شیعه
-
-
-
بازخوانی ناگفتههای پیچیدهترین مانور راهبردی تاریخ اسلام
هندسه آتشبس
تاریخ همواره تمایل عجیبی به جاودانهسازی هیاهوها دارد؛ غرش شمشیرها، گردوغبار میدانهای نبرد و طنین رجزهای حماسی، بسیار سادهتر و جذابتر از محاسبات پیچیده و عقلانی اتاقهای فکر ثبت میشوند. درست به همین دلیل، یکی از درخشانترین و در عین حال مظلومترین کنشهای سیاسی و راهبردی قرن نخست هجری، قرنها زیر آوار قضاوتهای سطحی، عواطف هیجانزده و روایتهای تحریفشده پنهان ماند.
-
معمای ناتمام ربودن پیشوای گفتوگو در لیبی همزمان با سالروز این حادثه
درس تـمرین انتــظار
مرضیه کیان، خبرنگار: آخرین تصویر ثبتشده از او، گامهای استوار مردی بلندقامت با عبای تیره و عمامهای سیاه در فرودگاه طرابلس است؛ مردی که نگاه نافذش فراتر از مرزهای جغرافیایی خاورمیانه را میدید و کلامش بذر امید را در دل محرومان میکاشت. ۳۱ اوت ۱۹۷۸ (۹ شهریور ۱۳۵۷)، تاریخی است که تقویم منطقه برای همیشه در بهت آن متوقف ماند. امام موسی صدر به همراه دو یار همیشگیاش، شیخ محمد یعقوب و عباس بدرالدین، پس از چند روز اقامت رسمی در لیبی و در آستانه دیدار با معمر قذافی، ناگهان در غباری از دسیسه و سکوت ناپدید شدند. معمایی که دهههاست وجدان بیدار جامعه جهانی را به چالش کشیده و داغی التیامناپذیر بر پیکره خاورمیانه نشانده است.
-
روایتی از زیست شیخ نخودکی در سالروز درگذشت این عارف نامدار
سالک گرهگشا
مرضیه کیان، خبرنگار: باد خنک سحرگاهی، صحن عتیق را دور میزند و عطر گلاب و اسفند را میان زائران دلشکسته پخش میکند. در گوشهای از این آستان ملکوتی، مردی آرام خفته که نامش بیش از نیم قرن با گرهگشایی، کرامت و سلوک ناب شیعی پیوند خورده است. شیخ حسنعلی اصفهانی، مشهور به شیخ نخودکی، فراتر از یک نام در کتب ادعیه و روایتهای کرامتگونه، حقیقتی جاری در زیست معنوی مردم این مرزوبوم است.
-
اتحاد برای مبارزه با دشمنان اسلام
حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینیخامنهای، رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته وحدت با تبریک سالروز ولادت با سعادت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع)، برنامه بدخواهان و دشمنان اسلام را برجستهسازی اختلافات برای تضعیف امت اسلامی و تسلط بر آن خواندند و با اشاره به فرو افتادن نقابهای فریبنده از چهره جنایتکار آمریکا، اتحاد امت اسلامی و دفاع از یکدیگر در مقابل کفر و همافزایی در مسائل مختلف مادی و معنوی را ضروری برشمردند و خطاب به حکام کشورهای اسلامی تاکید کردند: حاکمان جنایتکار آمریکا و نظام جعلی صهیونی دشمنان قسم خورده اتحاد اسلامی و همه امت اسلام از جمله ملتهای غرب آسیا و شمال آفریقا هستند، بنابراین دشمن واقعی خود را بشناسید و با نقشه آن مقابله کنید.
-
نقش فرهنگی پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع) در دین، مذهب و جامعه
از رحمت نبوی تا خرد جعفری
هشتم شهریور، هفدهم ربیعالاول، به نام میلاد حضرت محمد مصطفی (ص) و امام جعفر صادق (ع) در تاریخ ثبت شده است. همنشینی این دو مناسبت فقط تقارنی در تقویم نیست؛ نسبت میان «بنیانگذاری یک فرهنگ» و «تبیین و استمرار عالمانه آن» را یادآوری میکند. پیامبر اسلام (ص) با محور قرار دادن توحید، کرامت انسان، عدالت، رحمت، مسئولیت اخلاقی و امتسازی، افق تازهای در حیات دینی و اجتماعی گشود. نزدیک به یک قرن بعد، امام صادق (ع) در فضای فکری پرتحول سده دوم هجری، بخش بزرگی از میراث معرفتی اهل بیت(ع) را در فقه، حدیث، کلام و اخلاق گسترش داد و حلقهای علمی با دامنهای فراتر از مرزهای درونمذهبی پدید آورد.
