چند روزی است در فضای سیاسی و رسانه‌ای کشور درباره ویژگی‌های شهید علی لاریجانی صحبت می‌شود. حتی یک موضع‌گیری با تذکر خانواده شهید روبه‌رو شد؛ آنجا که یک نماینده مجلس، ادعاهایی درباره ترور دبیر شهید شعام مطرح کرد. اما در مجموع آنچه گفته شد حاکی از بصیرت‌افزایی و درک بالای «لاریجانی شهید» در عرصه سیاسی کشور بود. روز گذشته هم باز مباحثی پیرامون او در رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها منتشر شد.

درس‌هایی از قانون‌پذیری یک سرباز نظام

آگاه: ماجرا از آن قرار بود که دیروز وزیر کشور و معاون سیاسی او در نشست خبری حضور یافتند و به پرسش‌های نمایندگان اصحاب رسانه پاسخ دادند. اسکندر مؤمنی در سخنانی، مهم‌ترین سرمایه جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه را همبستگی عنوان کرد و گفت: تصور دشمن این بود که مردم با آنها همراهی می‌کنند و نظام ظرف چند روز ساقط می‌شود اما مردم در دفاع از انقلاب و کشور به میدان آمدند. همه باید در تحکیم همبستگی ملی تلاش کنیم و هر کسی که به این همبستگی ملی خدشه وارد کند، گناه نابخشودنی مرتکب شده است.
او همچنین در حاشیه این مراسم درباره برگزاری انتخابات شوراها، گفت که با توجه به اینکه ما شرایط جنگی را داشتیم، شورای عالی امنیت ملی مصوب کرد که انتخابات به تعویق بیفتد و محتوای این مصوبه این بود که شوراها به کارشان ادامه دهند و دو ماه بعد از پایان جنگ انتخابات برگزار شود. الان این موضوع در حال بحث و بررسی است و ان‌شاءالله زمان دقیق برگزاری آن مشخص شد، یا بنده یا جناب آقای زینی‌وند حتما در اولین فرصت به استحضارتان می‌رسانیم.
سخنران دیگر آیین تجلیل از خبرنگاران علی زینی‌وند، سخنگو و معاون سیاسی وزیر کشور بود. وی در مورد هتاکی‌ها به رئیس‌جمهور، اظهار کرد: هیچ کس حق ندارد در تریبون‌های رسمی به مقامات توهین کند یا رهبری را برای جناح خاصی بداند و دیدید که رهبری هم موضع‌گیری می‌کنند. خبرهایی داریم که تذکرات دیگری هم داده شده است. حاکمیت متعلق به ۹۰ میلیون ایرانی است و محدود به افراد خاصی نیست. نظر این جناح یا آن جناح برای جنگ یا مدیریت تنگه هرمز تعیین تکلیف نمی‌کند. اما حجت‌الاسلام محمدرضا لاریجانی، فرزند شهید علی لاریجانی هم به این نشست آمده بود تا از اندیشه‌های سیاسی پدرش بگوید. وی با تاکید بر اینکه شهید لاریجانی قدرت روحی بالایی داشت، گفت: در انتخابات ۱۴۰۰ به وی گفتم این چه اوضاعی است که با آبروی شما بازی شود؟ گفت که آبروی هر کس متاعی است که خدا به او می‌دهد؛ ما موظفیم وظایف خود را انجام دهیم. خدا آبروی ما را حفظ می‌کند. نبرد بین حق و باطل از ابتدای تاریخ تا امروز بوده است و اگر کسی ادعا می‌کند در مسیر پیامبر(ص) و امیرالمومنین (ع) است ابتلائات هم برایش ایجاد می‌شود.
فرزند شهید لاریجانی با اشاره به انتخابات سال ۱۴۰۳ و عدم احراز صلاحیت شهید لاریجانی، یادآور شد: هر کس مطلع می‌شد، متحیر می‌شد. رهبر شهیدمان سیره‌شان این بود که از برخی نهادها همیشه دفاع می‌کردند اما آن مسئله این قدر حاد بود که ایشان ظرف دو، سه هفته، سه بار به شورای نگهبان اعلام نارضایتی کردند و گفتند که ظلم و جفا شد و بعد گفتند برخی تصمیمات گرفته شد که راضی نبودم. البته در چنین موقعیتی از سوی یک سیاستمدار رفتارهای متفاوتی انجام می‌شود. برخی در این مواقع به صورت نظام پنجه می‌کشند و پشت می‌کنند. شهید لاریجانی مطلقا این تصمیم را قبول نداشت. در جلسه‌ای بودم، گفته شد، شما یک اطلاعیه‌ تند بدهید اما او گفت مطلقا این کار را نمی‌کنم، من فلان شورا و نهاد امنیتی را نمی‌بینم، بلکه خدا، این همه خون شهدا و آقای مطهری و امام را می‌بینم، هیچ وقت جلوی انقلاب نمی‌ایستم.
