آگاه: روایت آنها از کارهایی که فراتر از صنعت فرش انجام داده‌اند، نمونه‌هایی از مفهوم «مسئولیت اجتماعی» در فعالیت اقتصادی را نشان می‌دهد؛ مفهومی که در آن، موفقیت یک کسب‌وکار فقط با میزان تولید، فروش و صادرات سنجیده نمی‌شود بلکه تاثیر آن بر زندگی کارکنان، جامعه محلی و محیط پیرامون نیز اهمیت پیدا می‌کند.
مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که یک کسب‌وکار، فراتر از فعالیت اقتصادی روزمره خود، برای ایفای نقش در قبال کارکنان، جامعه و محیط پیرامون انجام می‌دهد. این مسئولیت می‌تواند از رعایت حقوق نیروی کار، ایجاد اشتغال پایدار و توجه به سلامت و ایمنی کارکنان آغاز شود و تا حمایت از آموزش، سلامت عمومی، ورزش، محیط زیست و توسعه اجتماعی ادامه پیدا کند.
در این نگاه، کمک مالی به یک خانواده نیازمند یا پرداخت هزینه درمان یک بیمار، بخشی از فعالیت خیرخواهانه است اما مشارکت در ساخت مدرسه، تجهیز بیمارستان یا ایجاد زیرساخت ورزشی می‌تواند تاثیری گسترده‌تر و ماندگارتر داشته باشد. به‌ویژه زمانی که یک مجموعه اقتصادی، به جای کمک‌های مقطعی، در ایجاد امکاناتی مشارکت می‌کند که مردم یک منطقه سال‌ها از آن استفاده خواهند کرد. ورود صاحبان کسب‌وکار به این حوزه نیز دلایل مختلفی دارد از احساس تعلق به زادگاه و مسئولیت در قبال مردمی که در رونق کسب‌وکار سهم دارند تا مشاهده نیازهای برآورده‌نشده در حوزه آموزش، درمان و اشتغال. گاهی نیز یک تجربه شخصی، مانند مشاهده وضعیت نامناسب یک مدرسه یا محروم ماندن نوجوانان از امکانات ورزشی، به نقطه شروع یک اقدام اجتماعی تبدیل می‌شود. در آران و بیدگل، بخشی از این فعالیت‌ها از دل صنعت فرش بیرون آمده است صنعتی که برای شماری از خانواده‌ها، علاوه بر ایجاد درآمد و اشتغال، زمینه‌ای برای مشارکت در توسعه شهر فراهم کرده است.
عباس بهادری، مدیر فرش کاریان، برندی که به همت حاج رضا شبان شکل گرفته است، درباره فعالیت‌های اقتصادی این مجموعه به خبرنگار روزنامه «آگاه» می‌گوید: ۱۲۰۰ نفر با ما کار می‌کنند و بیمه تامین اجتماعی هستند. این افراد یا بافنده‌اند، یا ریسنده، تکمیل‌کننده فرش، کارگر انبار، نیروی خدماتی یا کارمند اداری. تا به حال دو مدرسه ساختیم یکی را به نام پدرم و دیگری را در میدان بزرگ آران. یک ورزشگاه هم به نام شهدای گمنام ساختیم که بزرگ‌ترین ورزشگاه سرپوشیده شهر است. در جاده‌سازی بلوار مادر هم کمک کردیم، چون شهرداری از نظر مالی ناتوان بود.
بهادری ساخت بیمارستان امام حسن (ع) را نیز از دیگر اقدامات این مجموعه عنوان می‌کند و درباره انگیزه انجام این کارها می‌گوید: این کارها را انجام دادیم چون در قبال مردم مسئولیت داریم. وقتی دولت و جاهای دیگر ناتوان هستند، اما مردم به آن نیاز دارند، نمی‌توان در قبال‌شان بی‌تفاوت بود. بالاخره خانواده، فامیل یا بچه‌های خودمان از این امکانات استفاده می‌کنند. او می‌گوید: می‌توانستیم از محل ساخت دو مدرسه برای معافیت مالیاتی استفاده کنیم، اما گفتیم مطرح نشود چون اینها برای بچه‌های شهر خودمان است و آنها در آینده استفاده می‌کنند.
هادی رحمانی، فرزند حاج تقی رحمانی، بنیان‌گذار شرکت فرش آسایش هم درباره فعالیت‌های پدرش در حوزه امور خیر می‌گوید: پدرم ۲۰ سال جهادگر بوده و در پروژه‌های جاده‌سازی کار کرده است. او از ساخت یک مدرسه پسرانه می‌گوید که به گفته او، پس از معطل ماندن وعده دولت برای تامین نیمی از هزینه‌ها، خانواده رحمانی ساخت آن را به‌تنهایی به پایان رسانده‌اند.
رحمانی درباره تصمیم به ساخت مدرسه دخترانه نیز توضیح می‌دهد: مسئولان آموزش‌وپرورش یک مدرسه دخترانه را نشان‌مان دادند که برای ۴۰ سال پیش بود. من شرمم آمد که دختران ما در این مدرسه درس می‌خوانند. همان‌جا تصمیم گرفتیم مدرسه‌ای به نام مادرم بسازیم. این مدرسه دخترانه با سه هزار مترمربع زیربنا طی ۱۸ ماه ساخته شده و قرار است به نام دختران شهید میناب افتتاح شود.
