آگاه: یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای یک بازار کارآمد، دسترسی فعالان به اطلاعات شفاف، به روز و قابل اتکاست. بررسی وضعیت شرکت‌های بورسی نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از آنها، به ویژه در گروه‌های صادرات محور مانند فولاد، پتروشیمی و محصولات شیمیایی، هنوز قادر به برآورد دقیق اثرات جنگ بر عملکرد خود نیستند.
 ابهام در مورد قیمت‌های جهانی خوراک و محصولات نهایی، اختلال در مسیرهای حمل و نقل، افزایش نرخ کرایه کشتی و حق بیمه‌های جنگی و عدم قطعیت در مورد بازارهای هدف، مجموعه عواملی هستند که شفافیت اطلاعاتی را به شدت کاهش داده‌اند. در چنین شرایطی، بازگشایی بازار منجر به کشف قیمت نخواهد شد، بلکه فضای شایعه و تصمیم‌گیری احساسی را گسترش می‌دهد.
حجت‌الله صیدی، معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی در نشست شرکت‌های تامین سرمایه که در تاریخ یکم اردیبهشت به همت کانون نهادهای سرمایه‌گذاری برگزار شد در همین زمینه، اظهار کرد: تعطیلی بازار نه‌تنها مزیتی ندارد بلکه با گذشت زمان، چالش‌ها را افزایش می‌دهد. سه سناریوی اصلی برای بازار متناسب با شرایط پیش روی کشور یعنی تداوم وضعیت فعلی، دستیابی به توافق یا بازگشت تنش‌ها در نظر گرفته شده است. وی افزود: بازگشایی بازار منوط به تحقق برخی الزامات از جمله افشای حداقلی اطلاعات توسط شرکت‌هاست. شرکت‌ها باید اطلاعاتی در خصوص وضعیت تولید، فروش و تغییرات عملکرد خود حتی به‌صورت حداقلی ارائه دهند تا امکان تحلیل برای سرمایه‌گذاران فراهم شود. صیدی تاکید کرد: در شرایط فعلی، پرهیز از رفتارهای هیجانی و اتخاذ رویکردی مبتنی بر صبر و تحلیل، می‌تواند به حفظ آرامش بازار کمک کند، در حالی که رفتارهای شتاب‌زده ممکن است به تشدید نوسانات و افزایش فشار فروش منجر شود. علاوه بر این، بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه تاکید دارند که بازگشایی بازار باید مبتنی بر تصمیمی عقلایی و سنجیده باشد، نه واکنشی هیجانی و مقطعی. در همین راستا، گروهی از تحلیل‌گران، بازگشایی بازار را مشروط به تحقق پیش‌شرط‌هایی مشخص می‌دانند؛ از جمله «الزام شرکت‌ها به افشای دقیق و سناریومحور». به این معنا که بنگاه‌ها باید برآوردی شفاف از آثار بحران بر متغیرهایی نظیر درآمد، هزینه‌ها، صادرات و زنجیره تامین خود ارائه دهند و این ارزیابی را در قالب سناریوهای مختلف (خوش‌بینانه، واقع‌بینانه و بدبینانه) منتشر کنند.
در کنار این موضوع، طراحی قواعد موقت معاملاتی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. به‌گونه‌ای که دامنه نوسان به‌طور موقت کاهش یابد، سازوکارهایی مانند حراج‌های ویژه برای مدیریت صف‌های فروش در نظر گرفته شود و ابزارهای حمایتی، از جمله صندوق‌های تثبیت بازار، تقویت شوند. همچنین این دست از کارشناسان بازار سرمایه اذعان دارند، بازگشایی بازار باید به‌صورت پلکانی و همراه با شفافیت کامل انجام شود؛ به‌طوری که فعالان بازار از پیش بدانند کدام نمادها در اولویت بازگشایی قرار دارند. در این چارچوب، پیشنهاد می‌شود گروه‌هایی که از شفافیت اطلاعاتی بیشتری برخوردارند و کمترین آسیب را از بحران متحمل شده‌اند- مانند برخی نمادهای بانکی و بیمه‌ای- در اولویت قرار گیرند و در مقابل، صنایع با ریسک بالاتر مانند فولاد و پتروشیمی، پس از رفع ابهامات و افزایش سطح شفافیت، با تاخیر بازگشایی شوند.
