-
افزایش قیمت دارو و وعده افزایش پوشش بیمهای
نسخهای که بیمهها گردن نمیگیرند
وقتی قیمت دارو بالا میرود، قرار است بیمهها مانع افزایش پرداخت از جیب مردم شوند؛ اما اگر دارویی اساسا تحت پوشش بیمه نباشد یا بیمه بخشی از هزینه آن را بپردازد، افزایش قیمت مستقیما به سفره بیمار منتقل میشود. حالا در بازار دارویی ایران، پرسش اصلی این است: گرانی دارو قرار است چگونه جبران شود؟
-
مردم از مدرسه دولتی چه میخواهند؟
کیفیت آموزش؛ نگرانی اول خانوادهها
مدرسه برای خانواده ایرانی دیگر فقط محلی برای گذراندن چند ساعت از روز و یادگیری مجموعهای از کتابهای درسی نیست؛ انتخاب مدرسه به تصمیمی تبدیل شده که خانوادهها برای آن از ماهها قبل جستوجو میکنند، درباره کیفیت معلمان و امکانات میپرسند و گاهی حاضرند بخش قابلتوجهی از درآمد سالانه خود را صرف کنند. در چنین شرایطی، یک نظرسنجی درباره مهمترین مشکل مدارس دولتی، تصویری قابل تأمل از نگرانی افکار عمومی ارائه میکند: مسئله اصلی از نگاه مردم، پیش از آنکه ساختمان و تجهیزات باشد، کیفیت آموزش و شیوه تدریس است.
-
قدرت خرید خانوارها در سایه تورم و جنگ
کالابرگ چقدر از سفره مردم عقب است؟
برای فهمیدن فاصله میان سیاستهای حمایتی دولت و زندگی روزمره مردم، گاهی لازم نیست سراغ جدولهای پیچیده اقتصادی رفت. کافی است یک خانوار را تصور کنیم که در ابتدای ماه، فهرستی از کالاهای ضروری را روی کاغذ مینویسد؛ برنج، روغن، مرغ، گوشت، لبنیات، تخممرغ، حبوبات و چند قلم دیگر. بعد یک میلیون تومان اعتبار به آن اضافه میشود و خانواده باید تصمیم بگیرد کدام نیاز را حذف کند تا بتواند بقیه را بخرد.
-
در گفت و گو با دانشیار جمعیتشناسی دانشگاه علامه طباطبایی مطرح شد
کاهش باروری واقعی در ایران؛ حدود ۱۰ میلیون نفر در آستانه تشکیل خانواده
مسئله مهم یا بهتر بگوییم معضل کاهش جمعیت ایران اگرچه چند سالی است مورد توجه دولتمردان و کارشناسان علم اجتماع قرار گرفته اما واقعیت این است که با بروز مشکلات اقتصادی عدیده در مسیر زندگی مردم و دشواری معیشت حالا این ماجرا ابعاد پیچیدهتری هم یافته است چراکه حالا بسیاری از افراد در آستانه ازدواج به دلیل مشکلات اقتصادی از جمله هزینه بالای مسکن، لوازم خانگی و نبود درآمد مکفی قید ازدواج را زده یا میزنند.
-
-
روزگاری نانوایی فقط یک شغل نبود
شاطر وضو میگرفت؛ مردم تنور خیرات میکردند
بوی نان تازه برای ایرانیها فقط بوی یک ماده غذایی نیست؛ بوی خانه است، بوی سفرهای که قرار است دور آن خانوادهای جمع شوند، بوی صبحانه، مدرسه، کار و زندگی. نان در فرهنگ ایرانی آنقدر با مفهوم برکت گره خورده که هنوز هم افتادن تکهای از آن روی زمین برای بسیاری قابل چشمپوشی نیست، خم میشوند، نان را برمیدارند و جایی میگذارند که زیر پا نرود.
