فردوسی
-
انتقال جسد و سنگ قبر افراد مشهور و ساخت آرامگاه‌های جدید
جابه‌جایی‌های تاریخی
فاطیما کریمی،خبرنگار گروه جامعه: گاهی نبش قبر و جابه‌جایی سنگ مزار، فدای ساخت آرامگاهی جدید می‌شود مانند همین روزهای اخیر که مزار شمس‌تبریزی از محل پیشین خود برداشته و به محل آرامگاه جدید منتقل شده است. پیش از این هم افراد دیگری بودند که یا سنگ قبرشان جابه‌جا شد یا نبش قبر شدند تا در جای جدید آرام بگیرند.
-
یادداشت رضا داوری‌اردکانی در آیین یادبود شهید لاریجانی
سیاست به مثابه تامل و تدبیر
صبح یک‌شنبه سوم آبان سال جاری مراسم آیین یادبود استاد شهید دکتر علی لاریجانی در تالار فردوسی دانشکده ادبیات تهران برگزار شد.
-
به نویسندگی و کارگردانی بهروز غریب‌پور
«اپرای عشق» در آبان تمدید شد
«اپرای عشق» که با طراحی، نویسندگی و کارگردانی بهروز غریب‌پور و با حمایت بنیاد رودکی از اوایل مهر در تالار فردوسی روی صحنه است، با استقبال مخاطبان در آبان نیز تمدید شد.
-
«نمی‌دانم» آغاز ارتباط واقعی با زبان نوجوان است
زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: نوجوانان امروز در جهان‌هایی زیست می‌کنند که کدهای ارتباطی، واژگان و ارجاعات خاص خود را دارد؛ دنیایی که از میم‌ها و فرهنگ هواداری تا بازی‌های ویدیویی تغذیه می‌شود و برای بسیاری از والدین و کادر آموزشی، سرزمینی ناشناخته و گاه نگران‌کننده است. در مواجهه با این زبان نوظهور، واکنش بزرگسالان اغلب میان دو قطب نوسان می‌کند: یا با تمسخر و عتاب سعی در سرکوب و اصلاح فوری آن دارند یا با تقلیدی تصنعی می‌کوشند خود را همرنگ جماعت نوجوان نشان دهند. اما هر دوی این رویکردها، به جای ساختن پل، دیوار بی‌اعتمادی را بلندتر کرده و نوجوان را به پنهان‌کاری و سکوت سوق می‌دهد. چگونه می‌توان بدون از دست دادن مرزهای تربیتی، به جهان زیسته دانش‌آموزان نزدیک شد؟ و چطور می‌توان از دل همین دغدغه‌های امروزی، راهی برای آشتی دادن نسل جدید با متون غنی کلاسیک فارسی مثل شاهنامه و گلستان باز کرد؟
-
هنر اسلامی چگونه در دوران استاد حسین بهزاد تنوره کشید؟
حکمت نقش‌های اسلامی
مرگ، برای قلم‌موهایی که جان در پیکر بی‌جان رنگ می‌دمند، هرگز خط پایان نبوده است؛ نقطه‌ویرگولی است میان دو سطر از یک شعر بلند. ۲۱ مهر ۱۳۴۷، وقتی انگشتان استخوانی استاد حسین بهزاد از حرکت بازایستاد، موزه‌ها تنها یک پیکر را بدرقه نکردند، بلکه میراث‌دار هزار سال خلوت‌گزینی در کارگاه‌های خط و تذهیب به خاک سپرده شد؛ مردی که نگارگری ایران را از کنج موزه‌های فرنگی و تقلیدهای فرسوده قاجاری نجات داد و کالبد نیمه‌جان آن را با خون ادراک مدرن جانی دوباره بخشید. اما حسین بهزاد، قله‌ای منفرد در کویری بی‌آب‌وعلف نبود؛ او بیرق‌دار انتهایی کاروانی بود که قرن‌ها پیش از دل ویرانه‌های نیشابور، کتابخانه‌های هرات، گنبدهای فیروزه‌ای اصفهان و هندسه قدسی دانشمندان عارف راه افتاده بود. برای درک راز خطوط بهزاد، باید تاریخ را ورق زد و به سرچشمه‌هایی بازگشت که در آن، هنر نه یک تزئین صرف، بلکه بازتابی از مکاشفه روح ایرانی در تلاقی با حقیقت اسلام بود.
