آگاه: اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در نشست خبری روز سه‌شنبه خود درباره هدف سفر عاصم منیر به تهران گفت: روابط ما با پاکستان مهم و ممتاز است و بخشی از این رفت‌وآمدها مربوط به مذاکرات است، اما عمدتا برای روابط دوجانبه و همکاری‌ها است.
روز سه‌شنبه، پس از سفر عاصم منیر به تهران قیمت نفت که روند صعودی را طی می‌کرد نزولی شد و از ۱۱۰ به ۱۰۵ دلار تنزل یافت؛ برخی رسانه‌ها در همین رابطه گمانه‌زنی کردند که عامل اصلی این افت محسوس قیمت نفت ، سفر مقام پاکستانی به تهران بود. عاصم منیر از زمان آغاز میانجیگری پاکستان چندین مرتبه به تهران سفر داشته است. وی در آخرین حضور خود در ایران یعنی دوم شهریور سال جاری با مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور، محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه و اسکندر مومنی وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد. حضور عاصم منیر در روز سه‌شنبه در تهران، پنجمین بازدید رسمی فرمانده ارتش پاکستان از جمهوری اسلامی ایران از آغاز آتش‌بس جنگ تحمیلی علیه کشورمان محسوب می‌شد.
تاکید پاکستان بر ادامه میانجیگری
شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان نیز در نشست کابینه این کشور، درباره میانجیگری بین تهران و واشنگتن گفت: اسلام‌آباد به تلاش صادقانه در این زمینه ادامه داده و از اقدامات دیگر کشورهای برادر در این راستا نیز استقبال می‌کند. رئیس‌جمهوری پاکستان روابط با ایران را دوستانه و برادرانه عنوان و خاطرنشان کرد: روابط تهران و اسلام‌آباد رو به گسترش است و مصمم به تحکیم بیشتر روابط با ایران هستیم.
شریف از نقش فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در مذاکرات غیرمستقیم بین تهران و واشنگتن تقدیر کرد و گفت: وزیران خارجه و کشور پاکستان با همتایان ایرانی خود به صورت دائمی در تماس هستند و فرمانده ارتش نیز به تلاش برای رسیدن به صلح و ثبات منطقه‌ای ادامه خواهد داد.
محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان نیز بار دیگر تعهد به میانجیگری میان ایران و آمریکا را مورد تاکید قرار داد. او گفت: اسلام‌آباد با وجود رویارویی با لحظات دشوار در طول مناقشه، تلاش‌های خود را برای کاهش تنش‌ها ادامه داد. نقوی ادامه داد: پاکستان دیپلماسی را بر رویارویی ترجیح داده و تمام تلاش ممکن را برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها انجام داده است. وی گفت: ماه‌های گذشته برای منطقه ما بسیار دشوار بود. مناقشه ایران و آمریکا (جنگ تروریستی آمریکایی- صهیونیستی علیه ایران که سبب بروز بحران و مناقشه شده است) خطرات جدی نه تنها برای خاورمیانه، بلکه برای کل جهان ایجاد کرد.
ادعای فرستاده آمریکا: واشنگتن به دنبال توافق صلح با ایران است
اما همزمان با سفر عاصم منیر به تهران، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه رئیس‌جمهور این کشور در امور سوریه و عراق، مدعی شد واشنگتن در پی دستیابی به توافقی مسالمت‌آمیز با ایران است و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا همچنان آمادگی مذاکره با تهران را دارد.
باراک که روز سه‌شنبه در مجمع امنیت جهانی در دوحه قطر سخن می‌گفت بدون اشاره به نقض عهدهای آمریکا حین مذاکرات، بی‌اعتمادی میان آمریکا و ایران را یکی از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات دانست و گفت: تلاش‌های دیپلماتیک با میانجیگری قطر، عمان، پاکستان و سوئیس برای کاهش تنش‌ها ادامه دارد.
وی پیشنهاد کرد نسخه اصلاح‌شده تفاهم اسلام‌آباد می‌تواند مبنایی برای از سرگیری مذاکرات باشد. به گفته او، این توافق می‌تواند شامل آتش‌بس، بازگشایی مسیرهای دریایی و اقداماتی برای کاهش فشارهای اقتصادی بر ایران باشد. فرستاده آمریکا همچنین اذعان کرد: آینده سیاسی ایران باید به دست مردم این کشور تعیین شود، نه از طریق تغییر حکومت تحمیلی از خارج.
