فردوسی
-
کلماتی که گم کردیم و جهانی که تنگ شد
گاهی میان همهمه روزمرگی، در تاکسی یا واگنهای شلوغ مترو، چشممان به گفتوگوهای مردم میافتد. مکالمهها عجیب کوتاه، تخت و خالی از جان شدهاند. دلخوریها، دلتنگیها و شادیهایمان شبیه به تکههای پلاستیکی بازیافتی به نظر میرسند که از روی شتاب میان هم ردوبدل میکنیم؛ گویی جهان درونمان کش میآید و پر از هیاهوست، اما دستمان به هیچ کلمهای برای بیرون ریختن آن نمیرسد.
-
بهمناسبت بیستوچهارم شهریور، سالروز درگذشت دکتر عبدالحسین زرینکوب
چرا جهان امروز به زرینکوب نیاز دارد؟
بیستوچهارم شهریور ۱۳۷۸، روزی بود که جامعه فکری و فرهنگی ایران یکی از اصیلترین و تاثیرگذارترین راویان خود را از دست داد. با این حال، کافی است امروز یکی از کتابهای عبدالحسین زرینکوب را بازکنید تا دریابید گذر زمان هرگز نتوانسته طراوت حضور او را کمرنگ کند. در لابهلای سطرهای او اثری از بوی کهنگی اسناد خاک گرفته یا جمود متون رسمی دانشگاهی به مشام نمیرسد.
-
روشنفکران غربپرست از جان جلال چه میخواهند؟!
او همچنان خوانده میشود
وقتی به تاریخ ۱۸ شهریور سال ۴۸ شمسی در اسالم گیلان از دنیا رفت شاید خودش هم فکر نمیکرد که تا سالهای سال محل بحث مردم بهخصوص نخبگان جامعه قرار بگیرد. آخوندزادهای که راه پدر را ادامه نداد؛ به جرگه روشنفکران پیوست. واقعیتی که میدید مورد قبولش نبود. دائما در حال کاوش حقیقت بود و با زبانی صریح از زمانهاش انتقاد میکرد.
-
نقشههای گردشگری در ۴۰ ایستگاه مترو نصب میشود
رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران درباره نقشههای گردشگری مترو گفت: هر ایستگاه مترو از منظرهای مختلف گردشگری از جمله اماکن تاریخی، موزهها، مراکز خرید، گردشگری سبز، اماکن مذهبی، نیازهای عمومی و ضروری شهروندان و همچنین ظرفیتهای موجود در حاشیه ایستگاههای مترو مورد بررسی قرار گرفته است.
-
جواد مجابی درگذشت
جواد مجابی، شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنرهای تجسمی، نقاش، طنزپرداز و روزنامهنگار ایرانی شنبه ۱۴ شهریور پس از یک دوره بیماری درگذشت.
-
-
سرمایه پاسداشتنی
هر ملتی با فرهنگ خود شناسنامه دارد و در شناسنامه تمدن ایرانی، بر هیچ ستونی بهاندازه اخلاق، نقشی نگاشته نشده است. از «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک» در کتیبههای کهن تا «تو نیکی مکن ز بدان پس نیک شو» فردوسی؛ از اندرزهای حکیمانه نهجالبلاغه تا دفتر شمس و حکایتهای مثنوی؛ ایرانی همواره اخلاق را نه یک آرایه ذهنی، بلکه شیوه زیست دانسته است. اما امروز سوال این است که این میراث کهن، در برابر آزمونهای دنیای معاصر چقدر ایستاده است؟ پاسخ پیمایشهای ملی، هم امیدبخش است و هم هشداردهنده و شنیدن هر دو، وظیفه هر تحلیلگر و هر تصمیمگیر فرهنگی است. آنچه پیمایشهای ملی به ما میگویند، پیش از هر چیز تصویر جامعهای است که هنوز بر ریشههای ارزشی خود ایستاده است.
