تلاشهای دلسوزانه و حسن نظر مسئولان اشاره کردهاند و نباید از این پیام تلقی اقدام دولت برخلاف نظر رهبر انقلاب برداشت شود.
اینکه این پیام درست در زمان بازسازی زیرساختها صادر شده، به سرمایهگذاران بینالمللی و کشورهای منطقه این پیام را میدهد: ایران به دوران ثبات رسیده است. اما این ثبات، به معنای انفعال نیست، بلکه ایران ۱۴۰۵، کشوری است که با اقتدار حاصل از جنگ، حالا به دنبال نقد کردن چکهای دیپلماتیک خود است.
تاکید بر دقت در اجرای تفاهمنامه
حقیقتا پیام حضرت آیتالله مجتبی خامنهای، یک «احتیاط مقتدرانه» است. ایشان با این پیام، هم امید را به جامعه تزریق کردند و هم جلوی خوشبینی مفرط را گرفتند تا بدنه اجرایی کشور با دقت و وسواس به دنبال اجرایی شدن بندبند تفاهمنامه اسلامآباد باشد. ایشان با کلمات دقیق و درستی که در پیامشان به کار بردهاند خودشان را همردیف ملت قرار دادهاند تا در صورت بدعهدی آمریکا، خشم ملت و قاطعیت رهبری به طور همزمان عمل کند.
چراغ راه کشور در تاریکی ایام
رهبر انقلاب اسلامی پنجشنبه ۲۸ خرداد و پس از امضای تفاهم اسلامآباد از سوی روسای جمهور ایران و آمریکا، پیامی خطاب به ملت ایران منتشر و نکات مهمی را بیان کردند. متن کامل پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای بدین شرح است: «بسماللهالرحمنالرحیم؛ ملت پرشور و باوفای ایران، همانگونه که مطلع شدید، تفاهمنامهای بین رئیسجمهوران ایران و آمریکا امضا شد. در مسیر رسیدن به این مرحله، مسئولین امر، از سر دلسوزی و با حسن نظر، تلاشهای زیادی را بهعمل آوردند و البته این رئیسجمهور آمریکا بود که از روی استیصال، از انواع اهرمها برای این امر استفاده میکرد.
بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهدی که رئیسجمهور محترم بهعنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه آن را صادر نمودم. ایشان همچنین تصریح کردهاند که اگر طرف آمریکایی بخواهد زیادهخواهی کند زیر بار آن نخواهند رفت.
از این لحظه، ما یعنی شما ملت سرافراز و این خادم ناچیز، منتظر تحقق شروط گفتهشده خواهیم بود. اما بدیهی است مذاکرات حضوری که در آینده برقرار خواهد شد، به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود. امیدواریم که دعای خیر سرورمان عجلاللهتعالی فرجهالشریف انواع نصرتها و فتوحات، برای ملت باشرف ایران به ارمغان آورد.
والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته»
نظر شما