-
کاربران ماعاشق زبان فارسی‌اند
زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: پایگاه ادبی «گنجور» بی‌تردید فراگیرترین، اثرگذارترین و معتبرترین مرجع دیجیتال متون منظوم ادب کهن فارسی به شمار می‌رود؛ سامانه‌ای آزاد، عمومی و پویا که در طول نزدیک به دو دهه گذشته، شیوه جست‌وجو و دسترسی میلیون‌ها پژوهشگر، دانشجو و علاقه‌مند را به متون کلاسیک دگرگون کرده و نقشی بی‌بدیل در پیوند زدن میراث مکتوب با فناوری‌های مدرن ایفا کرده است.
-
یادی از فریدون مشیری
اگر بود حالا صدساله می‌شد
پایان شهریور، سالروز تولد فریدون مشیری است؛ شاعری که شعر «کوچه»اش یکی از محبوب‌ترین شعرهای دهه‌های اخیر بوده است.
-
کلماتی که گم کردیم و جهانی که تنگ شد
گاهی میان همهمه روزمرگی، در تاکسی یا واگن‌های شلوغ مترو، چشممان به گفت‌وگوهای مردم می‌افتد. مکالمه‌ها عجیب کوتاه، تخت و خالی از جان شده‌اند. دلخوری‌ها، دلتنگی‌ها و شادی‌هایمان شبیه به تکه‌های پلاستیکی بازیافتی به نظر می‌رسند که از روی شتاب میان هم ردوبدل می‌کنیم؛ گویی جهان درونمان کش می‌آید و پر از هیاهوست، اما دستمان به هیچ کلمه‌ای برای بیرون ریختن آن نمی‌رسد.
-
به‌مناسبت بیست‌وچهارم شهریور، سالروز درگذشت دکتر عبدالحسین زرین‌کوب
چرا جهان امروز به زرین‌کوب نیاز دارد؟
بیست‌وچهارم شهریور ۱۳۷۸، روزی بود که جامعه فکری و فرهنگی ایران یکی از اصیل‌ترین و تاثیرگذارترین راویان خود را از دست داد. با این حال، کافی است امروز یکی از کتاب‌های عبدالحسین زرین‌کوب را بازکنید تا دریابید گذر زمان هرگز نتوانسته طراوت حضور او را کم‌رنگ کند. در لابه‌لای سطرهای او اثری از بوی کهنگی اسناد خاک گرفته یا جمود متون رسمی دانشگاهی به مشام نمی‌رسد.
-
روشنفکران غرب‌پرست از جان جلال چه می‌خواهند؟!
او همچنان خوانده می‌شود
وقتی به تاریخ ۱۸ شهریور سال ۴۸ شمسی در اسالم گیلان از دنیا رفت شاید خودش هم فکر نمی‌کرد که تا سال‌های سال محل بحث مردم به‌خصوص نخبگان جامعه قرار بگیرد. آخوندزاده‌ای که راه پدر را ادامه نداد؛ به جرگه روشنفکران پیوست. واقعیتی که می‌دید مورد قبولش نبود. دائما در حال کاوش حقیقت بود و با زبانی صریح از زمانه‌اش انتقاد می‌کرد.
-
نقشه‌های گردشگری در ۴۰ ایستگاه مترو نصب می‌شود
رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران درباره نقشه‌های گردشگری مترو گفت: هر ایستگاه مترو از منظرهای مختلف گردشگری از جمله اماکن تاریخی، موزه‌ها، مراکز خرید، گردشگری سبز، اماکن مذهبی، نیازهای عمومی و ضروری شهروندان و همچنین ظرفیت‌های موجود در حاشیه ایستگاه‌های مترو مورد بررسی قرار گرفته است.
-
جواد مجابی درگذشت
جواد مجابی، شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنرهای تجسمی، نقاش، طنزپرداز و روزنامه‌نگار ایرانی شنبه ۱۴ شهریور پس از یک دوره بیماری درگذشت.