باراک با اشاره به سابقه مداخلات نظامی آمریکا در خاورمیانه گفت: تلاش برای تغییر رهبران و حکومت‌ها بارها اشتباه از آب درآمده است. او مدعی شد آمریکا در منطقه گسترده خاورمیانه در ۲۳ مورد برای تغییر حکومت‌ها مداخله کرده، اما این اقدامات نتایج مورد انتظار را به همراه نداشته است. وی در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اشتباه بوده است، گفت: نمی‌دانم اشتباه بوده است یا نه.
باراک ادعا کرد: هدف اولیه دولت ترامپ از آغاز عملیات نظامی علیه ایران در ۲۸ فوریه، مقابله با آنچه واشنگتن تهدید هسته‌ای قریب‌الوقوع می‌دانست، بوده است نه تغییر حکومت ایران. او با اشاره به پیامدهای ناخواسته جنگ در منطقه و فراتر از آن، تاکید کرد: دولت آمریکا خواهان ادامه این درگیری نیست و وضعیت ناشی از جنگ را وحشتناک توصیف کرد.
شلیک آمریکا به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد
در قضیه مرتبط با پایان جنگ ایران و آمریکا، در واقع دیپلماسی داشت نتیجه می‌داد. با مساعی جمیله پاکستان و با حمایت قطر، ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را امضا کردند. بر اساس بند ۵، ایران متعهد شد ترتیبات لازم را برای تسهیل تردد ایمن کشتی‌ها فراهم کند و ما بلافاصله گفت‌وگوهای فنی با سلطنت عمان را برای اجرای این تعهد آغاز کردیم. ظرف دو هفته تردد دریایی به حدود ۶۰ درصد سطح پیش از جنگ تحمیلی بازگشت. اما اقدامات یک‌جانبه و تجاوزات نظامی آمریکا مانع اجرای تفاهم‌نامه شد و سازوکارهای حل و فصل اختلافی که در آن پیش‌بینی شده بود نیز نادیده گرفته شد.
ایران در دو سال گذشته با حسن نیت مذاکره کرده است، اما هر بار با حمله نظامی مواجه شده است، نه دیپلماسی. این امر بی‌اعتمادی عمیقی نسبت به از سرگیری مذاکرات بدون تضمین‌های معتبر برای عدم تکرار ایجاد کرده است. با این حال ایران همچنان در را باز نگه داشته است. از طریق قطر، یک برنامه مشخص هفت‌روزه را منتقل کردیم و گفتیم در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه می‌تواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز بازگردد. انتخاب اکنون با آمریکا است.
پیش از ۱۶ تیر که آمریکا از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد به بهانه شلیک به نفتکش‌ها در کریدور جنوبی تنگه هرمز خارج شد و در فاصله ۲۸ خرداد تا ۱۶ تیر ۱۴۰۵، بارها شاهد نقض تعهدات از سوی آمریکا در چارچوب توافق اسلام‌آباد بودیم. نقض عهد آمریکا نه یک احتمال، بلکه واقعیتی بود که در طول زمان تکرار شد. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نمی‌تواند پایبندی یک‌طرفه به توافقی را ادامه دهد که طرف مقابل آن را زیر پا می‌گذارد. منطق روشن حقوقی و سیاسی می‌گوید وقتی توافقی از سوی طرف مقابل نقض می‌شود، طرف دیگر حق اقدام متقابل دارد.
بر اساس همان توافق، قرار بود در ۶۰ روز نخست، عبور و مرور با ترتیبات مورد تایید ایران و از کریدوری در شمال تنگه انجام شود که جمهوری اسلامی ایران آن را تایید کرده بود. در چنین شرایطی، آمریکایی‌ها قصد داشتند از رویدادهای داخلی ایران، از جمله مراسم تشییع پیکر پاک رهبر شهید، برای نقض توافق سوءاستفاده کنند؛ بنابراین آنچه در ۱۶ تیر رخ داد، نه یک اقدام خودسرانه، بلکه تصمیمی در چارچوب سلسله مراتب نظامی کشور و بر پایه حق عمل متقابل بود.
نظر شما