-
از سوی یک شاهنامه پژوه منتشر شد
«شاهنامه» رایگان برای مردم
مصطفی جیحونی، شاهنامهپژوه، تصحیحش از شاهنامه را که نتیجه تلاش ۱۲ ساله است، به صورت رایگان در اختیار مردم قرار داده است و میگوید میخواهم استفاده از این کتاب عامتر شود.
-
دعوت اربعین به هویت غرب آسیا
تولدی دوباره
شاید هیچوقت فردوسی فکر نمیکرد روزی اعراب از شنیدن نام «تهمتن» به وجد آیند؛ نامی از صقل ایرانی، که اکنون در منزلگاههای اربعینی با مداحی مهدی رسولی پرآوازه شده است.
-
-
بازخوانی اسناد، دستخطها و مواضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره میراث فرهنگی
نگاه بلند حفاظتی به میراث فرهنگی ایران
حفظ میراث فرهنگی در جمهوری اسلامی تنها یک وظیفه اداری یا عمرانی نبوده است. در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، این حوزه با مفاهیمی همچون هویت ملی، اعتمادبهنفس ایرانی، عبرت تاریخی، تمدن اسلامی ـ ایرانی و حتی اقتدار آینده کشور پیوند خورده بود. مرور دستخطها، بازدیدهای میدانی، سخنرانیها و توصیههای ایشان نشان میدهد که میراث فرهنگی در نگاه رهبر شهید صرفا مجموعهای از بناهای تاریخی یا اشیای موزهای نبود، بلکه حافظه زنده یک ملت و سرمایهای برای آینده ایران به شمار میرفت.
-
روایت ماندگار ایران، هنرمند و زن
از شاهنامه تا امروز
دکتر نصیبه سادات حسینی - پژوهشگر و مدرس مطالعات زن و خانواده: وقتی از شاهنامه سخن میگوییم، از یک متن ادبی صرف حرف نمیزنیم؛ از حافظه تاریخی یک ملت سخن میگوییم، از متنی که روح قهرمانانه ایرانیان را صورتبندی کرده و نشان داده است که ایران در لحظههای سرنوشتساز، چگونه از دل رنج و تهدید، معنای ایستادگی و هویت را میسازد.
-
روایت اگر نباشد، حماسه خاموش میشود
برانگیخته شدن در میدان
حماسه در میدان متولد میشود، اما در روایت زنده میماند. ملتها فقط با پیروزیهایشان در تاریخ ماندگار نمیشوند؛ آنچه آنها را جاودانه میکند، داستانهایی است که از رنجها، ایستادگیها و لحظههای سرنوشتسازشان روایت میکنند. اگر حماسهای روایت نشود، دیر یا زود در غبار زمان گم میشود.
-
خوانشی تحلیلی از نسبت هنر، روایت و مسئولیت تاریخی در امتداد خیزش ملت ایران
از سنگر تا صحنه
در تاریخ ملتها، لحظههایی وجود دارد که نه تنها سرنوشت یک جامعه، بلکه معنای هویت آن ملت را نیز روشنتر میکند. این لحظهها همان بزنگاههای تاریخیاند که در آنها روح جمعی یک ملت به ظهور میرسد؛ لحظههایی که مردم، فراتر از تفاوتهای روزمره، در دفاع از حقیقتی بزرگتر به میدان میآیند. در چنین بزنگاههایی است که حماسه متولد میشود؛ حماسهای که اگرچه در میدان عمل شکل میگیرد، اما برای ماندگاری خود نیازمند روایت است.
-
بعثت هنرمندان؛ چرا و چگونه باید رخ دهد؟
ماندگار در حافظه ملتها
محسن محمدی - آگاه مسائل سیاسی: اگر یک ملت در لحظههای سرنوشتساز خود مقاومت کند اما آن مقاومت به روایت تبدیل نشود، تاریخ بهتدریج آن را به حاشیه میراند یا دیگران آن را به گونهای دیگر روایت خواهند کرد. از همین رو، پس از هر حماسه بزرگ، نوبت به مرحلهای میرسد که میتوان آن را «بعثت هنرمندان» نامید؛ مرحلهای که در آن اهل فرهنگ و هنر ماموریت مییابند تجربههای بزرگ یک ملت را به حافظه تاریخی و سرمایه فرهنگی پایدار تبدیل کنند.
