آگاه: بدرالبوسعیدی، وزیر خارجه عمان روز گذشته به کشورمان سفر کرد. سفر وزیر امور خارجه عمان به تهران در شرایطی انجام شد که رایزنیهای فشرده دو کشور برای نهایی کردن سازوکار مدیریت تنگه هرمز به مراحل پایانی رسیده و آینده این آبراه به یکی از محورهای اصلی رایزنیهای منطقهای برای پایان بحران تبدیل شده است. سفر البوسعیدی به تهران در سایه فشارهای مستقیم واشنگتن بر مسقط و تاکید تهران بر لزوم پایبندی آمریکا به تعهداتش، بیش از یک گفتوگوی فنی درباره تردد دریایی، آزمونی برای استقلال مسیر دیپلماتیک عمان و میزان دوام تفاهمهای دوجانبه در برابر فشار آمریکا به شمار میرود. البوسعیدی روز سهشنبه سوم شهریور بار دیگر مهمان تهران شد تا درباره طیفی از موضوعات بهظاهر جدا اما در واقعیت مرتبط به هم، با همتای خود، سیدعباس عراقچی و دیگر مقامات کشورمان دیدار و گفتوگو کند. خبر این سفر را سخنگوی وزارت امور خارجه روز یکشنبه در گفتوگو با خبرنگاران مطرح کرد و گفت که محور گفتوگوها، روابط دوجانبه و منطقهای خواهد بود.
سلطنت عمان به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز، مانند هر کشور دیگری در منطقه تبعات جنگ تحمیل شده آمریکا علیه ایران را متحمل شد؛ تبعاتی نه از جنس نظامی که از نوع دیپلماتیک، فنی و حقوقی. پس از این جنگ، روند عبور و مرور کشتیها در این آبراه بینالمللی دچار تغییرات بنیادین شد و جمهوری اسلامی ایران دیگر اجازه سوءاستفاده از این تنگه را علیه تمامیت ارضی خود نداد.
تفاهمی که قرار بود میان ایران و آمریکا برای بازگرداندن شرایط به حالت معقولتری اجرا شود؛ با کارشکنی واشنگتن ناکام ماند اما گفتوگوهای میان ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، فارغ از اقدامات آمریکا ادامه یافت. آنچه اکنون بهعنوان تفاهم ایران و عمان درباره تنگه هرمز شناخته میشود، ثمره ماهها رفتوآمد و گفتوگوهای دیپلماتیک در سطوح مختلف است. نخستین گامهای جدی این مسیر همزمان با برقراری آتشبس میان ایران و آمریکا در نیمه فروردین برداشته شد، هرچند رایزنیهای فنی میان کارشناسان دو کشور از روزهای نخست جنگ هم جریان داشت. عراقچی ششم اردیبهشت در سفر به مسقط با سلطان هیثم بن طارق آلسعید دیدار و درباره امنیت تردد در تنگه هرمز و همچنین تحولات مربوط به مذاکرات پایان جنگ با میانجیگری پاکستان گفتوگو کرد.
حدود دو ماه بعد، اول تیر، محمدباقر قالیباف در مقام رئیس هیات مذاکرهکننده ایرانی راهی مسقط شد و یک هفته بعد، هشتم تیر، نخستین نشست رسمی کمیته مشترک هرمز با حضور کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه و عبدالعزیز الهنایی، وزیر مشاور در امور خارجه عمان برگزار شد. این روند در تابستان شتاب بیشتری گرفت. بیستم تیر عراقچی بار دیگر برای پیگیری توافقات مربوط به مدیریت تنگه به مسقط سفر کرد، دوم مرداد هیاتی از عمان برای ادامه رایزنیها به تهران آمد و در طول این هفتهها تماسهای تلفنی هم میان وزیران خارجه دو کشور برقرار بود؛ که آخرین آن تماس روز جمعه ۲۹ مرداد میان عراقچی و البوسعیدی بود و محور آن درباره فراهم کردن زمینه از سرگیری گفتوگوها و آخرین تحولات کشتیرانی در تنگه هرمز صورت گرفت. سفر روز سهشنبه البوسعیدی به تهران هم در همین راستا ارزیابی شد.
توافق ایران و عمان بر ایجاد کریدور موقت دریانوردی
همزمان با پایان سفر وزیر خارجه عمان به تهران، وزارتخانههای دو کشور روز گذشته سهشنبه سوم شهریور بیانیه مشترک مطبوعاتی صادر کردند.
متن این بیانیه به شرح زیر است: «جناب آقای سیدبدر بن حمد بن حمود البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، در یک سفر کاری به جمهوری اسلامی ایران با همتای ایرانی خود، جناب آقای دکتر سیدعباس عراقچی رایزنیهای سازندهای انجام داد. این رایزنیها بر اهمیتی که هر دو کشور برای از سرگیری دریانوردی ایمن از طریق تنگه هرمز، با حفظ حاکمیت و حقوق حاکمیتی خود، قائل هستند، متمرکز بود.
دو وزیر با توجه به وضعیت کنونی در تنگه که ناشی از جنگ اخیر و پیامدهای فاجعهبار آن است، چارچوبی مرحلهبندیشده را مورد بحث قرار دادند که میتواند مبنایی عملی و قابل اجرا برای پیشبرد امور فراهم کند. چارچوب پیشنهادی شامل ایجاد یک کریدور دریانوردی موقت مشترک از طریق تنگه هرمز و توافقی برای اجرای یک پروژه مشترک به منظور پاکسازی تنگه از مین است. مذاکرات فنی میان دو طرف با هدف توافق بر سر یک کریدور دریانوردی دائمی و اداره آینده تنگه و همچنین سازوکاری برای تبادل اطلاعات، مدیریت ترافیک و ارائه خدمات دریانوردی و امنیتی مربوطه ادامه خواهد یافت. در این راستا، هر دو طرف بر اهمیت برگزاری گفتوگوهای مشترک با کشورهای منطقه هممرز با آبهای خلیج فارس تاکید کردند. آنها همچنین بر لزوم رعایت حقوق بینالملل قابل اعمال و احترام به حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تاکید ورزیدند.»
نظر شما