آگاه: در شامگاه یکشنبه، بیستوچهارم خرداد، عقربههای زمان برای یکی از ماندگارترین صداهای تاریخ گویندگی ایران بازایستاد. بهروز رضوی، هنرمند پیشکسوت، صداپیشه و گوینده بیبدیل، در سن ۷۸ سالگی پس از تحمل یک دوره بیماری در بیمارستان البرز کرج، صدای ماندگار خود را در سکوت ابدی فرو برد. او متولد دهم دی ۱۳۲۶ در یزد بود؛ اقلیمی صبور و ریشهدار که متانت، وقار و عمق کلامش را وامدار جغرافیا و اصالت بیپایان آن میدانست.
از مکتب ارگ تا تجسم بخشیدن به رویاهای کاغذی
مسیر حرفهای بهروز رضوی از سال ۱۳۴۷ با ورود او به رادیو آغاز شد؛ آغازی که او را از جوانی شیفته کلمات و مطبوعات به یکی از نمادهای ماندگار عصر طلایی رادیو در ایران بدل ساخت. صدای بم و مخملی او که از ریشهایترین صداهای تربیتیافته رادیو به شمار میرفت، دارای کیفیتی بود که بدون نیاز به تکلف، شنونده را درگیر میکرد. او با برنامه سهدههای «کتاب شب» در رادیو تهران، کتابخانهای صوتی با خوانش بیش از یک هزار و ۲۰۰ عنوان کتاب از شاهکارهای ادبیات ایران و جهان آفرید و با صدای جادوییاش به این آثار جان بخشید. رضوی تنها یک گوینده ساده نبود؛ او با وسواسی زیباشناختی به واژگان بیجان روی کاغذ، کالبدی زنده و شناسنامهدار میبخشید.
این پیوند ناگسستنی با ادبیات موجب شد تا از او با عنوان شایسته «شاعری در لباس گوینده» یاد کنند. قریحه ناب ادبی او تنها به دکلمهخوانی محدود نبود؛ سرودن ترانه و انتشار آلبوم دکلمه و شعر «ازدحام سکوت» نشانههای آشکاری از روح شاعرانه و هنرمند اوست. او همچنین با حضور در آثار ماندگار سینمایی چون «آبادانیها» اثر کیانوش عیاری، «یکبار برای همیشه» و دکلمه در آلبوم «گل هزار بهار» علیرضا افتخاری، هنر خود را وسعت بخشید.
در قاب تلویزیون نیز طنین صدای او با صداپیشگی نقشهای تاریخی همچون «ابن عباس» در سریال امام علی (ع)، گویندگی در سریال «تنهاترین سردار» و در سالهای اخیر نیز بازی در سریال «گناه فرشته» در شبکه نمایش خانگی، برای همیشه در حافظه تصویری مردم ایران ثبت شد.
نور در حنجره
در میان تمامی آثار ارزشمند و میراث عظیمی که از بهروز رضوی به یادگار مانده است، بیتردید خوانش ترجمه فارسی قرآن کریم مرتبتی منحصربهفرد دارد. این پروژه بزرگ معنوی که با ترجمه روان و مشروح مسعود ریاعی همراه بود، طی یک دهه تلاش مستمر هنری از سال ۱۳۹۰ تا بهار ۱۴۰۰ توسط موسسه پیامبر مهر و رحمت (ص) به ثمر نشست و در قالب اپلیکیشن و فایلهای صوتی در دسترس عموم قرار گرفت. رضوی با درک عمیق از بطن آیات الهی و شناخت دقیق ضربآهنگ کلمات فارسی، توانست پلی استوار میان کلام وحی و جان مخاطبان فارسیزبان برقرار سازد.
بدرود با راوی صمیمی تمدن و اساطیر ایران
خزان ناگهانی این حنجره بدیع، پایانی تلخ بر فصلی درخشان از تاریخ صدا در ایران بود. بر اساس تصمیمات اعلامشده، آیین تشییع پیکر این صدای ماندگار روز چهارشنبه، بیستوهفتم خرداد ۱۴۰۵، رأس ساعت ۹ صبح از مقابل مسجد بلال سازمان صداوسیما برگزار خواهد شد تا پس از بدرقهای باشکوه، در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) در آغوش خاک آرام گیرد.
