آگاه: در سیاست تخصیص ارز ترجیحی، دولت تلاش میکرد با تامین ارز ارزانتر برای واردات برخی کالاهای اساسی، هزینه تامین این کالاها را کاهش دهد. با این حال، یکی از چالشهای چنین رویکردی، اطمینان از انتقال منفعت ارز ترجیحی به مصرفکننده نهایی بود به این معنا که ارز ارزان اختصاصیافته الزاما به همان میزان به کاهش قیمت کالا در بازار منجر نمیشد.
در ادامه اصلاح سیاست ارزی و حذف ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی، دولت افزایش اعتبار کالابرگ را با هدف حمایت از قدرت خرید مصرفکنندگان در دستور کار قرار داد. در این رویکرد، حمایت بهجای آنکه صرفا در ابتدای زنجیره واردات و تامین کالا اعمال شود، در قالب اعتبار خرید در اختیار خانوارها قرار میگیرد تا بخشی از هزینه خرید اقلام مشمول طرح جبران شود.
بر اساس گفتههای حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها؛ افزایش اعتبار کالابرگ همزمان با حذف ارز ترجیحی از دی ۱۴۰۴ اجرا شد و حدود
۸۷ میلیون نفر را دربر گرفت جمعیتی که به گفته او تقریبا تمام جامعه را شامل میشد، مگر افرادی که درخواست دریافت کالابرگ نداده بودند.
نوروزی در یک برنامه زنده تلویزیونی توضیح داد که دولت برای حفظ قدرت خرید مصرفکنندگان، افزایش مبلغ کالابرگ به یکمیلیون تومان را در دستور کار قرار داد حمایتی که برخلاف برخی طرحهای پیشین، به هفت دهک محدود نبود و دامنه گستردهتری از جمعیت را شامل میشد. به گفته او، در مرحله نخست، اعتبار کالابرگ به اندازه چهار ماه شارژ شد، اما امکان استفاده از آن بهصورت ماهانه فراهم بود.
به گفته نوروزی، در هفتههای منتهی به اجرای مرحله جدید، موضوع افزایش اعتبار کالابرگ بهطور جدی در دستور کار دولت قرار گرفت. او ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ را تاریخ تشکیل کارگروهی در ستاد اقتصادی دولت برای عملیاتی کردن این مصوبه اعلام کرد. در مرحله جدید، رویکرد دولت به سمت شناسایی هدفمندتر خانوارهایی رفت که با توجه به وضعیت اقتصادی خود به حمایت بیشتری نیاز دارند.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گام نخست ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار را شناسایی کرد که بیش از ۴۰ میلیون نفر را دربر میگرفتند. برای سرپرستان این خانوارها پیامک ارسال و از آنان خواسته شد اطلاعات اقتصادی خود را در سامانه «دولت من» ثبت کنند. در این مرحله، پرسشهایی درباره وضعیت داراییهای خانوار، از جمله خودرو و ملک، مطرح شد تا امکان بررسی شرایط اقتصادی متقاضیان فراهم شود.
بنابراین، در مرحله نخست، اعتبار یک میلیون تومانی برای جمعیت گستردهای از کشور در نظر گرفته شد؛ اما در مرحله تکمیلی، دولت به دنبال شناسایی خانوارهایی بود که بر اساس معیارهای تعیینشده، امکان برخورداری از افزایش اعتبار را دارند. یکی از مهمترین بخشهای مرحله جدید، فرآیند خوداظهاری و بررسی اطلاعات متقاضیان است. بر این اساس، برای ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار سرپرست خانوار پیامک ارسال شد و مهلت ثبت درخواست افزایش اعتبار نیز سه بار در بازههای مختلف تمدید شد.
او اعلام کرد در پایان مهلت تعیینشده، اطلاعات ۱۰ میلیون و ۹۰۰ هزار خانوار در سامانه ثبت شده بود که اگر میانگین جمعیت هر خانوار چهار نفر در نظر گرفته شود، این تعداد حدود ۳۰ میلیون نفر را شامل میشود. مقایسه این ارقام نشان میدهد از میان خانوارهایی که در مرحله نخست شناسایی شده و برای آنها پیامک ارسال شده بود، همه افراد اطلاعات خود را ثبت نکردند.
البته باید میان ثبت درخواست و تایید نهایی برخورداری از افزایش اعتبار تفاوت قائل شد. ثبت اطلاعات در سامانه به معنای تایید قطعی استحقاق دریافت حمایت تکمیلی نیست چون اطلاعات ثبتشده باید بررسی و با دادههای موجود در دستگاههای مسئول تطبیق داده شود. همچنین برخی از افراد امکان ثبت اطلاعات را نداشتند یا پیامکی مبنی بر اینکه مشمول دریافت نمیشوند را دریافت میکردند.
