آگاه: شکست دوباره ایالات متحده آمریکا در شورای امنیت، نشان از تلاشهای بیهوده برای اعمال ارادههای سیاسی تحت پوشش چارچوبهای بینالمللی دارد. در حالی که واشنگتن سعی داشت با ارائه پیشنویسهای ساختگی، اهداف تهاجمی و متجاوزانه خود را در قالب قطعنامههای سازمان ملل توجیه کند، ایستادگی بیوقفه روسیه و چین، مانع تبدیل شدن شورای امنیت به ابزاری برای پیشبرد منافع یکجانبهگرا شد. این برخورد قاطع، تلاشی برای بازگرداندن عدالت به ساختار سازمان ملل و مقابله با سوءاستفادههای سیاسی از سازوکارهای حقوق بینالملل است.
شکاف در شورای امنیت
روسیه و چین، پیشنویس قطعنامه ضد ایرانی آمریکا برای تمدید ماموریت هیات کارشناسان کمیته ۱۷۳۷ را در نشست روز پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ شورای امنیت سازمان ملل وتو کردند.
نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل، با سوءاستفاده فرانسه از جایگاه این شورا، که در ماه سپتامبر ریاست این شورا را بر عهده دارد و ذیل دستورکار عدم اشاعه و درباره فعالیتهای کمیته تحریمهای ۱۷۳۷ در ارتباط با ایران برگزار شد، آمریکا پیشنویس قطعنامهای را برای تمدید ماموریت هیات کارشناسان کمیته ۱۷۳۷ شورای امنیت به این شورا ارائه کرد. در رایگیری برای این قطعنامه، در شورای امنیت ۱۵ عضوی، روسیه و چین رای منفی، سومالی و پاکستان رای ممتنع و ۱۱ عضو دیگر شورا رای مثبت دادند.
تصویب یک قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل نیاز به ۹ رای بدون وتوی پنج عضو دائمی این شورا دارد که قطعنامه آمریکا اگرچه ۱۱ رای مثبت کسب کرد اما با وتوی روسیه و چین مواجه شد و بدین ترتیب تصویب نشد. دیپلماتها پیش از نشست روز پنجشنبه شورای امنیت به خبرنگاران گفته بودند که برگزاری این نشست و نیز پیشنویس قطعنامه ضدایرانی آمریکا با مخالفت روسیه و چین، دو عضو دائم و دارای حق وتوی شورای امنیت مواجه خواهد شد.
برای تشکیل این نشست، ابتدا در یک رایگیری رویهای که وتو درباره آن اعمال نمیشود، دستورکار روز پنجشنبه شورای امنیت با عنوان عدم اشاعه و ذیل کمیته ۱۷۳۷ در مورد تحریمهای ضدایرانی تصویب شد و سپس اعضای شورا درباره قطعنامه رایگیری کردند. کمیته تحریمهای ۱۷۳۷ بر اساس قطعنامه ۱۷۳۷ مورخ سال ۲۰۰۶ تشکیل شد و موظف بود هر ۹۰ روز یکبار به شورای امنیت گزارش ارائه کند. پیش از توافق برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به برجام در سال ۲۰۱۵ درباره برنامه هستهای ایران، که شورای امنیت از طریق قطعنامه ۲۲۳۱ آن را تایید کرد، این نشستهای توجیهی هر سه ماه یکبار و ذیل دستورکار عدم اشاعه برگزار میشدند.
قطعنامه ۲۲۳۱ تمامی قطعنامههای قبلی مربوط به تحریمهای ایران، از جمله قطعنامه ۱۷۳۷ را به حالت تعلیق درآورد و در نتیجه، کمیته ۱۷۳۷ و الزام گزارشدهی آن عملا منحل و بلااثر شدند. پیش از این، شورای امنیت سازمان ملل متحد به ریاست فرانسه، روز پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ یک رایگیری رویهای و بدون وتو با ۱۱ رای موافق در برابر دو رای مخالف روسیه و چین و دو رای ممتنع پاکستان و سومالی، برگزار کرد اما هیچ نتیجهای نداشت و هیچ قطعنامهای نیز در آن تصویب نشد؛ از اینرو کمیته ۱۷۳۷ درباره تحریمها علیه ایران به دلیل مخالفت اصولی مسکو و پکن همچنان غیرفعال است. در اوت ۲۰۲۵، فرانسه، آلمان و انگلیس که طرفهای تروئیکای اروپایی برجام هستند، باوجود بدعهدی و نقض این توافق بینالمللی از سوی آمریکا و خود اروپا، سازوکار اسنپبک را به زعم خود فعال کردند تا تحریمهای سازمان ملل علیه ایران دوباره برقرار شود اما قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت بهطور قطعی در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافت و از آن تاریخ به بعد، این قطعنامه فاقد هرگونه اثر حقوقی یا ماموریت اجرایی محسوب میشود. بر این اساس، نقش شورای امنیت ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ بهطور قطعی پایان یافته است و تمامی مفاد، اقدامات و محدودیتهای ایران مرتبط با موضوع هستهای بهطور دائمی خاتمه یافتهاند.
تقدیر ایران از روسیه و چین
نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل روز پنجشنبه به وقت محلی اعلام کرد: در نشست روز پنجشنبه شورای امنیت سازمان ملل، پیشنویس قطعنامه ایالات متحده که با انگیزههای سیاسی و با هدف احیای ماموریت هیات کارشناسان کمیته غیرقانونی ۱۷۳۷ ارائه شده بود، به تصویب نرسید. نمایندگی ایران افزود: روسیه و چین بار دیگر قاطعانه در دفاع از منشور سازمان ملل متحد، حقوق بینالملل و تمامیت شورای امنیت ایستادند و مانع تلاش ریاکارانه دیگری از سوی ایالات متحده و متحدانش برای سوءاستفاده از شورای امنیت در راستای اهداف سیاسی خود شدند.
نمایندگی ایران نزد سازمان ملل اضافه کرد: ایران مراتب قدردانی عمیق خود را از روسیه و چین به خاطر مواضع اصولی و ثابت و اقدامات قاطعانهشان ابراز میدارد و همچنین از سومالی و پاکستان به دلیل مواضع ارزشمند و رای ممتنع آنها تقدیر میکنیم.
نمایندگی ایران ادامه داد: ایران بر موضع اصولی، دیرینه و ثابت خود مجددا تاکید میکند که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در تاریخ ۱۸اکتبر ۲۰۲۵ بهطور قطعی منقضی شده است. از آن تاریخ، تمامی مفاد، اقدامات، محدودیتها و سازوکارهای مرتبط با موضوع هستهای برای همیشه پایان یافته و شورای امنیت به بررسی پرونده هستهای ایران خاتمه داد و موضوع عدم اشاعه از دستور کار حذف شده است.
نظر شما