-
بعثت هنرمندان برای جاودانگی ایران
رستاخیز روایت در کرانه میدان
تاریخ تمدنی ایران، هرگز فصلی منفک از «حماسه» نبوده است؛ چنانکه گویی در رگهای این جغرافیا، بهجای خون، جوهری از جنس «ماندگاری» جریان دارد. آنچه امروز در ساحت سیاسی و اجتماعی ما تحت عنوان «دفاع مقدس سوم» تبلور یافته، فوران مجدد آن آتشفشان هویتی است که قرنها پیش در کلمات حکیم توس ریشه داشت.
-
-
هنر میتواند حافظ روح یک ملت باشد
بعثت هنرمندان؛ از فردوسی تا امروز
ملتها تنها با پیروزیهای نظامی یا دستاوردهای سیاسی در تاریخ ماندگار نمیشوند؛ آنچه یک ملت را در حافظه زمان تثبیت میکند، «روایت» است. اگر حماسهای رخ دهد اما زبان روایت برای آن شکل نگیرد، آن حماسه بهتدریج در غبار فراموشی فرو میرود یا در معرض تحریف قرار میگیرد. از همین منظر است که در کنار خیزش مردم، سخن از «بعثت هنرمندان» به میان میآید؛ بعثتی که وظیفه آن تبدیل تجربههای تاریخی ملت به حافظه فرهنگی پایدار است.
-
هندسه روایی «دفاع مقدس سوم» در امتداد حافظه تاریخی
بعثت هنرمندان
ملتها نه تنها با قدرت نظامی یا توان سیاسی، که با «حافظه تاریخی» خود زنده میمانند. حافظه تاریخی نیز بدون «روایت»، نه شکل میگیرد و نه تداوم مییابد. هر ملتی اگر نتواند تجربههای بزرگ خود را به زبان هنر، ادبیات و رسانه ترجمه کند، بهتدریج از درون تهی میشود؛ حتی اگر در میدانهای نبرد، پیروز مطلق باشد. پیروزی بیروایت، پیروزی ناتمام است و در معرض غبار فراموشی یا تحریف قرار میگیرد.
-
-
فرهنگ و هنر ملی ایران در اندیشه انقلاب اسلامی
احیای هنر ملی
فرهنگ و هنر ملی ایران در ساحت اندیشه ایرانشهری طبق چارچوب مشخصی بازخوانی و بازنمایی میشود.
-
-
ودیعهای بی بدیل که سیمرغ به زال هدیه داد برای روز مبادا
تنگه هرمز ؛ پر سوم سیمرغ
تاریخ ایران، برخلاف بسیاری از تمدنها و کشورهای تازهساز، تنها بر خاک بنا نشده؛ بلکه بر ریشههای بنیادین خرد و خاک استوار است که در بزنگاههای بزرگ، از متن خارج شده و در کالبد جغرافیا حلول میکند.
-
سالروز بزرگداشت شیخ اجل و آنچه امروز از اندیشه او نیاز داریم
سعدی همواره معاصر است
نخستین روز از اردیبهشت در تقویم رسمی ایران، نه تنها آغازین روزهای سرمستی طبیعت و طراوت بهاری، بلکه سالروز بزرگداشت شخصیتی است که قرنهاست به عنوان معمار کلام و مهندس اخلاق در فرهنگ ایرانی و جهانی شناخته میشود. ابومحمد مصلحالدین بن عبدالله، متخلص به سعدی، شاعری که عطر سخنش با طراوت بهار درهم آمیخته و نامش با مفاهیم بنیادین انسانی نظیر عدالت، صلح و همدلی پیوند خورده است. روز اول اردیبهشت که یادآور آغاز نگارش شاهکار جاودان او، گلستان، در سال ۶۵۶ هجری قمری است، از سال ۱۳۸۱ به عنوان روز ملی سعدی برگزیده شد تا فرصتی برای بازخوانی اندیشههایی باشد که مرزهای زمان و مکان را درنوردیدهاند. سعدی تنها یک شاعر یا نویسنده نیست، بلکه او را باید یک مصلح اجتماعی و فیلسوف زندگی دانست که در دوران پرآشوب هجوم مغول، نوری از حکمت و مدارا را در جان جامعه ایرانی برافروخت.