واریز ۵۰۰ هزار تومان افزایش اعتبار کالابرگ
اکنون نخستین مرحله از پرداخت تکمیلی کالابرگ برای بخشی از متقاضیانی که مراحل خوداظهاری را در سامانه «دولت من» تکمیل کردهاند، آغاز شده و مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به حساب تعدادی از آنان واریز شده است. منتها برخی افراد امکان خرید از آن را ندارند. چون اعلام شده از پنجم آبان که کالابرگ یک میلیون تومانی دریافت میشود، اعتبار ۵۰۰ هزار تومانی را نیز همان زمان دریافت کرده و فعال میشود.
همچنین سرپرستان خانواری که پیامک دریافت کردهاند اما موفق به تکمیل خوداظهاری نشدهاند، باید منتظر اعلام مهلت جدید برای جاماندگان در آبان باشند. خانوارهایی نیز که تاکنون پیامکی دریافت نکردهاند، باید اطلاعیههای رسمی درباره زمان و نحوه درخواست بررسی مجدد را دنبال کنند.
یک نقد به افزایش کالابرگ
اگر چه دولت افزایش اعتبار کالابرگ را ابزاری برای حمایت از مصرفکنندگان میداند و آن را به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسانده است و بارها درباره آن اطلاعرسانی کرده و دریافتش را مشمول خوداظهاری کرده است، اما این افزایش اعتبار شامل همه افراد نمیشود. همچنین این سیاست بهتنهایی نمیتواند مشکلات معیشتی خانوارها را برطرف کند. یکی از مهمترین انتقادها به فاصله میان افزایش هزینههای زندگی و میزان حمایت مالی دولت مربوط میشود. بنابراین افزایش اعتبار کالابرگ هنوز هم کفاف افزایش قیمتها را نمیدهد.
اعتبار کالابرگ برای خرید اقلام مشخصی از کالاهای اساسی طراحی شده است در حالی که هزینههای خانوار تنها به خوراک محدود نمیشود. مسکن، درمان، آموزش، حملونقل و سایر نیازهای ضروری نیز بخش مهمی از هزینههای زندگی را تشکیل میدهند. از این منظر، حتی اگر اعتبار کالابرگ بخشی از هزینه خرید مواد غذایی را کاهش دهد، نمیتوان آن را معادل جبران کامل کاهش قدرت خرید خانوار دانست.
موضوع دیگر، تاثیر تورم بر ارزش واقعی اعتبار است. اگر قیمت کالاهای مشمول طرح افزایش پیدا کند، اعتبار ثابت ممکن است در فاصله زمانی کوتاهی قدرت خرید کمتری داشته باشد. به همین دلیل، میزان اثرگذاری طرح به تناسب مبلغ اعتبار با قیمت روز کالاها و استمرار حمایتها وابسته است.
روشهای استعلام کالابرگ الکترونیکی و مانده اعتبار
یکی از دغدغههای مهم سرپرستان خانوار، آگاهی از میزان مانده اعتبار و پیدا کردن فروشگاههای متصل به طرح است. راههای استعلام کالابرگ الکترونیکی، بررسی مانده اعتبار و مشاهده فروشگاههای مجاز از طریق بسترها و روشهای زیر امکانپذیر است:
پیامرسان «بله»: با ورود به بخش خدمات شهروندی در پیامرسان بله، میتوانید میزان اعتبار باقیمانده و لیست فروشگاههای اطراف را مشاهده کنید.
درگاه و برنامه «شمیم»: اپلیکیشن و سامانه شمیم دقیقترین اطلاعات مربوط به تراکنشها، مانده اعتبار و فروشگاههای فعال را در اختیار شما قرار میدهد.
کد دستوری: استفاده از کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* جهت استعلام سریع تلفنی بدون نیاز به اینترنت.
مشمولان کالابرگ باید برای اطلاع از زمان دقیق شارژ حساب، تنها از طریق سامانههای رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام کنند. توجه داشته باشید که تنها پیامکهای ارسالی از سرشماره v.refah مورد تایید است و هیچگونه لینکی در این پیام ارسال نمیشود. هرگونه پیامک دارای لینک یا ارسالی از شمارههای شخصی، محتوای کلاهبرداری داشته و قصد سرقت اطلاعات بانکی شما را دارد.
نظر شما