-
-
بازخوانی ریشههای پیروزی مقاومت در تابستان خونین لبنان
ققنوس خاورمیانه
مرضیه کیان، خبرنگار: درست ۱۸ سال پیش، در چنین روزهایی، مرزهای جنوبی لبنان به میدان یکی از سرنوشتسازترین و در عین حال نامتقارنترین نبردهای تاریخ معاصر تبدیل شد. جنگ ۳۳ روزه، که با تهاجم همهجانبه ارتش رژیم صهیونیستی به بهانه آزادی دو سرباز اسیر آغاز شد، هدفی فراتر از یک عملیات محدود تدافعی داشت؛ طراحان غربی و رژیم صهیونیستی این جنگ، آن را «درد زایمان خاورمیانه جدید» نامیدند که قرار بود به محو کامل مقاومت اسلامی در لبنان بینجامد. با این حال، بر خلاف تمام محاسبات کلاسیک نظامی، این نبرد ۳۳ روزه نه تنها به نابودی حزبالله منجر نشد، بلکه به یک شکست استراتژیک تاریخی برای تلآویو و تولد یک معادله بازدارندگی نوین در منطقه انجامید.
-
رسانه بیهمتای شیعیان
میان نخلستانهای مجاور فرات و به دور از هیاهوی جهان مدرن، جادهای امتداد یافته است که اگر مقصد نهایی آن کربلا باشد، به زعم میلیونها مسافرش، زیباترین و رازآلودترین مسیر جهان است. گردهمایی اربعین امروز دیگر تنها یک رویداد تقویمی یا آیینی محدود به یک جغرافیای خاص نیست؛ بلکه یک رستاخیز عظیم انسانی و یک جنبش بیبدیل شیعی است که ریشههای آن تا خاکستر خیمههای سال ۶۱ هجری قمری امتداد دارد.
-
از حماسه عاشورا تا افق تمدن نوین امت اسلامی
یک «الگوی اجتماعی» نوین
فاطمه پروازی، پژوهشگر:اربعین حسینی در جهان امروز، دیگر صرفا یک مناسک مذهبی و یک حرکت آیینی محدود به جغرافیای شیعه نیست؛ بلکه به پدیدهای تمدنی تبدیل شده است که میلیونها انسان را با وجود تفاوتهای قومی، ملی و زبانی، در یک مسیر مشترک گردهم میآورد. آنچه در مسیر نجف تا کربلا رخ میدهد، تنها حرکت جسمها به سوی یک مقصد نیست؛ بلکه حرکت دلها، اندیشهها و ارادههای انسانی به سوی یک آرمان تاریخی است: عدالت، کرامت و نفی ظلم.
-
روایتی از اسراف برخی زائران در مسیر پیادهروی اربعین
نذری، دورریختنی نیست
هنوز بخار برنج تازه پخت از ظرف بلند میشود. جوان عراقی، با پیشبندی که از شدت کار خیس عرق شده، ظرف را با هر دو دست به زائر میدهد. لبخندی میزند که خستگی چند ساعت ایستادن کنار دیگهای داغ را پنهان کرده است و آرام میگوید: «هله بالزوار... هله هله»
-
مروری بر مقاومت غریبانه و صلح انسانساز امام حسن مجتبی (ع)
سردار سکوت؛ فاتح بیشمشیر
تاریخ همیشه پر از هیاهو، چکاچک شمشیرها و تاختوتاز اسبها نیست. گاهی بزرگترین و سرنوشتسازترین پیروزیها در دل سکوتی تلخ و صلحی غریبانه رقم میخورد. امام حسن مجتبی (ع)، سردار تنهای مدینه، تجلی عینی همین حقیقت مهجور است. مردی که در میان یارانی خسته، فریبخورده و دنیاطلب، سختترین تصمیم تاریخ را گرفت: نوشیدن جام زهرآگین صلح برای حفظ نهال نوپای اسلام و پاسداری از جان معدود شیعیان راستین. صلحی که هرگز از سر تسلیم و ضعف نبود، بلکه اوج شجاعت، دوراندیشی و یک «مقاومت تاکتیکی» برای بقای مکتب به شمار میرفت. غربت او تنها به بقیع بیسایهبان و غبارآلود ختم نمیشود؛ غربت جانسوز او در میان مدعیانی بود که بصیرت فهم استراتژیاش را نداشتند و با طعنههایشان دلش را خون کردند.
