آگاه: مستاجرانی که تا همین چند وقت پیش در محلههای پایینتر تهران زندگی میکردند، حالا برای حفظ حداقلهای زندگی ناچار شدهاند یک پله دیگر از شهر عقبنشینی کنند، از جنوب تهران به محلههای ارزانتر و از محلههای ارزانتر به شهرکها، روستاها و مناطق حاشیهای اطراف پایتخت.
روایتهای میدانی از بازار اجاره نشان میدهد افزایش همزمان ودیعه و اجارهبها، الگوی سکونت بخشی از خانوارهای کمدرآمد را تغییر داده است. مستاجر دیگر لزوما به دنبال خانه بزرگتر، محله بهتر یا امکانات بیشتر نیست؛ گاهی فقط به دنبال خانهای است که بتواند هزینه آن را پرداخت کند.
حسن رمضانی یکی از اهالی شهرک مسعودیه به «آگاه» میگوید: قیمت خانههای اجارهای در این شهرک به حدود ۸۰۰ میلیون تومان رسیده و اجاره ماهانه نیز از پنج میلیون تومان بیشتر است. همین قیمتها برای خانوادههایی که زندگی در مسعودیه برایشان دشوار شده، سنگین است. چراکه به گفته او، قیمتها تا سه برابر افزایش پیدا کرده و حالا ناچارند به روستاهای اطراف تهران فکر کنند. او میگوید: تا پایان شهریور باید خانه پیدا کنیم. به همین دلیل دنبال خانه در اطراف تهران هستیم.
این فقط یک جابهجایی معمولی نیست. وقتی مستاجری از یک محله به محلهای ارزانتر میرود، در واقع بخشی از کیفیت زندگی خود را از دست میدهد. وقتی همین محله ارزان نیز دیگر از توان مالی او خارج میشود، مقصد بعدی میتواند حاشیه شهر باشد.
از جنوب تهران تا حاشیه پایتخت
بر اساس مطالب و قیمتهای میدانی بررسیشده، حتی در مناطقی که در گذشته جزو گزینههای ارزانتر برای اجارهنشینها محسوب میشدند، هزینه مسکن افزایش قابل توجهی داشته است.
در احمدآباد مستوفی یک خانه ۵۰ متری حدود ۳۰۰ میلیون تومان ودیعه با ۱۰ میلیون تومان اجاره ماهانه عرضه شده است. یک واحد ۶۰ متری نیز حدود ۵۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۱۳ میلیون تومان اجاره ماهانه دارد. رهن یک آپارتمان ۱۳۰ متری نیز یک میلیارد و ۱۳۰ میلیون تومان اعلام شده است.
در چهاردانگه یک آپارتمان با ۸۰۰ میلیون تومان رهن و پنج میلیون تومان اجاره ماهانه عرضه میشود. یک واحد ۵۵ متری یکخوابه در شهرک قدس نیز حدود ۴۸۰ میلیون تومان قیمت دارد.
در همین محدوده، یک سوئیت ۳۰ متری با ۵۰ میلیون تومان ودیعه و ۱۰ میلیون تومان اجاره ماهانه آگهی شده و یک آپارتمان ۵۰ متری در شهرک قدس با ۳۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۱۲ میلیون تومان اجاره ماهانه عرضه میشود.
برای واحدهای بزرگتر نیز رقمها پایین نیست؛ یک آپارتمان ۹۰ متری در مطهری چهاردانگه، ۷۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۱۲ میلیون تومان اجاره ماهانه میخواهد. در ماهشهر نیز یک آپارتمان ۶۰ متری با ۲۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۱۰ میلیون تومان اجاره ماهانه خواهان دارد.
این قیمتها نشان میدهد که حتی خروج از محدوده شهری تهران نیز الزاما به معنای رسیدن به مسکن ارزان نیست. مستاجر فقط ممکن است با فاصله گرفتن از مرکز شهر، بتواند در ازای پول خود متراژ بیشتری به دست آورد اما هزینه رفتوآمد، دسترسی به خدمات و فاصله از محل کار نیز به هزینه واقعی زندگی اضافه میشود.
مشاوران املاک، افزایش اجارهبها و کاهش قدرت خرید را از عواملی میدانند که تقاضا برای محلههای جنوبی را بیشتر کرده است. به این ترتیب، حتی مناطق ارزانتر نیز با افزایش تقاضا مواجه میشوند و مستاجر کمدرآمد بار دیگر به نقطه اول بازمیگردد؛ خانهای که زمانی ارزان محسوب میشد، دیگر ارزان نیست.
یک پله پایینتر؛ مقصد بعدی، حاشیه تهران
سعید لطفی، دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران، درباره وضعیت بازار اجاره گفته است که بسیاری از مالکان سقف ۲۵ درصدی افزایش اجارهبها را رعایت نکردهاند و در برخی موارد، افزایش اجارهبها هنگام تمدید قراردادها به بیش از ۴۰ حتی ۵۰ درصد رسیده است. به گفته او، همه مستاجران توان پذیرش این افزایش را نداشتهاند و بخشی از آنها ناچار شدهاند به مناطق پایینتر تهران یا حتی خارج از شهر مهاجرت کنند.
لطفی این روند را نوعی حرکت پلکانی توصیف میکند؛ مستاجران ابتدا به یک یا دو محله پایینتر میروند و اگر همان مناطق نیز از توان مالی آنها خارج شود، مسیرشان به سمت حاشیه تهران ادامه پیدا میکند. او از گرمدره، شهریار و رباط کریم به عنوان مناطقی نام برده که افزایش جمعیت آنها نسبت به سالهای گذشته میتواند نشانهای از حرکت بخشی از خانوارها به سمت حاشیه تهران باشد.
اما نکته مهم این است که حاشیه نیز دیگر به معنای «مسکن ارزان» نیست. لطفی تاکید کرده که قیمت اجاره در حاشیه تهران نیز افزایش یافته است، هرچند همچنان در مقایسه با برخی مناطق شهری پایینتر است. بنابراین مستاجری که برای کاهش هزینه از تهران خارج میشود، الزاما به یک بازار ارزان و بدون مشکل وارد نمیشود.
اگر زمانی خروج از محلههای مرکزی و جنوبی تهران راهی برای یافتن خانه ارزانتر بود، حالا شکل دیگری از صرفهجویی در حال گسترش است: کوچک کردن متراژ. در چنین شرایطی، مفهوم خانه نیز تغییر میکند. خانه دیگر الزاما جایی برای زندگی خانوادگی، استراحت و داشتن حریم خصوصی نیست؛ ممکن است تنها اتاقی باشد برای اینکه فرد، شب را در آن بگذراند.
نظر شما