آگاه: در حالی که هنوز غبار نبرد ۴۰ روزه بر چهره شهرهای ایران نشسته، زخمهای جنگ بر تن زیرساختهای حیاتی و جانهای مردم تازه است و خاطره شهدای گرانقدر در ذهنها زنده، کشور در چهارمین روز از یک آتشبس شکننده و پرتنش به سر میبرد. دقیقا در همین لحظات حساس و سرنوشتساز، هتلهای اسلامآباد میزبان یکی از فشردهترین، پیچیدهترین و حساسترین نبردهای تاریخ سیاسی معاصر ایران شدند: مذاکراتی ۲۱ ساعته که نه برای «سازش» یا «عقبنشینی تاکتیکی»، بلکه برای «تثبیت دستاوردهای میدان»، تبدیل پیروزی نظامی به پیروزی حقوقی و الزامآور و انتقال منطق اقتدار از جبهههای نبرد به میز دیپلماسی طراحی شده بود. این رویداد، بیش از یک نشست ساده سیاسی، تجلی هوشمندانه پیوند ناگسستنی میان اراده ملی، خون شهدا و هوش راهبردی دیپلماتهای ایرانی بود.
منطق استراتژیک حضور ایران در اسلام آباد: ورود هیات ایرانی به مذاکرات اسلامآباد تنها ۹۶ ساعت پس از توقف درگیریهای سنگین، تصمیمی هوشمندانه، حسابشده و کاملا منطبق با اصول راهبردی جمهوری اسلامی بود. این حضور ریشه در پیوستگی کامل و راهبردی میان میدان و دیپلماسی داشت؛ پیوستگیای که مقام رهبری بارها بر آن تاکید کردهاند. ایران با تکیه بر پیام روشن ایشان و حمایت بیسابقه و میلیونی مردم در خیابانها که خود نمادی از اتحاد ملی در سختترین شرایط بود با دو هدف راهبردی و بلندمدت پا به خاک پاکستان گذاشت:
اول، تبدیل پیروزی نظامی به دستاورد حقوقی و بینالمللی پایدار. ایران میخواست هزینه سنگین تجاوز دشمن را نه صرفا در میدان جنگ، بلکه در متن یک سند رسمی، الزامآور و قابل راستیآزمایی ثبت کند تا هیچ قدرتی در آینده نتواند آن را انکار کند. دوم، راستیآزمایی جدی اراده آمریکا در فضای آتشبس. این حضور، آزمونی واقعی برای واشنگتن بود تا ثابت کند آیا در شرایط جدید قدرت ایران پس از ۴۰ روز ایستادگی حماسی حاضر به پذیرش واقعیتهای نوین منطقهای است یا همچنان در توهمات قدیمی، سیاستهای شکستخورده فشار حداکثری و تصورات غلط از ضعف ایران گرفتار مانده است، این تصمیم، نشاندهنده آن بود که ایران جنگ را تمامشده نمیدانست؛ بلکه آن را به صحنه دیگری از نبرد، نبرد ارادهها، منطقها و اسناد حقوقی منتقل کرده بود. حضور در روز چهارم آتشبس، پیام روشنی به دنیا داشت: ما نه از سر ضعف، بلکه از سر قدرت و با دست پر وارد مذاکره شدهایم.
«ابتکارات میناب ۱۶۸»؛ بنبستشکنی با دست پر و نقشه راه دقیق و تهاجمی: قالیباف در پیام صریح و مستند خود از ابتکار رو به جلو، فنی و قابل اجرا سخن گفت؛ موضوعی که خود حاکی از عمق آمادگی، جسارت و حرفهایگری هیات ایرانی است. این پیشنهادها مشخص و دستهبندیشده، ثابت میکردند که ایران نه با رویکرد دفاعی و گارد بسته، بلکه با یک نقشه راه جامع، تهاجمی و پیشران وارد میدان شده است. توپ را به طور کامل به زمین واشنگتن انداخت و نشان داد که اگر طرف مقابل واقعا به دنبال توافق عادلانه است، باید به این ابتکارات پاسخ دهد، نه اینکه با درخواستهای یکطرفه زمان بخرد.
سه رکن اصلی و محوری این ابتکارات عبارت بودند از:
۱. رفع پایدار، کامل و قابل راستیآزمایی تحریمهای ظالمانه به عنوان جبران بخشی از خسارات مادی، معنوی و انسانی جنگ ۴۰ روزه.
۲. تضمینهای عینی، مکانیسمی و الزامآور برای جلوگیری از تکرار هرگونه حمله به زیرساختهای حیاتی، مراکز هستهای، بنادر و منافع ملی ایران.
۳. به رسمیت شناختن بیقیدوشرط حق دفاع مشروع ایران در چارچوب قوانین بینالمللی، منشور سازمان ملل و واقعیتهای میدانی ایجادشده پس از این نبرد.
این رویکرد، دیپلماسی ایران را از حالت واکنشی و تدافعی به حالت ابتکارگر، پیشران و تعیینکننده تبدیل کرد. «میناب ۱۶۸» نه یک لیست ساده درخواست، بلکه یک سند جامع راهبردی بود که نشاندهنده بلوغ فکری و آمادگی کامل تیم مذاکرهکننده ایرانی بود.
