آگاه: خدمتی که شاید کمتر کسی از جزئیات آن با خبر باشد؛ از انتقال قلب و اعضای پیوندی گرفته تا نجات مادران باردار پرخطر و مصدومان تصادفات جاده‌ای. در این میان، آنچه بیش از همه به چشم می‌آید فداکاری و تلاش بی‌وقفه کارشناسان اورژانس هوایی است.
کمبود پد هلیکوپتر در برخی مناطق و محدودیت‌های جوی و عملکردی، از چالش‌های اصلی این حوزه است، اما مسئولان اورژانس هوایی با ساخت پدهای جدید در مناطق حادثه‌خیز، شهرک‌های پرجمعیت و روستاهای برف‌گیر، در تلاش هستند تا خدمات خود را به همه مردم ایران برسانند. همچنین هزینه هر پرواز بالگرد حداقل دو میلیارد تومان است که دولت این هزینه را برای سلامت مردم پرداخت می‌کند. به مناسبت روز اورژانس، رئیس اداره اورژانس هوایی استان تهران از امدادرسانی‌های هوایی و تلاش نیروهای هوایی اورژانس می‌گوید.
محمد قادری در گفت‌وگو با «ایسنا» با اشاره به اینکه حوزه اورژانس هوایی به دلیل کاری که در هوا انجام می‌شود با اورژانس‌های زمینی تفاوت دارد، اظهار می‌کند: در حال حاضر دو بالگرد در استان تهران داریم که یکی در همین ساختمان و دیگری در شهر پردیس مستقر است و سه پایگاه بال ثابت یا همان هواپیمای اورژانس نیز در فرودگاه مهرآباد مستقر است که ماموریت‌های سایر استان‌ها را انجام می‌دهد.
او می‌افزاید: یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های ما انتقال اعضای پیوندی به ویژه قلب است، چون زمان در این ماموریت بسیار حیاتی است و باید از هواپیمای با سرعت بالا استفاده کنیم تا عضو را از شهری به تهران بیاوریم و به بیمار نیازمند تحویل دهیم.
رئیس اداره اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: ماموریت‌های ما طبق ابلاغ وزارت بهداشت شامل ۱۹ مورد مشخص است. برای مثال فردی که دچار قطع عضو شده، نیاز به انتقال سریع به بیمارستان تخصصی دارد تا امکان پیوند عضو فراهم شود، در غیر این صورت ممکن است برای همیشه معلول شود. یا در تصادفات پرتلفات مانند واژگونی اتوبوس با ۴۰ تا ۵۰ مصدوم، اگر بخواهیم با آمبولانس عمل کنیم به ۴۰ آمبولانس نیاز داریم که بسیار دشوار است، اما با بالگرد می‌توان در چند پرواز کوتاه، تعداد زیادی مصدوم را به بیمارستان منتقل کرد.

انتقال قلب در ۶ دقیقه با بالگرد
او با اشاره به ماموریت‌های ویژه اورژانس هوایی می‌گوید: یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های ویژه ما انتقال قلب است. فرض کنید قلبی با هواپیما به فرودگاه مهرآباد می‌رسد و باید به بیمارستان رجایی منتقل شود. با آمبولانس این مسیر حداقل ۵۰ دقیقه طول می‌کشد، اما ما با بالگرد این زمان را به ۶ دقیقه کاهش می‌دهیم. همچنین انتقال خون به بیمارستان‌هایی که دچار کمبود هستند و امداد در جاده‌هایی که به دلیل ترافیک یا یک‌طرفه شدن مسدود شده‌اند، از دیگر ماموریت‌های ویژه ماست.
