شیعه
-
لایه‌های پنهان زیست‌بوم فرهنگی و اجتماعی مقاومت لبنان (۲)
نیمکت‌های هم‌سرنوشت
مرضیه کیان، خبرنگار گروه فرهنگ: در جغرافیای سیاسی لبنان که خطوط گسست طایفه‌ای تعیین‌کننده مناسبات قدرت و آموزش است، شبکه‌ای از مدارس مدرن سال‌هاست معادله رایج میان «هویت ایدئولوژیک» و «استاندارد علمی روزآمد» را دگرگون کرده است. مدارس «المصطفی» و «المهدی»، بازوهای آموزشی هم‌پیمان و وابسته به حزب‌الله، با عبور از تلقی سنتی مکتب‌خانه‌ای، استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای در آموزش سه‌زبانه، علوم پایه و آزمون سراسری دیپلم (بکالویا) مستقر کرده‌اند. کیفیت شاخص آموزشی و انضباط اخلاقی حاکم بر این زنجیره، پدیده‌ای عینی در جامعه چندپاره لبنان رقم زده است: ثبت‌نام مستمر دانش‌آموزانی از خانواده‌های اهل سنت، دروزی و مسیحی در محیطی که نمادهای مقاومت بخشی از هویت رسمی آن است.
-
سه دهه تلاش برای تحکیم وحدت امت اسلامی با تاسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
سنگر وحدت
پاییز سال ۱۳۶۹، در روزهایی که جهان اسلام پس از تحولات پرتنش دهه ۶۰ و امواج سهمگین توطئه‌های فرقه‌ای نیازمند لنگرگاهی مطمئن برای همگرایی بود، تصمیمی تاریخی با ابتکار و افق‌گشایی رهبر شهید رقم خورد؛ تصمیمی که بنای یکی از اثرگذارترین نهادهای فراملیتی یعنی «مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی» را گذاشت. این ساختار نه یک تشکل اداری و تشریفاتی، بلکه پاسخی ایجابی به استراتژی چند قرنه تفرقه‌افکنی میان امت بود.
-
ریشه‌های نامرئی پایداری در برابر دشمنان
محاسبات قدرت لایتناهی
ما برای سنجیدن قدرت یک کشور، همه‌چیز را می‌شماریم جز چیزی که ممکن است از همه دیرپاتر باشد. طبیعتش هم همین هست. تانک و موشک را می‌شود شمرد. ذخایر ارزی را می‌شود اندازه گرفت. تعداد دانشگاه‌ها، میزان تولید، حجم تجارت و اندازه اقتصاد را می‌شود در جدول گذاشت. حتی میزان نفوذ یک کشور را هم، با همه دشواری‌اش، می‌توان با شاخص‌هایی تقریبی سنجید. اما با چیزی که یک ملت در حافظه خود نگه داشته چه باید کرد؟ با نامی که قرن‌ها بعد هنوز وقتی بر زبان می‌آید، آدم‌ها را به گریه، حرکت، نذر، سفر و گردهمایی وامی‌دارد؟
-
تشریح یک ادعا
از چهارم تا اول
«امروز کسانی ما را ابرقدرت چهارم دنیا می‌دانند.» این جمله را باید روی میز تشریح گذاشت. کلمه به کلمه. مثل جراحی که قلب را باز می‌کند. چون در همین یک جمله، تمام تناقض و تمام حقیقت پنهان است.
-
چگونه محاسبات الهی معیار سنجش قدرت را جابه‌جا می‌کند؟
قدرت اول جهان
آن جمله را که خواندم، اولش با خودم گفتم این هم یکی از همان تعبیرهای معمول است، «قدرت اول جهان.» اما وقتی دقیق‌تر نگاه کردم، دیدم مسئله سر جای دیگری است. بحث بر سر این نیست که ایران چندمین قدرت است. بحث بر سر خود «معیار» است.
-
شیخ نعیم قاسم:
صهیونیست‌ها نمی‌توانند در جنوب لبنان بمانند
شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان در سخنانی در مراسم افتتاحیه موسسه حفظ و نشر آثار شهید حسن نصرالله گفت: تقویت ۲۳ ساله زیرساخت‌های جبهه مقاومت و تدوین نقشه راه عزت، آزادی و سعادت توسط شهید والامقام سید حسن نصرالله، میراثی راهبردی و جاودان را برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشته است.