-
-
سرمایه پاس‌داشتنی
هر ملتی با فرهنگ خود شناسنامه دارد و در شناسنامه تمدن ایرانی، بر هیچ ستونی به‌اندازه اخلاق، نقشی نگاشته نشده است. از «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک» در کتیبه‌های کهن تا «تو نیکی مکن ز بدان پس نیک شو» فردوسی؛ از اندرزهای حکیمانه نهج‌البلاغه تا دفتر شمس و حکایت‌های مثنوی؛ ایرانی همواره اخلاق را نه یک آرایه ذهنی، بلکه شیوه زیست دانسته است. اما امروز سوال این است که این میراث کهن، در برابر آزمون‌های دنیای معاصر چقدر ایستاده است؟ پاسخ پیمایش‌های ملی، هم امیدبخش است و هم هشداردهنده و شنیدن هر دو، وظیفه هر تحلیل‌گر و هر تصمیم‌گیر فرهنگی است. آنچه پیمایش‌های ملی به ما می‌گویند، پیش از هر چیز تصویر جامعه‌ای است که هنوز بر ریشه‌های ارزشی خود ایستاده است.
-
از سوی یک شاهنامه پژوه منتشر شد
«شاهنامه» رایگان برای مردم
مصطفی جیحونی، شاهنامه‌پژوه، تصحیحش از شاهنامه را که نتیجه تلاش ۱۲ ساله است، به صورت رایگان در اختیار مردم قرار داده است و می‌گوید می‌خواهم استفاده از این کتاب عام‌تر شود.
-
دعوت اربعین به هویت غرب آسیا
تولدی دوباره
شاید هیچ‌وقت فردوسی فکر نمی‌کرد روزی اعراب از شنیدن نام «تهمتن» به وجد آیند؛ نامی از صقل ایرانی، که اکنون در منزلگاه‌های اربعینی با مداحی مهدی رسولی پرآوازه شده است.
-
-
بازخوانی اسناد، دستخط‌ها و مواضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره میراث فرهنگی
نگاه بلند حفاظتی به میراث فرهنگی ایران
حفظ میراث فرهنگی در جمهوری اسلامی تنها یک وظیفه اداری یا عمرانی نبوده است. در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی، این حوزه با مفاهیمی همچون هویت ملی، اعتمادبه‌نفس ایرانی، عبرت تاریخی، تمدن اسلامی ـ ایرانی و حتی اقتدار آینده کشور پیوند خورده بود. مرور دستخط‌ها، بازدیدهای میدانی، سخنرانی‌ها و توصیه‌های ایشان نشان می‌دهد که میراث فرهنگی در نگاه رهبر شهید صرفا مجموعه‌ای از بناهای تاریخی یا اشیای موزه‌ای نبود، بلکه حافظه زنده یک ملت و سرمایه‌ای برای آینده ایران به شمار می‌رفت.
-
روایت ماندگار ایران، هنرمند و زن
از شاهنامه تا امروز
دکتر نصیبه سادات حسینی - پژوهشگر و مدرس مطالعات زن و خانواده: وقتی از شاهنامه سخن می‌گوییم، از یک متن ادبی صرف حرف نمی‌زنیم؛ از حافظه تاریخی یک ملت سخن می‌گوییم، از متنی که روح قهرمانانه ایرانیان را صورت‌بندی کرده و نشان داده است که ایران در لحظه‌های سرنوشت‌ساز، چگونه از دل رنج و تهدید، معنای ایستادگی و هویت را می‌سازد.
-
روایت اگر نباشد، حماسه خاموش می‌شود
برانگیخته شدن در میدان
حماسه در میدان متولد می‌شود، اما در روایت زنده می‌ماند. ملت‌ها فقط با پیروزی‌هایشان در تاریخ ماندگار نمی‌شوند؛ آنچه آنها را جاودانه می‌کند، داستان‌هایی است که از رنج‌ها، ایستادگی‌ها و لحظه‌های سرنوشت‌سازشان روایت می‌کنند. اگر حماسه‌ای روایت نشود، دیر یا زود در غبار زمان گم می‌شود.
-
خوانشی تحلیلی از نسبت هنر، روایت و مسئولیت تاریخی در امتداد خیزش ملت ایران
از سنگر تا صحنه
در تاریخ ملت‌ها، لحظه‌هایی وجود دارد که نه تنها سرنوشت یک جامعه، بلکه معنای هویت آن ملت را نیز روشن‌تر می‌کند. این لحظه‌ها همان بزنگاه‌های تاریخی‌اند که در آنها روح جمعی یک ملت به ظهور می‌رسد؛ لحظه‌هایی که مردم، فراتر از تفاوت‌های روزمره، در دفاع از حقیقتی بزرگ‌تر به میدان می‌آیند. در چنین بزنگاه‌هایی است که حماسه متولد می‌شود؛ حماسه‌ای که اگرچه در میدان عمل شکل می‌گیرد، اما برای ماندگاری خود نیازمند روایت است.