رحمانی ساخت زمین چمن، مشارکت در ایجاد خانه ایتام نرگس، مسجد باب‌الحوائج، یک حسینیه و مهد قرآن را نیز از دیگر فعالیت‌های خانواده خود برمی‌شمارد و ادامه می‌دهد: حاج تقی رحمانی از بنیان‌گذاران بیمارستان ثامن بوده و نخستین گودبرداری بیمارستان توسط شرکت آسایش انجام شده است، سپس خیرین دیگر نیز به این پروژه پیوسته‌اند. ما بیدگلی هستیم و به آران و بیدگل علاقه داریم. برای ما فرقی نمی‌کند مدرسه کجا ساخته شود. در راس نیروی انسانی شرکت آسایش، مردم آران هستند بنابراین برای ما فرقی ندارد در آران کار کنیم یا بیدگل. رحمانی همچنین از کمک ماهانه شرکت به یک موسسه خیریه و یک موسسه مرتبط با بیماران سرطانی خبر می‌دهد و می‌گوید: لطف خداوند بوده که در کویر گذاشته و در دنیا فرش کاشان را می‌شناسند پس وظیفه ماست در خدمت مردم باشیم. او ایجاد اشتغال را نیز بخشی از نقش اقتصادی شرکت در منطقه می‌داند و می‌گوید: شرکت ما در سال ۷۵ با ۹ کارگر شروع به کار کرد و امروز در سال ۱۴۰۵ تعداد نیروها به ۴۰۰ نفر رسیده است. بنابراین برای همشهری‌های خودمان هم اشتغال ایجاد کرده‌ایم.
اما یکی از متفاوت‌ترین نمونه‌های مسئولیت اجتماعی در میان فعالان صنعت فرش آران و بیدگل، ایجاد تیم فوتبال برای نوجوانان شهر است.
حسنعلی اسماعیلی، مدیر شرکت فرش آرشام، که ۳۲ سال در صنعت فرش فعالیت کرده، می‌گوید که انگیزه او از ورود به فعالیت‌های اجتماعی، فقط کمک مالی نبوده است. او درباره نگاه خود به مسئولیت اجتماعی می‌گوید: همه ما از یک خانواده هستیم. اگر قرار باشد از محل صادرات فرشم فقط خودم را تامین کنم و برای کشور و شهرم کاری نکنم، چه فایده‌ای دارد؟ تاثیر من بر شهر و کشورم چیست؟ عقیده دارم باید به جوانان کمک کنیم تا آینده‌شان را بسازند.
اسماعیلی درباره شکل‌گیری ایده ایجاد تیم فوتبال توضیح می‌دهد: احساس نیاز کردیم که شهرمان تیم فوتبال ندارد. بیمارستان خیرش به همه می‌رسد و مدرسه هم برای بچه‌های خودمان است. به همین دلیل شروع به کار کردیم. معیشت، بهداشت و فرزندان شهرمان برای ما بسیار مهم‌اند.
او یکی از تجربه‌های شخصی خود را نیز در تصمیم‌گیری برای کمک به خانواده‌های نیازمند موثر می‌داند: بعضی از مردم به خاطر فقر، بچه‌های‌شان را به مدرسه نمی‌فرستند. یک خانواده را دیدم که گفت نوه‌ام امسال به مدرسه نرفت، چون پول نداشتیم. این مایه شرم ما بود. به آنها گفتم ثبت‌نامش کنید. خیلی خوشحال شده بودند. خوشحال کردن مردم هم بالاترین خیر است.
اسماعیلی با اشاره به کمک این مجموعه به بیمارستان ثامن می‌گوید: این بیمارستان که دو، سه سالی از افتتاح آن می‌گذرد، در حوزه تجهیزات از حمایت آنها برخوردار شده است. با این حال، اقدام متفاوت مجموعه، ایجاد باشگاه ستارگان افسریه آران و بیدگل و تیم فوتبال نوجوانان شهرستان است. ما تیم افسری شهرستان آران و بیدگل را ایجاد کردیم.
این تیم کشوری است و با تیم‌های بزرگ شهرهای دیگر بازی می‌کند. بازیکنانش زیر ۱۸ سال هستند و در شهرستان‌ها هم خوابگاه داریم. ۲۵ نفر کارمند نیز در این تیم داریم.
اسماعیلی درباره هدف خود از فراهم کردن این امکان ورزشی توضیح می‌دهد: افتخار می‌کنیم که جوانان را از فضای مجازی به فضای ورزش بکشانیم. شاید بعضی از افراد نمی‌توانستند به شهرهای دیگر بروند و در تیم شرکت کنند ولی ما این شرایط را در شهر خودشان فراهم کردیم تا ورزش کنند. او با اشاره به سابقه مذهبی و فرهنگی شهرستان و جایگاه صنعت فرش در آن می‌گوید: این شهرستان، مردم مومنی داشته و فرش ماشینی آن هم حرفی برای گفتن دارد چون پیشینه آن فرش دستباف بوده است. خیرین زیادی در این شهرستان کار می‌کنند که خیرشان به مردم می‌رسد.
روایت فعالان صنعت فرش آران و بیدگل نشان می‌دهد موفقیت اقتصادی چگونه می‌تواند به فرصتی برای بهبود زندگی دیگران تبدیل شود؛ فرصتی که اثر آن از محدوده یک فرد یا یک خانواده فراتر برود و در زندگی مردم یک شهر ادامه پیدا کند.
نظر شما