آگاه: امروز، روزی نو در تقویم معنوی و فرهنگی ماست؛ آغازی بر فصل تازهای از حیات فکری و ایمانی شیعه که با یاد و نام آخرین ذخیره الهی، حضرت مهدی موعود (عج) گره خورده است. در ادبیات دینی، نهم ربیعالاول تنها یک جابهجایی تقویمی یا تاریخی پس از عروج غریبانه امام حسن عسکری (ع) نیست؛ بلکه نقطه عطف و آغازین روزی است که پرچم هدایت امت اسلامی به دست امام حی و حاضری سپرده شد که اگرچه از دیدهها پنهان است اما ارادهاش در متن تاریخ و جریان حیات بشر ساری و جاری است. از منظر فرهنگی، این روز، فرصتی مغتم است تا به بازخوانی ابعاد گوناگون انتظار، مسئولیت اجتماعی منتظران و جایگاه فرهنگ مهدویت در دنیای مدرن بپردازیم.
عبور از نگاه احساسی به سوی مسئولیت فرهنگی منتظر
در دهههای اخیر، رسانههای عمومی و محافل فرهنگی ایران کوشیدهاند تا نگاه به مناسبتهای مذهبی، بهویژه مباحث مهدویت را از دایره احساسی و مناسبتی خارج کرده و به سمت فرهنگسازی کاربردی هدایت کنند. آغاز امامت حضرت ولیعصر (عج) در این زاویه دید، دعوت به یک «مسئولیت اجتماعی و تمدنی» است. منتظر واقعی در فرهنگ مهدوی، کسی نیست که دست روی دست بگذارد و تنها به دعای تعجیل اکتفا کند؛ بلکه کسی است که مولفههای زیست مؤمنانه، عدالتخواهانه و اخلاقی جامعه مهدوی را در ابعاد فردی و اجتماعی خویش بازآفرینی میکند.
فرهنگ انتظار، پویاترین مؤلفه برای مقابله با بحرانهای بیهدفی و پوچگرایی در عصر ارتباطات و هجوم فرهنگهای گوناگون است. وقتی جامعهای خود را تحت نظارت و مدیریت امامی حی و حاضر بداند، دچار رخوت و ناامیدی نمیشود. فردا، روز بیعت مجدد فرهنگی با آرمانهایی است که در رأس آنها، عدالتگستری، رفع تبعیض، کرامت انسانی و حقطلبی قرار دارد.
رسانه، روایت و بازآفرینی امید در عصر غیبت
تمرکز بر مفهوم «امیدآفرینی» به عنوان یکی از ارکان اصلی فرهنگ مهدویت برجسته شده است. در جهانی که با چالشهای گوناگون اخلاقی، سیاسی و زیستمحیطی دستوپنجه نرم میکند، ایده موعودباوری و آینده روشن بشریت، یگانه پناهگاه روانی و فکری انسان معاصر است.
رسانه امروز وظیفه دارد غیبت امام را نه به معنای غیبت از عرصه تاثیرگذاری، بلکه به معنای لزوم تلاش فعالانه منتظران برای ساختن زمینه ظهور روایت کند. به تعبیر روایات، ارتباط امت با امام غایب مانند بهرهمندی از خورشید در پس ابرهاست؛ این تمثیل فیزیکی و فرهنگی به ما میآموزد که حیات، گرما و نور در هر حال از سرچشمه ولایت جاری است و وظیفه نهادهای فرهنگی و رسانهای، صیقل دادن به آینه دلها برای بازتاباندن این نور در جامعه است.
آیینهای بزرگداشت آغاز امامت در شهرهای مختلف ایران از حرمهای مطهر گرفته تا مساجد، هیاتها و نهادهای مدنی، فراتر از یک جشن معمولی، کارکردی ساختاری در راستای تقویت سرمایه اجتماعی و همبستگی ملی دارند. شور و نشاط معنوی این روز، تجلیگاه وحدت حول محور ارزشهای مشترک است. در شرایطی که جریانهای استکباری و جنگ نرم فرهنگی به دنبال تفرقه، ایجاد شکافهای نسلی و بیتفاوتسازی جوانان نسبت به ارزشهای اصیل هستند، بازخوانی پیوند با امام زمان (عج) میتواند به عنوان یک چسب اجتماعی قدرتمند، نسل جوان را با ریشههای اصیل هویت اسلامی و ایرانیشان پیوند بزند.
این روز همچنین فرصتی است برای ترویج فرهنگ قرائت صحیح مهدویت؛ مهدویتی که به دور از انحرافات، خرافهگرایی و سطحینگری، بر مبنای عقلانیت، مسئولیتپذیری و اخلاقمداری استوار است. تبیین درست این معارف توسط نخبگان و رسانهها، ایمنساز جامعه در برابر جریانهای مدعی دروغین و پوپولیستی خواهد بود.
گامی به سوی جامعهپذیری مهدوی
آغاز امامت حضرت مهدی (عج) در روزهای پس از پر کشیدن پدر بزرگوارشان، یادآور صبر، استقامت در راه حق و امیدواری مطلق به وعدههای الهی در سختترین شرایط خفقان سیاسی است. امروز نیز جامعه ما در مسیر تعالی خود به همین روحیه نیاز دارد. فردا تنها روز تبریک نیست؛ روز تجدید میثاق با عقلانیت دینی، بازتعریف تعهدات فردی در قبال جامعه و دمیدن روح امید به آیندهای روشن است که در آن، پرونده ظلم و بیعدالتی در جهان بسته خواهد شد.
نظر شما