-
تحول و دگرگونی در مفهوم سواد از زاویه‌ای متفاوت
مسئله‌ای به نام «سواد رسانه‌ای»
امروز وقتی صحبت از دانش و آموزش می‌شود چیزی که بیش از همه به ذهن نزدیک می‌شود سواد نهفته در کلاس و مدرسه است غافل از اینکه امروزه رسانه آن بستری است که بر حوزه سواد و تربیت بیشترین اثر را دارد و باید بیش از هر زمانی به آن پرداخت. آنچه در ادامه می‌آید، پرداختن به همین موضوع است.
-
ماجرای دختر شهیدی که پیکرش سالم بود
نوار قلب «حنانه» را شبیه‌سازی کنید
نعیمه جاویدی: مدرسه شجره طیبه میناب پر از زخم‌های تازه است. مثل ماجرای «حنانه»؛ دختری که پیکرش سالم بود اما شهید شد... میناب تا کی؟ تا قیام قیامت... برای آن عده معدودی که می‌گویند خسته نشدید از بس از میناب نوشتید و گفتید شاید این کوتاه، محکم و ساده‌ترین پاسخ باشد.
-
پرچم چطور از نماد یک قبیله، به مقدس‌ترین نماد وحدت تبدیل شد
ملت زیر یک پرچم
هر مردمی برای «ما» شدن، به یک نشانه نیاز دارد. اما برای ملت ایران، این داستان یک فصل دیگر هم دارد: فصل جنگ، ایستادگی و وحدت زیر یک پرچم. هر روز، در جایی از این کره خاکی، پارچه‌ای رنگی بالا می‌رود. گاهی روی ساختمانی دولتی، گاهی در ورزشگاهی پر از جمعیت و گاهی روی تابوتی که در سکوت تشییع می‌شود. پرچم را همه دیده‌ایم، اما کمتر پیش آمده از خود بپرسیم این تکه پارچه چگونه به یکی از مقدس‌ترین نمادهای زندگی جمعی بشر تبدیل شد. البته که برای ما ایرانیان، پرچم فقط نماد یک دولت نیست، یادگار روزهایی است که یک ملت، با همه تفاوت‌ها، زیر آن ایستاد.
-
نگاهی به سیره علمی و اخلاقی آیت‌الله‌العظمی شبیری‌زنجانی(ره)
غروب میراث‌دار بزرگ سنت
سحرگاه سی‌ام شهریور ۱۴۰۵، خبری فضای حوزه‌های علمیه و جهان تشیع را در بهتی عمیق فرو برد؛ دفتر حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدموسی شبیری‌زنجانی در اطلاعیه‌ای، از عروج ملکوتی این فقیه وارسته و مرجع عالی‌قدر به لقاءالله خبر داد. فقیهی که نامش با استواری سنت علمی، پارسایی و تتبعی بی‌نظیر در فقه و حدیث پیوند خورده بود، پس از دهه‌ها خدمت به آستان مکتب اهل‌بیت (ع)، دار فانی را وداع گفت و به جوار رحمت حق شتافت.
-
-
-
-
بازخوانی ناگفته‌های پیچیده‌ترین مانور راهبردی تاریخ اسلام
هندسه آتش‌بس
تاریخ همواره تمایل عجیبی به جاودانه‌سازی هیاهوها دارد؛ غرش شمشیرها، گردوغبار میدان‌های نبرد و طنین رجزهای حماسی، بسیار ساده‌تر و جذاب‌تر از محاسبات پیچیده و عقلانی اتاق‌های فکر ثبت می‌شوند. درست به همین دلیل، یکی از درخشان‌ترین و در عین حال مظلوم‌ترین کنش‌های سیاسی و راهبردی قرن نخست هجری، قرن‌ها زیر آوار قضاوت‌های سطحی، عواطف هیجان‌زده و روایت‌های تحریف‌شده پنهان ماند.
-
معمای ناتمام ربودن پیشوای گفت‌وگو در لیبی همزمان با سالروز این حادثه
درس تـمرین انتــظار
مرضیه کیان، خبرنگار: آخرین تصویر ثبت‌شده از او، گام‌های استوار مردی بلندقامت با عبای تیره و عمامه‌ای سیاه در فرودگاه طرابلس است؛ مردی که نگاه نافذش فراتر از مرزهای جغرافیایی خاورمیانه را می‌دید و کلامش بذر امید را در دل محرومان می‌کاشت. ۳۱ اوت ۱۹۷۸ (۹ شهریور ۱۳۵۷)، تاریخی است که تقویم منطقه برای همیشه در بهت آن متوقف ماند. امام موسی صدر به همراه دو یار همیشگی‌اش، شیخ محمد یعقوب و عباس بدرالدین، پس از چند روز اقامت رسمی در لیبی و در آستانه دیدار با معمر قذافی، ناگهان در غباری از دسیسه و سکوت ناپدید شدند. معمایی که دهه‌هاست وجدان بیدار جامعه جهانی را به چالش کشیده و داغی التیام‌ناپذیر بر پیکره خاورمیانه نشانده است.