-
پشت پرده بازار داغ پلتفرمهای آنلاین طلا چه خبر است؟
طلای مجازی، ریسک واقعی
در اقتصادی که تورم، ارزش پول ملی را بهطور مستمر کاهش داده، طلا برای بسیاری از خانوارهای ایرانی دیگر صرفاً یک کالای زینتی نیست؛ بلکه به ابزار پسانداز و حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است. رشد قیمت طلا و کاهش قدرت خرید ریال باعث شده حتی کسانی که سرمایه بزرگی ندارند، به خریدهای کوچک و تدریجی طلا روی بیاورند.
-
وقتی سفره را باید مدیریت کرد
زن، مدیر پنهان اقتصاد خانواده
مینا یاری،خبرنگار گروه جامعه: گاهی در خاطرات خانوادهها، یک تصویر مشترک وجود دارد؛ تصویر مادری که سالها پولی را کنار گذاشته، بیآنکه چندان دربارهاش حرف بزند. پولی که شاید از کم کردن هزینههای روزمره جمع شده، از پسانداز بخشی از درآمد همسر، از طلایی که سالها گوشهای نگه داشته شده یا حتی از همان اسکناسهایی که هر ماه آرامآرام کنار گذاشته شدهاند. بعد، یک روز که خرجی پیشبینی نشده از راه میرسد، درآمد پدر خانواده کفاف نمیدهد یا خریدی ضروری روی دست خانواده میماند، مادر سراغ همان ذخیره میرود؛ انگار یکباره خانواده را «شارژ» میکند.
-
آیا آلودگی هوا بر کاهش سن آلزایمر در تهران اثرگذار است؟
شهری با حافظه دود گرفته
تهران فقط شهری نیست که آلودگی هوا نفس کشیدن در آن را دشوار میکند. در سالهای اخیر، نگرانی دیگری نیز آرامآرام به فهرست پیامدهای زندگی در پایتخت اضافه شده است: سلامت مغز. اگر زمانی آلزایمر را بیماری سالهای سالمندی میدانستیم، حالا نشانههایی وجود دارد که نشان میدهد مسئله باید بسیار زودتر از ۶۰ یا ۷۰ سالگی جدی گرفته شود.
-
وقتی «کمک داوطلبانه» از مرز اجبار عبور میکند
مدرسه دولتی؛ شهریه غیررسمی
برای بعضی خانوادهها، شروع سال تحصیلی با خرید کیف و کفش و دفتر و کتاب آغاز نمیشود؛ با یک سوال شروع میشود: «چقدر باید به مدرسه بدهیم؟» مدرسه، دولتی است؛ شهریهای هم نباید در کار باشد. بخشنامهها روشن هستند، مسئولان نیز هر سال بر ممنوعیت دریافت وجه تاکید میکنند و حتی وزیر آموزش و پرورش همین روزها دوباره گفته است که «هیچ مدیری حق ندارد هنگام ثبتنام از مردم شهریه یا وجهی دریافت کند.» اما روایت برخی خانوادهها چیز دیگری است.
-
خطاب به مسافران این عصر پرآشوب
جلال! گاهی کتابی را نمیخوانیم؛ کتاب ما را میخواند. «غربزدگی» از همین جنس است. کتابی که در دهه ۴۰ نوشته شد، اما پرسشهایش هنوز در کوچه و خیابان، در دانشگاه و رسانه، در خانه و بازار و اکنون بیش از همه در صفحه کوچک تلفنهای همراه ما قدم میزنند. شاید اگر امروز ورقهای آن کتاب دوباره گشوده شود، بیش از آنکه تاریخ را ببینیم، خودمان را در آینه آن خواهیم دید.
-
-
آبروی کشور در گرو سخنان مسئولان ایرانی در برابر دشمن است
مادری کنید برای ایران!