-
بعثت هنرمندان؛ چرا و چگونه باید رخ دهد؟
ماندگار در حافظه ملت‌ها
محسن محمدی - آگاه مسائل سیاسی: اگر یک ملت در لحظه‌های سرنوشت‌ساز خود مقاومت کند اما آن مقاومت به روایت تبدیل نشود، تاریخ به‌تدریج آن را به حاشیه می‌راند یا دیگران آن را به گونه‌ای دیگر روایت خواهند کرد. از همین رو، پس از هر حماسه بزرگ، نوبت به مرحله‌ای می‌رسد که می‌توان آن را «بعثت هنرمندان» نامید؛ مرحله‌ای که در آن اهل فرهنگ و هنر ماموریت می‌یابند تجربه‌های بزرگ یک ملت را به حافظه تاریخی و سرمایه فرهنگی پایدار تبدیل کنند.
-
بعثت هنرمندان برای جاودانگی ایران
رستاخیز روایت در کرانه میدان
تاریخ تمدنی ایران، هرگز فصلی منفک از «حماسه» نبوده است؛ چنان‌که گویی در رگ‌های این جغرافیا، به‌جای خون، جوهری از جنس «ماندگاری» جریان دارد. آنچه امروز در ساحت سیاسی و اجتماعی ما تحت عنوان «دفاع مقدس سوم» تبلور یافته، فوران مجدد آن آتشفشان هویتی است که قرن‌ها پیش در کلمات حکیم توس ریشه داشت.
-
-
هنر می‌تواند حافظ روح یک ملت باشد
بعثت هنرمندان؛ از فردوسی تا امروز
ملت‌ها تنها با پیروزی‌های نظامی یا دستاوردهای سیاسی در تاریخ ماندگار نمی‌شوند؛ آنچه یک ملت را در حافظه زمان تثبیت می‌کند، «روایت» است. اگر حماسه‌ای رخ دهد اما زبان روایت برای آن شکل نگیرد، آن حماسه به‌تدریج در غبار فراموشی فرو می‌رود یا در معرض تحریف قرار می‌گیرد. از همین منظر است که در کنار خیزش مردم، سخن از «بعثت هنرمندان» به میان می‌آید؛ بعثتی که وظیفه آن تبدیل تجربه‌های تاریخی ملت به حافظه فرهنگی پایدار است.
-
هندسه روایی «دفاع مقدس سوم» در امتداد حافظه تاریخی
بعثت هنرمندان
ملت‌ها نه تنها با قدرت نظامی یا توان سیاسی، که با «حافظه تاریخی» خود زنده می‌مانند. حافظه تاریخی نیز بدون «روایت»، نه شکل می‌گیرد و نه تداوم می‌یابد. هر ملتی اگر نتواند تجربه‌های بزرگ خود را به زبان هنر، ادبیات و رسانه ترجمه کند، به‌تدریج از درون تهی می‌شود؛ حتی اگر در میدان‌های نبرد، پیروز مطلق باشد. پیروزی بی‌روایت، پیروزی ناتمام است و در معرض غبار فراموشی یا تحریف قرار می‌گیرد.
-
-
فرهنگ و هنر ملی ایران در اندیشه انقلاب اسلامی
احیای هنر ملی
فرهنگ و هنر ملی ایران در ساحت اندیشه ایرانشهری طبق چارچوب مشخصی بازخوانی و بازنمایی می‌شود.
-
-
ودیعه‌ای بی بدیل که سیمرغ به زال هدیه داد برای روز مبادا
تنگه هرمز ؛ پر سوم سیمرغ
تاریخ ایران، برخلاف بسیاری از تمدن‌ها و کشورهای تازه‌ساز، تنها بر خاک بنا نشده؛ بلکه بر ریشه‌های بنیادین خرد و خاک استوار است که در بزنگاه‌های بزرگ، از متن خارج شده و در کالبد جغرافیا حلول می‌کند.