-
روایتی از زیست شیخ نخودکی در سالروز درگذشت این عارف نامدار
سالک گره‌گشا
مرضیه کیان، خبرنگار: باد خنک سحرگاهی، صحن عتیق را دور می‌زند و عطر گلاب و اسفند را میان زائران دل‌شکسته پخش می‌کند. در گوشه‌ای از این آستان ملکوتی، مردی آرام خفته که نامش بیش از نیم قرن با گره‌گشایی، کرامت و سلوک ناب شیعی پیوند خورده است. شیخ حسنعلی اصفهانی، مشهور به شیخ نخودکی، فراتر از یک نام در کتب ادعیه و روایت‌های کرامت‌گونه، حقیقتی جاری در زیست معنوی مردم این مرزوبوم است.
-
اتحاد برای مبارزه با دشمنان اسلام
حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی‌خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته وحدت با تبریک سالروز ولادت با سعادت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، برنامه بدخواهان و دشمنان اسلام را برجسته‌سازی اختلافات برای تضعیف امت اسلامی و تسلط بر آن خواندند و با اشاره به فرو افتادن نقاب‌های فریبنده از چهره جنایتکار آمریکا، اتحاد امت اسلامی و دفاع از یکدیگر در مقابل کفر و هم‌افزایی در مسائل مختلف مادی و معنوی را ضروری برشمردند و خطاب به حکام کشورهای اسلامی تاکید کردند: حاکمان جنایتکار آمریکا و نظام جعلی صهیونی دشمنان قسم خورده اتحاد اسلامی و همه امت اسلام از جمله ملت‌های غرب آسیا و شمال آفریقا هستند، بنابراین دشمن واقعی خود را بشناسید و با نقشه آن مقابله کنید.
-
نقش فرهنگی پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع) در دین، مذهب و جامعه
از رحمت نبوی تا خرد جعفری
هشتم شهریور، هفدهم ربیع‌الاول، به نام میلاد حضرت محمد مصطفی (ص) و امام جعفر صادق (ع) در تاریخ ثبت شده است. هم‌نشینی این دو مناسبت فقط تقارنی در تقویم نیست؛ نسبت میان «بنیان‌گذاری یک فرهنگ» و «تبیین و استمرار عالمانه آن» را یادآوری می‌کند. پیامبر اسلام (ص) با محور قرار دادن توحید، کرامت انسان، عدالت، رحمت، مسئولیت اخلاقی و امت‌سازی، افق تازه‌ای در حیات دینی و اجتماعی گشود. نزدیک به یک قرن بعد، امام صادق (ع) در فضای فکری پرتحول سده دوم هجری، بخش بزرگی از میراث معرفتی اهل بیت(ع) را در فقه، حدیث، کلام و اخلاق گسترش داد و حلقه‌ای علمی با دامنه‌ای فراتر از مرزهای درون‌مذهبی پدید آورد.
-
-
بازخوانی ریشه‌های پیروزی مقاومت در تابستان خونین لبنان
ققنوس خاورمیانه
مرضیه کیان، خبرنگار: درست ۱۸ سال پیش، در چنین روزهایی، مرزهای جنوبی لبنان به میدان یکی از سرنوشت‌سازترین و در عین حال نامتقارن‌ترین نبردهای تاریخ معاصر تبدیل شد. جنگ ۳۳ روزه، که با تهاجم همه‌جانبه ارتش رژیم صهیونیستی به بهانه آزادی دو سرباز اسیر آغاز شد، هدفی فراتر از یک عملیات محدود تدافعی داشت؛ طراحان غربی و رژیم صهیونیستی این جنگ، آن را «درد زایمان خاورمیانه جدید» نامیدند که قرار بود به محو کامل مقاومت اسلامی در لبنان بینجامد. با این حال، بر خلاف تمام محاسبات کلاسیک نظامی، این نبرد ۳۳ روزه نه تنها به نابودی حزب‌الله منجر نشد، بلکه به یک شکست استراتژیک تاریخی برای تل‌آویو و تولد یک معادله بازدارندگی نوین در منطقه انجامید.
-
رسانه بی‌همتای شیعیان
میان نخلستان‌های مجاور فرات و به دور از هیاهوی جهان مدرن، جاده‌ای امتداد یافته است که اگر مقصد نهایی آن کربلا باشد، به زعم میلیون‌ها مسافرش، زیباترین و رازآلودترین مسیر جهان است. گردهمایی اربعین امروز دیگر تنها یک رویداد تقویمی یا آیینی محدود به یک جغرافیای خاص نیست؛ بلکه یک رستاخیز عظیم انسانی و یک جنبش بی‌بدیل شیعی است که ریشه‌های آن تا خاکستر خیمه‌های سال ۶۱ هجری قمری امتداد دارد.
