آگاه: در روزگار ما نیز ملت ایران بار دیگر نشان داد که روح حماسه هنوز در این سرزمین زنده است. آنچه در بزنگاه‌های تاریخی رخ می‌دهد، صرفا یک واکنش سیاسی یا اجتماعی نیست؛ بلکه ظهور یک «شخصیت تاریخی» است. مردمی که در لحظه‌های سرنوشت‌ساز از منافع فردی عبور می‌کنند و برای حقیقتی بزرگ‌تر می‌ایستند، در واقع بخشی از همان سنت قهرمانی را ادامه می‌دهند که در طول قرن‌ها در حافظه فرهنگی ایران شکل گرفته است؛ همان روحی که فردوسی در شاهنامه آن را در قالب داستان‌های رستم، سیاوش و آرش روایت کرد. شاهنامه خود بهترین شاهد یک حقیقت مهم است: اگر فردوسی نبود، بخش بزرگی از حافظه قهرمانی ایران نیز شاید از میان می‌رفت. پهلوانان در میدان تاریخ حضور داشتند، اما این روایت شاعر بود که آنها را به حافظه ماندگار یک ملت تبدیل کرد. از همین جا می‌توان فهمید که چرا در امتداد بعثت مردم، سخن از بعثت هنرمندان به میان می‌آید. زیرا حماسه‌ای که مردم می‌آفرینند، برای ماندگار شدن نیازمند زبان هنر است.
هنرمند در چنین لحظه‌هایی صرفا یک ناظر بیرونی نیست؛ او واسطه‌ای میان تجربه زیسته مردم و حافظه تاریخی فرداست. اگر مردم در میدان با جان و اراده خود از حقیقتی دفاع می‌کنند، هنرمند باید آن حقیقت را از سطح خبر و گزارش فراتر ببرد و به معنا تبدیل کند. خبر عمر کوتاهی دارد؛ معنا ماندگار است. این تبدیل رخداد به معنا، همان نقطه آغاز بعثت هنرمند است.
بعثت هنرمند یعنی بیداری نسبت به مسئولیت تاریخی. یعنی فهم این نکته که اکنون زمان سکوت بی‌طرفانه یا زیبایی‌شناسی منزوی نیست. لحظه‌های بزرگ تاریخ از هنرمند نمی‌خواهند که صرفا توصیف کند؛ از او می‌خواهند که کشف کند، تبیین کند و پیوند بزند؛ کشف لایه‌های عمیق انسانی در دل حوادث، تبیین نسبت آن با هویت ملی و پیوند دادن تجربه امروز با سنت تاریخی این سرزمین.
هنر اگر صرفا به بازنمایی سطحی اکتفا کند، به‌ سرعت فرسوده می‌شود. آنچه روایت را ماندگار می‌کند، عمق انسانی آن است. باید چهره‌ها دیده شوند؛ مادرانی که در سکوت ایستادند، جوانانی که از آسایش خود گذشتند، خانواده‌هایی که هزینه دادند اما کرامت خود را حفظ کردند. حماسه فقط در خط مقدم شکل نمی‌گیرد؛ در پشت جبهه‌های پنهان زندگی نیز جاری است. هنرمند باید این لایه‌های پنهان را آشکار کند و از آنها تصویری بسازد که نسل‌های بعدی بتوانند با آن همدلی کنند.
در این میان، ابزارها متنوعند و هر کدام رسالتی دارند. ادبیات می‌تواند با ظرافت و عمق، روح زمانه را ثبت کند؛ رمان و داستان کوتاه می‌توانند تجربه فردی را به تجربه جمعی پیوند بزنند. سینما و مستند می‌توانند تصویر و صدا را به حافظه بصری یک ملت تبدیل کنند. شعر می‌تواند فشرده‌ترین و نافذترین بیان احساس جمعی باشد. موسیقی می‌تواند ضرب‌آهنگ مقاومت را در جان مردم جاری سازد. هنرهای تجسمی می‌توانند نمادهایی بیافرینند که سال‌ها بعد نیز حامل معنا باشند. همچنین فضای مجازی، اگر آگاهانه و خلاقانه به کار گرفته شود، می‌تواند به بستر ثبت روایت‌های میدانی و خاطرات زنده مردم بدل شود.
اما مهم‌تر از ابزار، صداقت است. روایت ماندگار، روایتی صادقانه است. اغراق‌های شعاری و تصویرهای یک‌بعدی شاید در کوتاه‌مدت اثر بگذارند، اما در بلندمدت اعتماد مخاطب را از بین می‌برند. نسل جدید بیش از هر زمان دیگری حساس به تصنع و کلیشه است. اگر قرار است روایت امروز به زبان فردا تبدیل شود، باید انسانی، چندلایه و واقعی باشد. قهرمانان امروز انسان‌هایی از جنس مردم‌اند؛ با تردیدها، ترس‌ها و امیدهایشان. نشان دادن این ابعاد انسانی نه تضعیف حماسه، بلکه تعمیق آن است.
از فردوسی تا امروز، یک اصل تغییر نکرده است: حماسه زمانی ماندگار می‌شود که با زبان زمانه خود سخن بگوید. همان‌گونه که شاهنامه با زبان شعر حماسی دوران خود توانست روح ایران را حفظ کند، امروز نیز باید زبان نسل جدید را شناخت. تصویر، روایت کوتاه، مستندهای روایی، پادکست‌ها، خاطره‌نگاری‌های شخصی و قالب‌های نوظهور رسانه‌ای می‌توانند حامل همان روح حماسی باشند، اگر معنا در آنها جاری باشد. بعثت هنرمندان در نهایت دعوتی به حضور در لحظه‌ای تاریخی است؛ حضوری که وظیفه آن تبدیل تجربه یک ملت به حافظه‌ای ماندگار است. اگر مردم با ایستادگی خود تاریخ می‌سازند، هنرمندان با روایت خود تاریخ را حفظ می‌کنند. زیرا حقیقت ساده‌ای در دل همه حماسه‌ها نهفته است: «حماسه‌ها در میدان شکل می‌گیرند، اما در روایت زنده می‌مانند.»
و شاید مسئولیت بزرگ هنرمند همین باشد؛ اینکه نگذارد صدای این ایستادگی در هیاهوی زمان گم شود، بلکه آن را چنان روایت کند که سال‌ها بعد نیز، وقتی نسل‌های آینده به گذشته می‌نگرند، در لابه‌لای واژه‌ها و تصویرها، ضربان قلب یک ملت را بشنوند. امید است در راستای نشان دادن حق و حقیقت به آیندگان و جهانیان، هنرمندان ایران‌زمین بیش از پیش در خلق حماسه از اتفاقات اخیر و پیش رو، اهتمام جدی ورزند.