نعیمه جاویدی؛ مامان قبل از اینکه دخترها را راهی خانه بخت کند، یک جلسه مادر و دختری توی اتاق تهی خانه میگذاشت تا آنها را با بهترین قسمت جهیزیهشان غافلگیر کند. درست وقتی داشت ماجرای مسافرت رفتن بابا و زنبیل خالی را تعریف میکرد.
-
وقتی مهریه به مسئله خانواده تبدیل میشود
مصوبه مهریه روی میز شورای نگهبان
مینا یاری، خبرنگار جامعه: بهتازگی مجلس طرح اصلاح موادی از قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و برخی احکام مرتبط با مهریه را تصویب کرده است؛ طرحی که حالا در انتظار نظر شورای نگهبان قرار دارد و اگر به تایید برسد، میتواند بخشی از قواعد حاکم بر روابط مالی و حتی مناسبات طلاق میان زوجین را تغییر دهد.
-
جایی که بیاطلاعی میتواند پای معامله را به دادگاه بکشاند
مشاور املاک یا تنظیمکننده دعوا
مینا یاری، خبرنگار جامعه: خرید خانه، اجاره یک واحد مسکونی یا فروش ملکی که حاصل سالها پسانداز یک خانواده است، برای بسیاری از مردم یکی از مهمترین و گاه پرریسکترین تصمیمهای زندگی است؛ اما در بخشی از بازار مسکن، این تصمیم مهم به دست افرادی سپرده میشود که لزوما از دانش حقوقی، صلاحیت حرفهای یا حتی مجوز فعالیت برخوردار نیستند. نتیجه هم گاهی چیزی فراتر از یک معامله پرهزینه است: قراردادهای ناقص، اختلاف میان طرفین، پرداخت مبالغ خارج از عرف و در نهایت پروندهای که سر از مراجع قضایی درمیآورد.
-
مسکن در تله تورم، هزینه ساخت و افت قدرت خرید گرفتار شده است
مردم از بازار مسکن جا ماندند
بازار مسکن تهران در وضعیتی قرار گرفته که در نگاه اول متناقض به نظر میرسد: قیمتها بالا میروند، اما خبری از رونق معاملات نیست. واحدهای مسکونی گرانتر شدهاند، هزینه ساخت افزایش یافته و در برخی برآوردها قیمت پیشنهادی هر متر مربع، از مرزهای تازهای عبور کرده است؛ با این حال، بخش بزرگی از متقاضیان مصرفی دیگر توان ورود به بازار را ندارند. به این ترتیب، افزایش قیمت به جای آنکه نشانه رونق باشد، بیش از هر چیز از عمیقتر شدن شکاف میان «قیمت خانه» و «قدرت خرید خانوار» حکایت دارد.
-
-
آغاز سال تحصیلی با افزایش چند برابری قیمت نوشت افزار
درس خوانـدن گران شد
پیش از این شهریور که میرسید، خرید نوشت افزار فقط یک کار ضروری نبود؛ بخشی از حالوهوای آمدن ماه مهر بود. نمایشگاههای نوشتافزار برپا میشدند، خانوادهها میان قفسههای پر از دفتر و مداد و مدادرنگی میگشتند و دفترهای با قیمتهای پایینتر در دسترس بودند. خرید مدرسه اگرچه هزینه داشت، اما برای بسیاری از خانوادهها هنوز در محدوده هزینههای قابل مدیریت قرار میگرفت.
-
آیا کارمزد خدمات بانکی به هزینه واقعی ارائه خدمات نزدیک میشود؟
پرداخت پول برای گرفتن پول نقد
تا پیش از این، وقتی مشتری کارت بانکیاش را وارد خودپرداز میکرد، کمتر کسی به این فکر میکرد که خود عملیات برداشت وجه ممکن است هزینه داشته باشد اما اکنون بخشی از این خدمت بانکی وارد فهرست کارمزدها شده است. براساس تعرفههای جدید بانک مرکزی، برداشت وجه نقد از خودپرداز بانک خود همچنان رایگان است، اما اگر مشتری از خودپرداز بانک دیگری استفاده کند، این برداشت مشمول کارمزد خواهد شد.