علاوه بر آن، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در جریان بازدید مدیران سازمان بورس از فولاد مبارکه، از بررسی ایده‌هایی برای بازسازی صنعت فولاد از جمله ایجاد صندوق بازسازی در این بخش خبر داد. مهدی طغیانی افزود: صنایع آسیب‌دیده می‌توانند از محل سرمایه‌گذاری‌هایی که انجام می‌شود به سرمایه‌گذاران در صندوق بازسازی سود پرداخت کنند و در پایان اوراق فروخته شده را بازخرید کنند. در این مسیر هم شرکت‌ها به چرخه تولید بازمی‌گردند و هم سرمایه‌گذاران بازده مناسبی دریافت می‌کنند. این نماینده مردم در مجلس عنوان کرد: اصل تامین هزینه بازسازی به ویژه برای صنایعی که در جریان جنگ به طور مستقیم هدف قرار گرفته‌اند بر عهده دولت است اما بازار سرمایه نیز نقش مکمل را در این حوزه ایفا می‌کند. نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس اظهار کرد: قوانین تسهیل‌کننده برای کمک به صنایع آسیب‌دیده در جنگ وجود دارد اما استفاده از این ظرفیت‌ها نیازمند ابتکارهای اجرایی است و دستگاه‌های ذی‌ربط مثل سازمان بورس باید از ظرفیت‌های قانونی بهره بگیرند. مجلس نیز در رفع موانع فعال است و پیگیر اقدامات لازم خواهد بود. وی افزود: بازگشایی بازار سهام باید زمانی انجام شود که سهامداران خرد با رفتارهای هیجانی متضرر نشوند. اقتصاد در جریان جنگ دچار آسیب‌هایی شده و بازگشایی بازار سهام باید با واقعیت‌های موجود تطبیق داشته باشد و در نقطه‌ای بهینه صورت گیرد.
البته برخی دیگر از صاحب نظران در رابطه با بازگشایی بازار سهام معتقدند؛ با ارزیابی دقیق مزایا و معایب، این بازار باید به صورت تدریجی و مشروط بازگشایی شود. آن هم به این دلیل که تعطیلی بلندمدت، هزینه‌های سنگین‌تری از جمله فرسایش اعتماد، کاهش نقدشوندگی و ایجاد شوک مضاعف در آینده به همراه دارد. از سوی دیگر این بازگشایی، باید یک «بازگشایی هوشمندانه» باشد، نه یک «بازگشایی انفجاری.» و این به معنای باز کردن آرام و پلکانی بازار با رعایت کامل پیش‌شرط‌های لازم است. با این حال همچنان تصمیم‌گیری برای بازگشایی بازار سرمایه در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و به نظر می‌رسد سیاست‌گذار در تلاش است میان ضرورت بازگشت جریان معاملات و ملاحظات ثبات‌بخشی به بازار، نوعی توازن ایجاد کند.
این در حالی است که پایگاه خبری بازار سرمایه ایران روز ۱۲ اردیبهشت اعلام کرد که تصمیم‌گیری در خصوص زمان بازگشایی بازار سهام به جلسه بعدی شورا و در پایان هفته و پس از جمع‌آوری اطلاعات بیشتر، موکول شده است. با همه این تفاسیر، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که سازمان بورس پیش از هرگونه تصمیم برای بازگشایی بازار سهام، ناگزیر از اتخاذ رویکردی فعال در حوزه اطلاع‌رسانی است؛ رویکردی که مبتنی بر شفافیت، تداوم و پاسخگویی باشد. در این چارچوب، انتشار بیانیه‌های دقیق و مستمر درباره چرایی، زمان‌بندی و سازوکار بازگشایی بازار، می‌تواند نقش مهمی در مدیریت انتظارات سهامداران و کاهش رفتارهای هیجانی ایفا کند. به اعتقاد تحلیلگران، صرف اعلام زمان بازگشایی کافی نیست، بلکه ضروری است نهاد ناظر با تشریح سناریوهای محتمل، وضعیت صنایع مختلف در شرایط پسابحران و همچنین ارائه برآوردی از ریسک‌های پیش‌رو، تصویر روشن‌تری از آینده بازار ترسیم کند. این اقدام نه‌تنها به افزایش سطح آگاهی فعالان بازار کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به بازسازی اعتماد آسیب‌دیده سرمایه‌گذاران نیز منجر شود.