با کوچ ابدی او، گرچه یکی از مقتدرترین صندلیهای استودیو ارگ رادیو تهران برای همیشه خالی میماند، اما صدای او در تاروپود ادبیات فارسی، خاطرات جمعی مردم و نجواهای قدسی کلام الهی زنده است. او راوی متین رویاها، تاریخ، شعر و معنویت این سرزمین بود؛ صدایی که هرگز از حافظه ملتی که با آن زیستهاند، زدوده نخواهد شد. نام بهروز رضوی همواره با نجابت و وفاداری به کلمه پیوند خورده و یادش در هر بار که آیهای از رحمت الهی با نوای او شنیده میشود، گرامی خواهد بود.
چهرههای فرهنگی در غم از دست دادن این گوینده و مجری پیشکسوت رادیو، پیامهایی برای همدردی با بازماندگان نوشتند.
محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در پیامی درگذشت استاد بهروز رضوی شاعر، ترانهسرا و هنرمند پیشکسوت را تسلیت گفت.
متن پیام جوادی به شرح زیر است: «هُوَ الحَیّ الّذی لا یَموت» درگذشت استاد بهروز رضوی، فقدان حنجرهای است که بیش از صوت، حامل معنا بود. اگرچه رادیو تجلیگاه دلبستگیهای او گشت، اما حقیقت وجودی او در ساحت «کتاب» معنا مییافت. او در کنار هنر گویندگی و اجرا، شاعری جانآگاه و ترانهسرایی ظریفبین بود که به اعتبار انس مدام با واژگان، به کلمات صامت روی کاغذ، تشخص و جانی دوباره میبخشید. ماندگاری او نه فقط به دلیل طنین گرم و صلابت بیبدیل صدایش، که در فهم عمیق متن ریشه داشت. او در بیش از سه دهه اجرای برنامه «کتاب شب»، به ما آموخت صدایی در حافظه تاریخ میماند که از چشمهسار اندیشه سیراب شده باشد.
رضوی واسطهای امین میان دنیای مکتوب و جهان مسموع بود که شکوه خرد را در قامت صدا به تماشا میگذاشت. اینجانب ضایعه درگذشت این خادم باوفای کلمه و فرهنگ را به خانواده محترم ایشان، جامعه ادبی، هنری و اهالی قلم تسلیت عرض میکنم و از درگاه خداوند منان برای آن فقید سعید که عمری را در مسیر دانایی سپری کرد، علو درجات و غفران الهی مسئلت دارم.
همچنین، متن پیام احمد پهلوانیان معاون صدای رسانه ملی به این شرح است: «درگذشت استاد بهروز رضوی، گوینده، مجری و هنرمند فرهیخته رادیو، اندوهی عمیق بر خانواده بزرگ رسانه و دوستداران فرهنگ و هنر ایران وارد کرد. شادروان از سرمایههای ارزشمند رادیو و از چهرههایی بود که سالها با صدای گرم، بیان فاخر و شخصیت فرهنگی خود، لحظات ماندگاری را برای مخاطبان رقم زد. نام بهروز رضوی با نجابت، حرفهایگری، عشق به مردم و وفاداری به رسانه گره خورده است و آثار و یادگارهای او همواره در حافظه شنیداری ایرانیان باقی خواهد ماند.
استاد رضوی نه فقط یک گوینده، بلکه روایتگر صمیمی فرهنگ، ادب و تاریخ این سرزمین بود؛ هنرمندی که با صدای دلنشین خود به واژهها جان میبخشید و با اخلاص و تعهد، نسلهای مختلف مخاطبان را همراه خود میکرد. اینجانب ضایعه درگذشت این هنرمند پیشکسوت را به خانواده محترم ایشان، همکاران رسانهای، جامعه فرهنگی و هنری کشور و تمامی علاقهمندان آن مرحوم تسلیت عرض میکنم و از درگاه خداوند متعال برای آن عزیز سفرکرده رحمت و مغفرت الهی و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت دارم. روحش شاد و یادش گرامی باد.»
همچنین دیگران از جمله محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و بنیاد بینالمللی غدیر، برای درگذشت این هنرمند پیام تسلیت نوشتند.
نظر شما