-
از حماسه عاشورا تا افق تمدن نوین امت اسلامی
یک «الگوی اجتماعی» نوین
فاطمه پروازی، پژوهشگر:اربعین حسینی در جهان امروز، دیگر صرفا یک مناسک مذهبی و یک حرکت آیینی محدود به جغرافیای شیعه نیست؛ بلکه به پدیده‌ای تمدنی تبدیل شده است که میلیون‌ها انسان را با وجود تفاوت‌های قومی، ملی و زبانی، در یک مسیر مشترک گردهم می‌آورد. آنچه در مسیر نجف تا کربلا رخ می‌دهد، تنها حرکت جسم‌ها به سوی یک مقصد نیست؛ بلکه حرکت دل‌ها، اندیشه‌ها و اراده‌های انسانی به سوی یک آرمان تاریخی است: عدالت، کرامت و نفی ظلم.
-
روایتی از اسراف برخی زائران در مسیر پیاده‌روی اربعین
نذری، دورریختنی نیست
هنوز بخار برنج تازه پخت از ظرف بلند می‌شود. جوان عراقی، با پیش‌بندی که از شدت کار خیس عرق شده، ظرف را با هر دو دست به زائر می‌دهد. لبخندی می‌زند که خستگی چند ساعت ایستادن کنار دیگ‌های داغ را پنهان کرده است و آرام می‌گوید: «هله بالزوار... هله هله»
-
مروری بر مقاومت غریبانه و صلح انسان‌ساز امام حسن مجتبی (ع)
سردار سکوت؛ فاتح بی‌شمشیر
تاریخ همیشه پر از هیاهو، چکاچک شمشیرها و تاخت‌وتاز اسب‌ها نیست. گاهی بزرگ‌ترین و سرنوشت‌سازترین پیروزی‌ها در دل سکوتی تلخ و صلحی غریبانه رقم می‌خورد. امام حسن مجتبی (ع)، سردار تنهای مدینه، تجلی عینی همین حقیقت مهجور است. مردی که در میان یارانی خسته، فریب‌خورده و دنیاطلب، سخت‌ترین تصمیم تاریخ را گرفت: نوشیدن جام زهرآگین صلح برای حفظ نهال نوپای اسلام و پاسداری از جان معدود شیعیان راستین. صلحی که هرگز از سر تسلیم و ضعف نبود، بلکه اوج شجاعت، دوراندیشی و یک «مقاومت تاکتیکی» برای بقای مکتب به شمار می‌رفت. غربت او تنها به بقیع بی‌سایه‌بان و غبارآلود ختم نمی‌شود؛ غربت جانسوز او در میان مدعیانی بود که بصیرت فهم استراتژی‌اش را نداشتند و با طعنه‌هایشان دلش را خون کردند.
-
گزارش «آگاه» از برگزاری مراسم تشریفاتی ترحیم در تالارهای اطراف بهشت زهرا (س)
گران‌مرگی
فاطیما کریمی، خبرنگار گروه آگاه: اطراف بهشت زهرا (س) به سمت باقرشهر، شهرری و نازی‌آباد پر است از تالارهای تشریفاتی. یکی از یکی مجلل‌تر و گران‌تر. گویا مسابقه است برای اینکه اگر خانواده‌ای فردی را از دست داد، داغ دیگری به آنها اضافه شود. هرچه گران‌تر و بیشتر بهتر! داغ تجمل‌گرایی، پذیرایی از مهمانان و دغدغه نوشابه زرد یا سیاه مهمانان، آنها را از داغ متوفی دور می‌کند. آنها باید به این فکر کنند که کدام منوی رستوران را انتخاب کنند. از چه کسی پول قرض بگیرند تا مراسم هر طور هست برگزار شود.
-
بازخوانی ماهیت عزاداری شیعی در پی شهادت ولی امر
اشک، صیقل شمشیر خونخواهی است
مرضیه کیان، خبرنگار: ما برای گریستن بر پیکر عزیزترین‌هایمان چه راه‌ها که نپیموده‌ایم. چهار ماه انتظار از آن نهم اسفند تلخ سال ۱۴۰۴ تا امروز، خیابان‌ها تنها مسیر عبور نبودند؛ رودخانه‌ای از بغض‌های فروخورده بودند که در بدرقه و وداع با رهبر شهیدمان به دریای خروشانی از اراده تبدیل شدند.
-