-
گزارش «آگاه» از برگزاری مراسم تشریفاتی ترحیم در تالارهای اطراف بهشت زهرا (س)
گرانمرگی
فاطیما کریمی، خبرنگار گروه آگاه: اطراف بهشت زهرا (س) به سمت باقرشهر، شهرری و نازیآباد پر است از تالارهای تشریفاتی. یکی از یکی مجللتر و گرانتر. گویا مسابقه است برای اینکه اگر خانوادهای فردی را از دست داد، داغ دیگری به آنها اضافه شود. هرچه گرانتر و بیشتر بهتر! داغ تجملگرایی، پذیرایی از مهمانان و دغدغه نوشابه زرد یا سیاه مهمانان، آنها را از داغ متوفی دور میکند. آنها باید به این فکر کنند که کدام منوی رستوران را انتخاب کنند. از چه کسی پول قرض بگیرند تا مراسم هر طور هست برگزار شود.
-
بازخوانی ماهیت عزاداری شیعی در پی شهادت ولی امر
اشک، صیقل شمشیر خونخواهی است
مرضیه کیان، خبرنگار: ما برای گریستن بر پیکر عزیزترینهایمان چه راهها که نپیمودهایم. چهار ماه انتظار از آن نهم اسفند تلخ سال ۱۴۰۴ تا امروز، خیابانها تنها مسیر عبور نبودند؛ رودخانهای از بغضهای فروخورده بودند که در بدرقه و وداع با رهبر شهیدمان به دریای خروشانی از اراده تبدیل شدند.
-
-
-
پژوهشی تازه درباره سادات سجادی تفرش و پیوند آن با خاندان پدری رهبر شهید انقلاب
تبار ماندگار
شهاب خواجهپیری، معاون مرکز پژوهشی و بینالمللی میکروفیلم نور: خاندان پدری رهبر شهید انقلاب به شاخهای از سادات سجادی تفرش بازمیگردد؛ خاندانی ایرانی، کهنریشه و شناختهشده که نسب خود را به سلطانالعلما سیداحمد، معروف به سلطان احمد، میرساند؛ شخصیتی که با پنج واسطه به حضرت امام زینالعابدین علیبن الحسین (ع) منتهی میشود. این سلسله در تاریخ نواحی تفرش، فراهان و آشتیان، صرفا یک دودمان نسبی نبوده، بلکه یکی از مهمترین کانونهای علم، دیانت و هویت محلی به شمار میآمده است.
-
چرا کتابها بهترین راویان فقدان او هستند؟
فراتر از قابهای سرد خبری
مرضیه کیان، خبرنگار: حالا دو روز است که صحنهای خنک مشهدالرضا، مسافری را در آغوش کشیده است که ۳۶ سال بار سنگین رهبری این آب و خاک را بر دوش کشید؛ مردی که در ۹ اسفند کوچ کرد و پس از ماهها انتظار تلخ، سرانجام در پنجشنبه ۱۸ تیر، به خانه ابدیاش بازگشت.
-
شکوه تشییع «رهبر شهید»
در روزهای گرم میانه تیر، میلیونها نفر در ایران و عراق به خیابانها آمدند تا پیکر شهید والامقام آیتالله العظمی سیدعلی حسینیخامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی که در حمله ناجوانمردانه هوایی آمریکا و رژیم اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ به شهادت رسیدند را تشییع کنند.
-
مکتب تربیت و معرفی انسانهای بزرگ
قاعده تشییع و قیام تشیع
این روزها ایران عزیز و مقتدر در رکاب نگین دردانه خویش فصل جدیدی از بالندگی و برازندگی را تجربه میکند. تشییع قائد عظیمالشأن، شهید عالی مقام، مرجع امت و راهبر جریان مقاومت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینیخامنهای (قدسالله نفسهالزکیه) ما را در فضایی پیچیده در غم و شوق و حسرت و امید فرو برده. بدرقه آن سرآمد روزگاران ما را برانگیخته و در معنای زندگی آخرالزمانی سیر میدهد. تشییع آن پیکر پاک به روشنی یک خاکسپاری ساده نیست. مراسم وداع و خط جدایی نیست. این تشییع خاص در وسعت عظیم و کیفیت عمیقش در حال عبور دادن ما به وضع جدیدی از اقتدار ملت و سیاست امت است.
-
سروده یوسفعلی میرشکاک در سوگ رهبر شهید انقلاب
بر نطع مرگ با تن بیسر مسافریم
یوسفعلی میرشکاک در سرودهای به وصف حال دل ایرانیان از شهادت رهبر شهید پرداخت.
-
رهبری که با شعر زندگی میکرد
سوگوارانهای در وداع با امین شعر و کلمه
مرضیه کیان، خبرنگار: اینجا آخرین میعادگاه است. بوی اسپند و گلاب با غبار خاک درهم آمیخته و جمعیت چون رودی بیقرار و خروشان موج میزند. همه آمدهاند برای وداع با مردی که سالها بار سنگین یک امت را بر دوش میکشید. اما در میان این هیاهوی بیپایان و سینهزنیهای ممتد، در لابهلای این سوگ عظیم که آسمان را هم به گریه واداشته است، گوشهای از ذهن من گیر کرده است پیش کلمهها، پیش دفترهای شعر، پیش وزن و قافیههایی که امروز یتیم شدهاند.