-
-
اعلام تمهیدات ترافیکی ۲۲ بهمن
رئیس پلیس راهور تهران بزرگ برابر اعلام ستاد برگزاری مراسم دهه فجر به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، از اجرای طرح تمهیدات انتظامی-ترافیکی ویژه مراسم ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ خبر داد. سردار سید ابوالفضل موسویپور در این خصوص اعلام کرد: این مراسم، از ساعت ۹ صبح روز چهارشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ در میدان بزرگ آزادی برگزار میشود.
-
بالاخره زادروز فردوسی چه روزی است؟
بررسی یک شبهه تاریخی
چند سالی است در شبکههای اجتماعی برخی دوستداران شاهنامه، روز نخست بهمن را به نام «زادروز فردوسی» معرفی میکنند، در برخی تقویمها به خصوص تقویمهای ایرانی تلفن مخصوص تلفن همراه هم، اول بهمن به عنوان روز تولد فردوسی نامگذاری شده است. در حالی که روزی که به صورت رسمی در ایران «روز فردوسی» اعلام شده ۲۵ اردیبهشت است که در این روز مراسم و همایشهای مرتبط با فردوسی و اثر سترگش برگزار میشود.
-
انتشار شاهنامه فردوسی به زبان ایتالیایی پس از یک قرن
شاهنامه فردوسی پس از گذشت حدود ۱۰۰ سال، با ترجمه کامل، یکپارچه و بازنگریشده، بار دیگر به زبان ایتالیایی منتشر شد؛ رویدادی که بهعنوان احیای یکی از مهمترین پیوندهای تاریخی میان ادبیات حماسی فارسی و فرهنگ ایتالیا توصیف میشود.
-
شاعــــری که چنگ را با چکامه آشتی داد
در تقویم تاریخ ادبیات ایران، نامهایی هست که فراتر از یک شخصیت ادبی، به نمادی از یک دوران تبدیل شدهاند. ابوعبدالله جعفربن محمد رودکی، مشهور به رودکی سمرقندی، بیتردید در صدر این فهرست قرار دارد. او که در روستای بنج از توابع رودک سمرقند در تاجیکستان امروزی چشم به جهان گشود، نه تنها منتسب به نخستین شاعر بزرگ زبان فارسی است، بلکه معماری است که کاخ بلند نظم فارسی را بر ستونهایی از موسیقی و خرد بنا کرد.
-
نگاهی بر آشتی و معماری همگرایی در فرهنگ ایران
روزگاری فضا، میانجی صلح بود
زهرا بذر افکن - خبرنگار گروه فرهنگ: شانزدهم دسامبر در تقویم بینالمللی، نقطهای نمادین است که تحت عنوان «روز جهانی آشتی» شناخته میشود. این روز، اگرچه ریشه در تاریخ سیاسی و اجتماعی آفریقای جنوبی دارد و یادآور گذار دردناک اما امیدبخش این کشور از آپارتاید به دموکراسی است اما بهانهای برای بازخوانی مفاهیم عمیق انسانی در فرهنگ ما و سایر فرهنگها فراهم میآورد. نلسون ماندلا و دولت وحدت ملی پس از سال ۱۹۹۴، با هوشمندی سیاسی و درایت اخلاقی، این روز را که میتوانست نماد تفرقه و خونریزی باقی بماند، به روزی برای ترمیم زخمهای ملی و آشتی میان نژادها تبدیل کردند.