-
وقتی بیمار برای رسیدن به درمان، ناچار است شهرش را ترک کند
تهران؛ آخرین ایستگاه درمان
شب که میشود، بعضی بیمارستانهای تهران فقط محل بستری بیماران نیستند؛ برای خانوادههایی که از شهرستان آمدهاند، به اقامتگاه موقت هم تبدیل میشوند. در گوشهای از نمازخانه، مادری کنار کودک بیمار خود خوابیده و چند خانواده دیگر، وسایل مختصرشان را کنار دیوار گذاشتهاند. بیرون بیمارستان نیز گاهی چادرهایی برپا میشود؛ خانوادههایی که برای درمان به پایتخت آمدهاند اما توان پرداخت هزینه هتل و مسافرخانه را ندارند یا کسی را در تهران نمیشناسند و حالا شاید در ماشین خوابیدهاند.
-
پیامبری که جامعه را با اخلاق ساخت
از «محمد امین» تا اخلاق اجتماعی امروز
اگر بخواهیم از میان همه ویژگیهایی که پیامبر اسلام (ص) را برای مسلمانان و حتی برای تاریخ بشر به چهرهای ماندگار تبدیل کرده است، یک ویژگی را انتخاب کنیم، شاید «اخلاق» بهترین پاسخ باشد. قرآن درباره او میگوید: «وَإِنَّکَ لَعَلَیٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ»؛ تو صاحب اخلاقی بزرگ و والا هستی. این تعبیر فقط ستایش یک فرد نیست؛ اشاره به یک روش زندگی است، روشی که قرار بود از مناسبات فردی عبور کند و جامعه بسازد.
-
-
جمعیت ایران را نمیشود در یک وزارتخانه جا داد
ستاد جمعیت را حذف نکنید؛ اصلاحش کنید
مینا یاری، خبرنگار جامعه: ایران در حالی وارد مرحلهای تازه از بحران جمعیتی میشود که بحث بر سر سرنوشت ستاد ملی جمعیت بالا گرفته است؛ ستادی که قرار است میان دهها دستگاه مسئول در حوزه جمعیت هماهنگی ایجاد کند، اما حالا خبرهایی از احتمال ادغام دبیرخانه آن با معاونت امور زنان و خانواده یا وزارت بهداشت منتشر شده است. منتقدان ستاد میتوانند به ضعف عملکرد، کندی اجرای قانون جوانی جمعیت و پراکندگی اقدامات آن ایراد بگیرند؛ اما پرسش اساسی این است: آیا وقتی یک سیاست فرابخشی نتیجه مطلوب نگرفته، باید نهاد هماهنگکننده آن را حذف کرد یا باید آن را کارآمدتر و قدرتمندتر کرد؟
-
۱۷ شهر و روستا با هنر دست مردمانش بینالمللی شدهاند
هنرمندان روستایی در صدر فعالان صنایع دستی جهان
یک روستا با هنر چندصد سالهاش، یک شهر با کارگاههایی که نسل به نسل فعالیت کردهاند و هنرمندانی که سالها هنرشان در محدوده یک بازار محلی شناخته میشده، روزی میتوانند نام منطقه خود را به فهرست جهانی صنایع دستی برسانند. اما مسیر جهانی شدن یک شهر یا روستا از کجا آغاز میشود و مهمتر از آن، بعد از نصب لوح «شهر جهانی»، چه اتفاقی باید بیفتد؟
-
آیا توسعه فضای سبز، راه نجات پایتخت است؟
تهران زیر سایه جزیره حرارتی
با افزایش دمای هوا در سالهای اخیر و تداوم روند توسعه شهری، تهران بیش از گذشته با یکی از پیامدهای گسترش شهرنشینی یعنی «جزیره حرارتی شهری» مواجه است؛پدیدهای که در آن دمای مناطق ساختهشده و متراکم شهر، به ویژه در مقایسه با مناطق پیرامونی و دارای پوشش طبیعی، افزایش پیدا میکند. افزایش سطوح آسفالتی و بتنی، کاهش پوشش طبیعی، تراکم ساختمانها، تغییر الگوی جریان هوا و نوع مصالح مورد استفاده در ساختوسازها، از جمله عواملی هستند که در شکلگیری و تشدید این پدیده نقش دارند.