قادری می‌افزاید: در حوزه ماموریت‌های کوهستانی و صعب‌العبور نیز تنها راه انتقال سریع بالگرد است. اگر بخواهیم بیماری را از ارتفاعات با برانکارد پایین بیاوریم، هفت تا هشت ساعت طول می‌کشد، اما بالگرد در نیم ساعت بیمار را به بیمارستان می‌رساند. رئیس اداره اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: در حوزه سکته‌های قلبی نیز دستگاه تله‌مدیسین در آمبولانس‌ها مستقر است و نوار قلب بیمار به مرکز دیسپچینگ ارسال می‌شود و پزشک متخصص قلب آن را بررسی می‌کند. اگر بیمار تا ۹۰ دقیقه به بیمارستان تخصصی برسد، از مرگ یا معلولیت نجات می‌یابد، در غیر این صورت ممکن است دچار فلج یا حتی مرگ شود. ما با بالگرد در حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بیمار را به بیمارستان قلب منتقل می‌کنیم.
او با تاکید بر اهمیت خدمت به مادران باردار می‌گوید: خدمت به مادران باردار پرخطر یکی از شاخص‌های حوزه سلامت در سازمان بهداشت جهانی است. همین چند روز پیش ماموریتی داشتیم برای انتقال یک مادر پرخطر از ورامین به بیمارستان امام حسین (ع) که دچار تشنج‌های مکرر شده بود. با بالگرد این مادر را سریع‌تر به بیمارستان سطح بالاتر رساندیم و زمان را ذخیره کردیم.
قادری می‌افزاید: بر اساس ۱۹ آیتم ابلاغی، بیشترین آمار انتقال اورژانس هوایی مربوط به تصادفات شامل قطع عضو، شکستگی‌های متعدد و تعداد زیاد مصدومان و همچنین سکته‌های قلبی و مغزی است، چون زمان برای این بیماران بسیار مهم است و ما با دور زدن زمان به نتیجه مطلوب می‌رسیم.
رئیس اداره اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: آماری که سال‌های گذشته تکرار شده نشان می‌دهد ۶۵ تا ۷۰ درصد مصدومان تصادفی که توسط اورژانس هوایی به بیمارستان‌ها منتقل می‌شوند، حتما نیاز به اتاق عمل دارند. این بیماران خاص نیاز بیشتری به این ماموریت‌ها دارند.
او درباره چالش نبود پد هلیکوپتر می‌گوید: یکی از مهم‌ترین مشکلات اورژانس هوایی، نبود پد هلیکوپتر است. بالگرد همه جا پرواز می‌کند اما همه جا نمی‌تواند بنشیند، چون به حداقل فضایی نیاز دارد که وزن سه تا پنج تن را تحمل کند. ما نمی‌خواهیم با نشستن در جای نامناسب، جان عابران و تماشاچیان را به خطر بیندازیم. مهم‌ترین کار، ساخت پد است که خوشبختانه با کمک نهادهای مختلف و مشاوره با سازمان‌های هواپیمایی، در جای جای کشور پد ایجاد کرده‌ایم.

در کل استان تهران ۱۲۰ تا ۱۲۵ پد داریم
قادری می‌افزاید: در شهر تهران ۶۵ پد و در کل استان تهران ۱۲۰ تا ۱۲۵ پد داریم که البته برخی از آنها دچار موانعی می‌شوند و قابل استفاده نیستند. سال گذشته پنج تا ۶ پد اضافه شد و به ۱۲۶ پد رسیدیم. در این پدها در صورت نیاز فرود می‌آییم و بیمار را جابه‌جا می‌کنیم.
رئیس اداره اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: در انتخاب مکان پدها، ابتدا جاهای حادثه‌خیز را در نظر گرفتیم، سپس نزدیک محل‌های سکونت پرجمعیت مانند شهرک‌های اقماری تهران. همچنین نزدیک بیمارستان‌هایی که پد ندارند، پد زدیم تا بیمار با آمبولانس به آنجا منتقل شود و سپس با بالگرد به بیمارستان اصلی برسد. در انتهای اتوبان بابایی به دلیل سرعت زیاد خودروها و کم بودن مناطق مسکونی، سه پد زدیم. همچنین در اتوبان قم نزدیک عوارضی‌ها نیز پد ایجاد کردیم.