این اولین بار نیست که نزدیکان دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی درباره بصیرت سیاسی او در انتخابات ریاست جمهوری نکاتی را گوشزد کرده بودند. کنشگری شهید لاریجانی حاوی یک الگوی رفتاری بود که در ادبیات سیاسی ایران به عنوان «بصیرت» شناخته می‌شود. در دنیای سیاست، واکنش بسیاری از افراد و شخصیت‌ها به عدم احراز صلاحیت از سوی شورای نگهبان یا شکست در انتخابات، در قالب اعتراض، تخریب نهادهای نظارتی یا حتی ایجاد جریانات مخالف همانند آنچه در فتنه ۸۸ انجام شد دنبال می‌شود. اما حقیقتا رفتار شهید لاریجانی نسبت به دیگران، نقطه تمایزی ایجاد کرد. به اعتقاد او حفظ انسجام و پذیرش تصمیم نهادهای نظام، ارزشمندتر از رسیدن به کرسی ریاست‌جمهوری بود.
او که کارکشته سپهر سیاست ایران بود، می‌دانست اگر در برابر رد صلاحیتش اعتراض کند، ممکن است باعث ایجاد تفرقه یا تضعیف اعتبار نهادهای نظارتی شود. بنابراین، سکوت و پذیرش ایشان، در واقع یک عمل سیاسی آگاهانه برای جلوگیری از تنش بود، نه یک تسلیم ساده. وقتی کسی که خود را سرباز نظام می‌داند، تصمیمی را حتی اگر به نفع شخصی‌اش نباشد می‌پذیرد، در واقع به فضای سیاسی کشور پیامی منتقل می‌کند و آن اینکه «من به قانونی باور دارم که برتر از جاه‌طلبی‌های شخصی‌ام است.» طبیعتا این نوع قانون‌پذیری، قدرت نظام را در درون تقویت می‌کند. از سوی دیگر بعد از آنکه چهره‌های اثرگذار و صاحب نام، تصمیمات سخت را می‌پذیرند، می‌خواهند به جامعه ایرانی بگویند: نظم و قانون بر افراد و مناصب اولویت دارد.
بسیاری از سیاستمداران، هویت خود را با پست و مقام تعریف می‌کنند. رد صلاحیت برای این افراد به معنای «مرگ سیاسی» است. واکنش شهید لاریجانی به همه خواص درس بزرگی داد. وی هویت خود را با خدمت و نه با پست و جایگاه تعریف می‌کرد. «علی آقا» کدی در سیاست بر جای گذاشت و آن هم اینکه می‌توان بدون کرسی ریاست اثرگذار بود. این نگاه، سیاست را از حالت رقابت برای قدرت به حالت مسئولیت در برابر نظام و مردم تغییر می‌دهد. از این رو، پس از عدم احراز صلاحیتش در انتخابات ـ برای دومین بار ـ مسئولیت حساس و خطیر دبیر شورای عالی امنیت ملی را بعد از جنگ ۱۲ روزه پذیرفت تا ثابت کند به عنوان سرباز انقلاب و مردم هرجا نظام به او نیاز داشته باشد دریغ نمی‌کند و در صحنه، حضوری پررنگ خواهد داشت.
اگر بخواهیم رفتار سیاسی علی لاریجانی (رضوان‌الله) را در یک کالبد تحلیلی قرار دهیم، به سه نتیجه می‌رسیم:
۱. ترجیح کل بر جزء: او ثبات نظام و انسجام سیاسی را بر کاندیداتوری شخصی ترجیح داد. می‌دانست باید چه موضع‌گیری اتخاذ کند تا سوژه رسانه‌های معاند و بدخواهان ایران نشود.
۲. مدیریت منطقی در بزنگاه حساس: او با رویی گشاده، تصمیم شورای نگهبان را پذیرفت اما در عین حال منصفانه با نامه‌نگاری‌هایش، انتقادهای خود را نیز نسبت به تصمیم صورت گرفته اعلام کرد.
۳. الگوی یک سیاستمدار در تراز انقلاب: گاهی پذیرفتن یک تصمیم، بیش از سخنرانی و اعتراض، پیام قدرت و بلوغ سیاسی را می‌رساند. ای کاش عده‌ای در مقطعی که انتخابات با مشارکت بسیار گسترده روبه‌رو شد، با عبور از قانون، خوراک برای افزایش تحریم‌های آمریکا و غربی‌ها فراهم نمی‌کردند.
بینش سیاسی شهید لاریجانی، تبدیل محدودیت (رد صلاحیت) به فرصت نمایش وفاداری و بصیرت در فضای سیاسی کشور بود و باید الگویی برای سایر سیاسیون و چهره‌های شناخته شده باشد.
 

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.