تاثیر شبکه‌های اجتماعی در شکل‌گیری افکار عمومی

در قرن بیست‌ویکم، شبکه‌های اجتماعی به یکی از تاثیرگذارترین ابزارهای ارتباطی و رسانه‌ای در جهان تبدیل شده‌اند. این پلتفرم‌ها نه‌تنها شیوه تعامل افراد با یکدیگر را تغییر داده‌اند، بلکه در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی و به‌ویژه در زمان جنگ، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری افکار عمومی ایفا می‌کنند. در گذشته، جریان اطلاعات عمدتا در اختیار رسانه‌های رسمی بود، اما امروز هر کاربر می‌تواند به یک «رسانه» تبدیل شود و در تولید و انتشار محتوا نقش داشته باشد. این تحول، جنگ‌ها را از یک پدیده صرفا نظامی به یک پدیده رسانه‌ای و روانی نیز تبدیل کرده است.

چگونه رویدادهای مهم جهانی در شبکه‌های اجتماعی به کمدی تنزل پیدا کردند؟

پایانی بر شهروند منتقد و آغاز تماشاچی منفعل

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور مخلوع ونزوئلا، در حالت عادی باید به عنوان یک زلزله ژئوپلیتیک، یک رویداد دیپلماتیک بی‌سابقه و نقطه‌عطفی با پیامدهای عمیق برای اقتصاد جهانی و ثبات آمریکای لاتین مورد تحلیل قرار می‌گرفت. با این حال، آنچه در فضای آنلاین و حتی در راهروهای قدرت رخ داد، شباهتی به دیپلماسی سنتی نداشت؛ بلکه به یک نمایش پرمخاطب، ویروسی و هالیوودی تبدیل شد. در واشنگتن، کاخ سفید و شخص دونالد ترامپ با آغوش باز به استقبال فرهنگ «میم» (Meme) رفتند. حساب‌های رسمی دولتی با انتشار ویدیوهایی با تدوین‌های حرفه‌ای، موسیقی‌های متن حماسی و کپشن‌های کوبنده، این عملیات نظامی و اطلاعاتی را همچون یک فیلم اکشن بلاک‌باستر به تصویر کشیدند.

مهندسی ادراک در شبکه‌ها، روایت‌ها و الگوریتم‌ها

سیستم‌عامل فتنه

فتنه در جهان معاصر دیگر «رویداد» نیست، «فرآیند» است. نه یک انفجار دفعی، بلکه یک سیستم‌عامل چند لایه که آرام، پیوسته و هوشمندانه اجرا می‌شود. همانگونه که سیستم‌عامل در رایانه دیده نمی‌شود اما همه برنامه‌ها را هدایت می‌کند، «سیستم‌عامل فتنه» نیز در پس شبکه‌ای از کنشگران، رسانه‌ها، پلتفرم‌ها، الگوریتم‌ها و اتاق‌های فکر عمل می‌کند؛ بی آنکه الزاما خود را به صورت مستقیم نشان دهد. 

از آشوب ذهنی تا ابتکار روایی؛ جهاد تبیین در میدان جنگ رسانه‌ای

طراحی عملیات فرهنگی؛ از واکنش تا پیش‌دستی

پس از تحولات اخیر منطقه و به ویژه جنگ غزه، دیگر تردیدی باقی نمانده است که رویارویی اصلی جمهوری اسلامی و جبهه مقاومت با دشمن، صرفا در میدان نظامی رخ نمی‌دهد.

جهاد تبیین به‌مثابه پدافند فعال شناختی

تحولات پرشتاب غرب آسیا طی سال‌های اخیر، به‌ویژه از جنگ غزه تا جنگ تحمیلی ۱۲ روزه علیه جمهوری اسلامی ایران، نشان می‌دهد که منطق اصلی درگیری‌ها از سطح صرفا نظامی، به سطحی عمیق‌تر یعنی جنگ روایت‌ها و نبرد شناختی منتقل شده است.

اینستاگرام و تغییر سبک زندگی ایرانی

از «زندگی در قاب» تا «زندگی برای قاب»

دگرگونی سبک زندگی ایرانیان در دهه‌ اخیر را نمی‌توان بدون اشاره به پدیده شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام درک کرد. این فضا اکنون نه‌فقط عرصه نمایش عکس و ویدئو، که میدانی واقعی برای بازتعریف هویت، روابط، مصرف و معنا در زندگی روزمره شده است.

هیچ درختی، سکه طلا ثمره نمی‌دهد

بازتاب یک بحران

سحر رمضانعلی پور - خبرنگار گروه جامعه: بازار آنلاین خریدوفروش طلا که روزی به‌عنوان ابزاری نوین برای حفظ ارزش پول معرفی می‌شد، امروز به یکی از پرریسک‌ترین عرصه‌های سرمایه‌گذاری تبدیل شده است. خلأ مقرراتی، نظارت ضعیف و تبلیغات فریبنده، باعث شده بسیاری از پلتفرم‌های فعال نه‌تنها پشتوانه و مجوز قانونی نداشته باشند، بلکه با «خالی‌فروشی» و وعده‌های توخالی اعتماد عمومی را هم به چالش بکشند. شمارش معکوس برای ۵۰۰ پلتفرم که بی‌پشتوانه طلا فروخته‌اند، آغاز شده و مسئولان وعده داده‌اند که طی همین روزها اوضاع را سر و سامان دهند.

بررسی جایگاه اجتماعی بلاگرها در دنیای امروز

میان شهرت، اعتماد و اقتصاد

سحر رمضانعلی پور - خبرنگار گروه جامعه: بلاگر واژه ای که طی سال‌های اخیر در فضای مجازی بیش‌ازپیش شنیده می‌شود؛ کسانی که با تولید محتوا در حوزه‌های مختلف از غذا و مد تا آموزش و سبک زندگی، به چهره‌های شناخته‌شده تبدیل شده‌اند. اما پدیده بلاگری تنها یک سرگرمی نیست؛ به گفته کارشناسان، این جریان هم فرصت‌هایی برای جامعه به همراه داشته و هم چالش‌هایی جدی پیش روی آن قرار داده است.

نگاهی بر فعالیت‌های رسانه‌ای جبهه مقاومت

مقاومت دیجیتال

جنگ رسانه‌ای پیرامون تجاوز رژیم اسرائیل به فلسطین، یکی از میدان‌های اصلی نبرد برای شکل‌دهی به افکار عمومی جهان تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی از یک سیستم رسانه‌ای پیشرفته بهره می‌برد که شامل استراتژی‌های روابط‌عمومی قوی، لابی‌گری بین‌المللی و همکاری با رسانه‌های غربی است. این رژیم با سرمایه‌گذاری کلان، تیم‌های پاسخگویی سریع و روایت‌های حساب‌شده، اقدامات خود در فلسطین و غزه را توجیه می‌کند. در مقابل، جبهه مقاومت تلاش کرده است با توسعه استراتژی‌های رسانه‌ای، این روایت دروغین را به چالش بکشد. در این متن به فعالیت‌های رسانه‌ای جبهه مقاومت در فلسطین و غزه می‌پردازیم.

رفتارشناسی رسانه‌ای و تبلیغاتی جبهه دشمن در جنگ ۱۲ روزه

تصاحب اولویت روایت

تحولات جنگ ۱۲ روزه، نقاب از واقعیتی قدیمی برداشت که در دوران جدید به طرزی کم‌سابقه برجسته شده است: دیگر هیچ نبردی صرفا در میدان نظامی رقم نمی‌خورد.