ایران باستان
-
در مذمت روشنفکری!
حسین سلمانی- خبرنگار گروه سیاسی: در طول تاریخ، روشنفکران و غربزدهها در ایران، شهره به وطنفروشی و دزدی بودهاند.
-
-
از ترکمانچای تا تحقیر درونی
خودکمبینی ایرانی چگونه نهادینه شد؟
پروین قائمی - در روزگاری که ملت ما برای بازیابی اعتماد به نفس جمعی خود میکوشد، برخی نخبگان هنوز با زخمی قدیمی و لایه لایه دست و پنجه نرم میکنند: زخمی به نام خودتحقیری. این واژه شاید در گفتوگوی روزمره، رنگی روانشناسانه داشته باشد، اما در سطح تاریخی، اجتماعی و سیاسی، با یک گفتمان عمیقتر مواجهیم؛ گفتمانی که در آن، ایرانی نه فقط از عقبماندگی خود مینالد، بلکه گاه آن را بخشی از هویت خود میسازد. این یعنی بحران، از سطح نارضایتی فراتر رفته و به خودانگارهای جمعی تبدیل شده است. پرسش اصلی این است: این سرافکندگی تاریخی از کجا آغاز شد؟
-
پارادوکس هویت در عصر گذار
پروین قائمی / آگاه مسائل اجتماعی- جامعه ایران در دهههای اخیر با پدیدهای غریب و چندوجهی روبهرو شده است که میتوان آن را «بحران تعلق» نامید. در حالی که در جهان معاصر، هویت ملی بهعنوان موتور محرک توسعه در کشورهایی چون چین، ترکیه و کشورهای توسعهیافته غربی عمل میکند، در فضای عمومی ایران، نوعی «گرایش به نفی خود» و «اصالت دادن به بیگانه» به شکلی نگرانکننده رواج یافته است. این نوشتار بر آن است تا بدون افتادن در دام ناسیونالیسم افراطی، به تبیین ریشههای جامعهشناختی و روانشناختی این خودتحقیری بپردازد و تضاد میان «افتخارات واقعی» و «بازنماییهای مجازی» را واکاوی کند.
-
موزه ملی ایران تا اطلاع ثانوی تعطیل است
موزه ملی ایران که مدتی است سالنهای اصلی آن تعطیل شده، اعلام کرد این تعطیلی همچنان و تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت.
-
طلسم ۱۷ ساله یونسکو برای ثبت شاهکار سنگتراشی دنیا کی میشکند؟
جای خالی طاق بستان در فهرست میراث جهانی
مهر- یسری چراغی: «طاقبستان» ۱۷ سال است در لیست موقت یونسکو خاک میخورد. ناهماهنگی و نبود عزم جدی، سد راه جهانی شدن این شاهکار ساسانی شده و پایان این طلسم نیازمند اقدام فوری و همافزایی است.
-
زایش نور در کالبد طولانیترین تاریکی سال؛ از دوران باستان تا امروز
یلدا؛ تمرین امیدواری
در حافظه جمعی مردم فلات ایران، شب همواره مفهومی دوگانه داشته. از سویی مامن اهریمن و آبستن حوادث ناشناخته و از سوی دیگر، بستری برای خلوت، راز و نیاز و زایش اندیشههای ناب است. اما در میان تمامی شبهای سال، یک شب است که این دوگانگی را به اوج درام میرساند که شب یلدا یا به تعبیر بومیتر و کهنتر آن، شب چله است. هنگامی که خورشید در آخرین روز پاییز در پایینترین مدار نیمروز خود قرار میگیرد و سایهها بر خاک این سرزمین، طولانیترین رقص سالانه خود را آغاز میکنند، زمان در لحظهای متوقف میشود. این لحظه میان پاییز و آغاز زمستان، تنها یک رویداد نجومی برای ثبت انقلاب زمستانی نیست؛ بلکه مانیفستی فرهنگی در ستایش نور، امید و همبستگی انسانی است که هزارههاست در گسترهای عظیم از ایران فرهنگی طنینانداز شده است.
-
با دستفروشی و دستفروشان چه باید کرد؟
کهنترین شکل تجارت انسانی در گذر تاریخ
دستفروشی، این شکل کهن و همیشه زنده تجارت انسانی، همچون رودی زیرزمینی در دل تاریخ تمدنها جریان داشته و هیچگاه خشک نشده است. از بازارهای شلوغ رم باستان که فروشندگان با صدای بلند ماهی سرخشده، نان تازه یا نوشیدنی محلی را فریاد میزدند، تا غرفههای سنگی پومپئی که باستانشناسان در آنها ظرفهای بزرگ غذا و سکههای پراکنده یافتهاند، تا بازارهای پرهیاهوی استانبول عثمانی که ادویهفروشان، میوهفروشان و پارچهفروشان دورهگرد خیابانها را رنگین میکردند، دستفروشی همیشه بخشی از بافت زنده شهرها بوده است.
-
هویت و تمدن ایرانی؛ از ریشههای تاریخی تا راهبردهای آینده
ایران با پیشینهای هزارانساله و تنوعی بیبدیل در فرهنگ، زبان، دین و آداب همواره توانسته است در برابر تلاطمهای تاریخی و با جذب، هضم و بازآفرینی عناصر بیگانه، هویت منحصربهفرد خود را حفظ کند. این هویت که پیوندی عمیق با سرزمین، میراث فرهنگی و ارزشهای معنوی دارد، در عین برخورداری از ریشههای کهن، نیازمند روزآمدسازی، بازنمایی و بازسازی زیباییشناختی است تا بتواند در جهان معاصر الهامبخش و پویاییبخش باشد. چالشهایی چون دوگانهسازیهای کاذب میان مولفههای هویتی، غلبه نگاههای افراطی یا تفریطی، ضعف در زیرساختهای اقتصادی و فقدان مرجعیت فکری منسجم، خطراتی جدی برای انسجام ملی و ظرفیت تمدنی ایران به شمار میروند.
-
پیامآوران مقاومت
زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: حماسهها با مرگ قهرمانانشان به پایان نمیرسند؛ بلکه این روایت بازماندگان است که جوهر آن قیام یا آن تراژدی را در رگهای تاریخ جاری میسازد و از آن در برابر تحریف و فراموشی محافظت میکند. مفهوم «بازمانده حماسه» در تاریخ و ادبیات فراتر از یک شاهد عینی مصیبتزده، به یک حامل پیام و تداومبخش یک آرمان اشاره دارد. تاریخ و ادبیات ما مشحون از این چهرههای رسالتمند است.
-
به بهانه ۱۴ تیرماه روز ملی قلم
قلم؛ تمدنساز بیصدا
چهاردهم تیرماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران بهعنوان «روز قلم» نامگذاری شده است؛ روزی برای بزرگداشت یکی از بنیادیترین ابزارهای ارتباط انسانی، اندیشهورزی و انتقال دانش در طول تاریخ: قلم؛ این روز فرصتی است برای اندیشیدن به نقش بیبدیل قلم در شکلگیری تمدنها، رشد علمی و فرهنگی جوامع و نیز مسئولیت اخلاقی اهل قلم در دنیای امروز.