-
رسالت نهاد علم در سایهسار خون «امام شهید»
از سوگواره تا هندسه حقوقی تمدن
شهادت «امام شهید»، بیش از آنکه یک حادثه سیاسی، عاطفی یا رویدادی در تقویم حوادث منطقهای باشد، یک «پارادایمشیفت» (چرخش بنیادین) در ساحت تمدن اسلامی است. این رخداد، فراتر از ابعاد سوگوارانه آن، واقعهای حقوقی است که ساختارهای هنجاری، مبانی مشروعیتبخش نظام سیاسی و حتی دکترین امنیت ملی ما را به چالش کشیده و بازخوانی کرده است. در این میان، پرسش بنیادین نخبگان علمی و دانشگاهیان این است: «نهاد علم در مواجهه با این واقعه سترگ، چه تکلیف حقوقی و تمدنی بر عهده دارد؟»
-
روایتی از معمار قانون اساسی در چهلوپنجمین سالگرد
از برفهای هامبورگ تا خاکستر خونین سرچشمه
مرضیه کیان، خبرنگار گروه فرهنگ: به دو تصویر خیره میشوم؛ بارها و بارها. عکس اول، مردی است بلندقامت با عبایی تیره که در مه غلیظ و سرمای استخوانسوز کنار دریاچه آلستر هامبورگ قدم میزند. نگاهش نافذ است و انگار دارد هندسه یک جهان جدید را در ذهنش ترسیم میکند. عکس دوم اما، تلی از خاکستر و آهنپاره در سرچشمه تهران است؛ غروب خونین هفتم تیر. بین این دو قاب، یک اقیانوس فاصله است، اما یک رشته نامرئی آنها را به هم میدوزد: اندیشه مردی که جهان را دید، قانون را شناخت و عاقبت با خون خود، پای آن قانون مهر تایید زد. امروز که در آستانه چهلوپنجمین سالگرد شهدای فاجعه هفتم تیر ایستادهایم، ذهن قصهپرداز من نمیتواند از این تضاد غریب عبور کند. چطور میشود کسی سالها در مهد نظم و دیسیپلین اروپا زندگی کند، مکاتب مادی را از نزدیک لمس کند و بعد با چمدانی از تجربههای جهانشمول برگردد تا روح مقاومت و ایثار را در کالبد کلمات یک قانون اساسی بدمد؟ این روایت خون و کلمه است.
-
حسینیه سادات اخوی؛ خانهای که در آن زنان، مرکز روایت روضهاند
عزای حسین (ع) به شیوه تهران قدیم
مینا یاری-خبرنگار گروه جامعه: هنوز چند قدم تا حیاط مانده که صدای روضه از دل دالان قدیمی خودش را جلو میکشد؛ نه مثل صدا، بیشتر شبیه یک جریان ممتد که از لایههای زمان عبور کرده باشد. این دالان فقط راه ورود نیست؛ مرزی است میان تهران امروز و تهران دیگری که در آن، خانهها هنوز حیاط داشتند و عزاداریها از دیوار یک خانه به خانه بعدی میرفتند، بیآنکه نیاز به بلندگو یا سازهای بیرونی باشد.
-
ظرفیتهای یک نهاد قدیمی
هیات؛ از عزاداری تا مهندسی اجتماعی
مینا یاری-خبرنگار گروه جامعه: در روزگاری که شبکههای اجتماعی هر روز مخاطبان را میان هزاران پیام پراکنده سرگردان میکنند، هنوز در گوشه و کنار شهرها نهادی وجود دارد که میتواند پیر و جوان، زن و مرد، بازاری و دانشجو را دور یک روایت مشترک جمع کند و نامش هیات است؛ نهادی که در طول تاریخ تنها محل عزاداری نبوده، بلکه رسانه، مدرسه، پناهگاه اجتماعی و گاه حتی اتاق فرمان تحولات سیاسی و اجتماعی ایران بوده است.
-
روایت سفرهای که خدا برای آن سوره فرستاد
وقتی آسمان به یک خانه تعظیم کرد
در کوچههای خاکی و بیریای مدینه، رازی مگو در سینه دیوارهای گلی یک خانه حبس شده بود. رازی از جنس نانهای جوین، دستهای پینهبسته از گردش دستاس و شکمهایی که سه شبانهروز تنها با آب افطار کردند تا مبادا سائلی، یتیمی یا اسیری دست خالی از درگاهشان بازگردد.