-
روز پزشک و روایتی از پزشکانی که بخش بزرگی از بار درمان را به دوش میکشند
رزیدنت؛ ستون پنهان بیمارستان
ساعت از نیمهشب گذشته است. بیشتر بیماران خوابیدهاند و راهروهای بیمارستان خلوتتر از روز است، اما برای رزیدنت، روز تمام نشده است. یک بیمار بدحال شده، بیمار دیگری برای عمل آماده میشود، پروندهای باید تکمیل شود و چند بیمار دیگر هم منتظر ویزیت هستند. او باید بماند؛ چون اگر رزیدنت نباشد، بخشی از چرخ بیمارستان آموزشی بهسختی میچرخد.
-
چرا قسط، وارد همه بخشهای زندگی شده است؟
وقتی آینده خرج امروز را میدهد
مینا یاری، خبرنگار گروه جامعه: یک بلیت اتوبوس بین شهری را تصور کنید؛ همان بلیت سادهای که مسافر باید برای نشستن روی صندلی و رسیدن از شهری به شهر دیگر پولش را همان لحظه بپردازد. حالا گزینهای را هم جلوی او بگذارید: «الان سفر کن، هزینهاش را بعدا و قسطی بپرداز.» شاید در نگاه اول اتفاق چندان عجیبی نباشد؛ اما وقتی همین امکان را کنار خرید کرم دست، لباس، مواد شوینده، طلا، لوازم آرایش، گوشی، لوازم خانه و حتی دیگر هزینههای روزمره بگذاریم، تصویر دیگری شکل میگیرد: زندگیای که بخشی از هزینههایش مدام از امروز به ماههای بعد منتقل میشود.
-
مسئله آینده جمهوری اسلامی چیست؟
بازسازی اقتصاد؛ افزایش کارآمدی
جنگ ۴۰روزه یک واقعیت مهم را آشکار کرد: خاورمیانه دیگر در مرحلهای قرار ندارد که بتوان معادلات آن را با فرمولهای قدیمی توضیح داد. حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، شهادت رهبری و انتخاب سیدمجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید، آزمونی تاریخی برای ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایجاد کرد. مسئله این است که آیا جمهوری اسلامی میتواند از این بحران، یک موازنه جدید قدرت بسازد؟
-
جادهها، بهانه خاطرات ماندگار
پنج دقیقه مانده به حرکت، خودم را به ترمینال جنوب رساندهام و هنوز تعاونیای که بلیت مشهد را از آن خریدهام پیدا نکردهام. بلیت را اینترنتی گرفتهام و حتی صندلی را هم خودم انتخاب کردهام؛ از آن امکاناتی که زمانی در سفر با اتوبوس اصلا وجود نداشت. فقط صندلیهای VIP باقی مانده بود؛ کمی گرانتر، اما به نظرم راحتتر.
-
۹۰ درصد از طرحهای مطالعاتی شهری میتوانند به مرحله اجرا برسند
مسیر طولانی پژوهشهای شهری برای اجرا در تهران
چقدر از مطالعات شهری پس از تهیه گزارش به مرحله اجرا میرسند و چگونه میتوان فاصله میان پژوهش و تصمیمگیری را کاهش داد؟ این پرسشی بود که «آگاه» در گفتوگو با علی شمسیپور، رئیس مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران، مطرح کرد؛ موضوعی که از نگاه او یکی از مهمترین ماموریتهای این مرکز است.