سد مستحکم «بیاعتمادی تاریخی»، ریشه اصلی شکست مذاکرات: بهرغم ۲۱ ساعت گفتوگوی فشرده، نفسگیر و گاهی تنشآمیز، مذاکرات اسلامآباد به نتیجه نهایی و توافق کاغذی نرسید. دلیل آن، در یک کلمه خلاصه میشود: بیاعتمادی عمیق، ریشهدار و کاملا منطقی. همانطور که رئیس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد، تجربه تلخ دو جنگ قبلی، بدعهدیهای مکرر آمریکا از برجام تا حملات مستقیم در حین مذاکرات، عدم پایبندی به تعهدات شفاهی و کاغذی و نقضهای مستمر حقوق بینالملل، ایران را به این نتیجه قاطع رسانده بود که دیگر به «قولهای کاغذی»، «تضمینهای سست» یا «توافقات موقتی» اکتفا نکند. آمریکا به جای پاسخ جدی، فنی و سازنده به ابتکار ایران، ظاهرا به دنبال امتیازات یکطرفه و تحقیرآمیز در حوزه موشکی، منطقهای، دفاعی و حتی برنامه هستهای صلحآمیز بود. غافل از این واقعیت انکارناپذیر که ملتی که ۴۰ روز زیر شدیدترین بمبارانها، موشکها و پهپادهای دشمن ایستادگی کرده، رهبر انقلاب و فرماندهان ارشدش را فدای آرمانش کرده، با خون شهدای گرانقدر، اقتدار خود را تثبیت کرده و با حمایت ۹۰ میلیونی مردم به میدان آمده، هرگز در لابیهای لوکس و هتلهای پنجستاره اسلامآباد، امضای فروش عزت، استقلال و اقتدار ملی خود را نخواهد زد.
دیپلماسی اقتدار، پیوند ۹۰ میلیون جان با میز مذاکره: یکی از درخشانترین و تاثیرگذارترین جلوههای این رویداد تاریخی، حضور قدرتمند، هوشمندانه و توصیهشده مردم در خیابانها به دستور صریح مقام رهبری بود. این حضور گسترده و خودجوش، به دیپلماتهای ایرانی «قدرت چانهزنی واقعی» بخشید و به طرف مقابل نشان داد که پشت میز مذاکره نه فقط چند نفر، بلکه اراده متحد، راسخ و خستگیناپذیر یک ملت ایستاده است. وقتی قالیباف از «۹۰ میلیون جان در یک پیکر واحد» سخن میگوید، در واقع به طرف آمریکایی این پیام شفاف و قاطع را میدهد که: طرف حساب شما نه صرفا یک تیم مذاکرهکننده محدود، بلکه اراده ملی، خون شهدا و ایستادگی ۴۰ روزه یک ملت است؛ ملتی که از جنگ نترسیده، از تحریم خسته نشده و حاضر نیست ذرهای از عزت و اقتدار خود را معامله کند.
اسلامآباد؛ پیروزی دیپلماتیک بدون امضا، اما با دستاوردهای ماندگار: اگر چه مذاکرات به «توافق کاغذی» نرسید، اما برای جمهوری اسلامی ایران یک پیروزی دیپلماتیک تمامعیار و راهبردی به شمار میرود. ایران در اسلامآباد توانست به جهان و بهویژه به آمریکا نشان دهد که:
- حتی در سختترین شرایط (آتشبس بلافاصله پس از جنگ سنگین) دست برتر را در ارائه طرحهای منطقی، فنی، عادلانه و قابل اجرا دارد.
- اصول، منطق و خط قرمزهای خود را به کرسی نشانده و آمریکا را در موضع «ناتوانی در تصمیمگیری منطقی و واقعبینانه» قرار داده است.
- هیچ توافقی را که «اعتماد»، «عزت»، «منافع حیاتی» و «حقوق ملت» در آن لحاظ نشده باشد، امضا نخواهد کرد.
اکنون، همانطور که قالیباف تاکید کرد، نوبت آمریکاست. آنها باید انتخاب کنند: یا واقعیت قدرت شکستناپذیر، منطق مستحکم و اراده آهنین ایران را بپذیرند، یا با ادامه لجاجت، سیاستهای قدیمی و توهمات گذشته، خود را در بنبستی عمیقتر، پرهزینهتر و غیرقابل بازگشت محبوس کنند.
ایران با این دیپلماسی اقتدار ثابت کرد که تنها راه پاسداشت خون شهدا، دستاوردهای ۴۰ روز ایستادگی ملی و عزت این ملت، همان «دیپلماسی اقتدار» است؛ دیپلماسیای که از میدان جنگ به میدان مذاکره منتقل شده، همچنان با همان روحیه پیروزی، هوشمندی و اقتدار پیش میرود و هرگز اجازه نخواهد داد دشمنان، دستاوردهای میدان را در میز مذاکره بر باد دهند.
زنده و پاینده باد ایران عزیز
جاودان باد اقتدار، عزت و سربلندی این ملت سرافراز
و پاینده باد راه شهدا و آرمانهای بلند انقلاب اسلامی
۲۳ فروردین ۱۴۰۵ - ۲۳:۵۵
کد مطلب: ۲۱٬۳۹۴
نظر شما