قاجار
-
به بهانه سالروز آغاز ساخت مسجد جامع اصفهان، نگاهی به معماری جذاب آن کردهایم
کتیبههای پنهان زمان
تاریخ معماری ایران را نمیتوان تنها در گاهشماریهای سنگی و ملاتهای بیجان جستوجو کرد؛ بلکه برخی بناها در قامت یک موجود زنده، حافظه روانی، معنوی و سیاسی یک ملت را در جرزها و طاقهای خود نگه میدارند. مسجد جامع اصفهان دقیقا تجسد عینی مفهوم «پالیمپسست» یا پوستنوشته لایهنگارانه است؛ کتیبهای شگرف که بارها متن تاریخ بر پیکره آن تراشیده شده و متنی نو بر آن نگاشته شده، بیآنکه اثر لایههای کهنتر از میان برود. کاوشهای باستانشناسی در ژرفای لایههای بنیادین این بنا، ستونی با تزئینات دوره ساسانی را آشکار ساخته که گواهی بر وجود یک کانون مذهبی پیش از اسلام و احتمالا یک آتشکده کهن در این موضع است.
-
پیوند ابدی بوم و باور
واقعه عاشورا به عنوان یکی از عمیقترین و ماندگارترین گسستهای حماسی و تراژیک در تاریخ تشیع، همواره فراتر از یک رویداد تاریخی صرف زیسته است. این واقعه هویتساز در پهنه زمان، به عنوان یک منبع الهام جاودان برای آفرینشهای هنری عمل کرده و در هر دوره تاریخی، متناسب با دگرگونیهای فکری، اجتماعی و ساختاری جامعه، زبان بصری و بیانی ویژهای به خود گرفته است. تطور زیباشناختی این هنر، از شکلهای عامیانه و تودهای گرفته تا ساختارهای نمایشی پیادهروها، نگارگریها و مینیاتورهای عرفانی، پوسترهای کاربردی دوران انقلاب و سرانجام نقاشیهای رئالیستی و دراماتیک معاصر، گویای آن است که حماسه کربلا چگونه در گذر سدهها همواره خود را بازتعریف کرده تا پیام تاریخی خویش را زنده نگه دارد.
-
حماسه فرهنگ و تمدن ایرانی؛ از سپیدهدم عصر حجر تا افق تمدن نوین اسلامی
پیشران جهان از عصر حجر
تاریخ فرهنگ و تمدن ایران، نه یک روایت خطی و ساده، بلکه منشوری از شکوه، ایستادگی و خردورزی است که از اعماق دوران پیشاتاریخ آغاز شده و با عبور از گردنههای پرپیچ و خم تاریخی، امروز در قامت جمهوری اسلامی ایران به سوی قلههای تمدن نوین اسلامی حرکت میکند! این سرزمین که از دیرباز به عنوان قلب زمین شناخته شده، نه تنها گهواره تمدن بشری بوده، بلکه همواره روحی صیقلخورده و پویا داشته است که در برابر تهاجمات نظامی و فرهنگی، نه تنها فرو نریخته، بلکه مهاجمان را در فرهنگ متعالی خود هضم کرده است. تداوم فرهنگی ایران در طول هزارهها نشاندهنده یک اراده ملی برای بقا و درخشش است که ریشه در توحید، عدالتخواهی و دانشطلبی دارد.
-
راه حل مکتب شهید سلیمانی برای مسئله نظام سلطه چیست؟
معلم مقاومت
در طول چند دهه حکومت سلسله قاجار و پهلوی، جامعه ایران همواره از اعمال سلطه نیروی خارجی رنج کشیده است. در این مقاطع بحرانی، روزی نبود که مردم ایران از حفظ تمامیت ارضی کشور مطمئن باشند و با خیالی آسوده به زندگی بپردازند.
-
روایتی از سفر طولانی چای از افسانههای چین تا لاهیجان به بهانه روز جهانی چای
آیین صبر در زیست روزمره ایرانی
«چایی بیقندم بدمزه نیست... تلخه. تلخی با قند شیرین نمیشه. شب رو باید بیچراغ روشن کرد... تلخه.» این جملات، عصارهای از فرهنگ و زیست ایرانیاند که رقیه چهرهآزاد، بازیگر نقش مادر در فیلم جاودانه «مادر» علی حاتمی، شاعر سینمای ایران به زبان آورد. در این سکانس بهیادماندنی، چای را نه تنها یک نوشیدنی برای رفع عطش، که به عنوان شاهدی بر رنجها و امیدهای یک نسل به تصویر میکشد. در فرهنگ ما، صدای قلقل سماور، صدای تپش قلب خانه است. وقتی میگوییم «یک استکان چای بریزم؟»، در واقع دعوتنامهای برای معاشرت و گفتوگو میدهیم. این متن به بهانه روز جهانی چای، یعنی ۱۵ دسامبر، مروری است بر این نوشیدنی که عطر و طعمش در فرهنگ روزمره ما جاری است.
-
بررسی و نقد ایدههای وقیحانه طبقه سرمایهدار رانتی علیه عدالت عمومی
طبقه خودشیفته ضد مردم
بررسی و نقد ایدههای وقیحانه طبقه سرمایهدار رانتی علیه عدالت عمومی طبقه خودشیفته ضد مردم
-
یادبود «سیدفتحالله مجتبایی» برگزار میشود
نهصدوبیستوششمین شب از سلسله شبهای مجله بخارا با همکاری مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی، به «سیدفتحالله مجتبایی» اختصاص یافته است که سهشنبه هجدهم آذر، ساعت ۱۲ ظهر برگزار میشود.
-
-
به بهانه روز جهانی غذا، فرهنگ آشپزی ایرانی را در گزارشی خوشمزه مرور کردهایم
از سفرههای ساسانی تا آشپزی مدرن
روز جهانی غذا که در تقویم در حوالی همین روزها (به تاریخ ۱۶ اکتبر) ثبت شده است، روزی برای فکر کردن به یکی از اساسیترین و البته لذتبخشترین نیازهای انسانی است. اما غذا فقط سیر شدن نیست. غذا فرهنگ، هویت و خاطره است. هر بشقاب قورمهسبزی، روایتی از جغرافیا و تاریخ ایران را در خودش دارد و هر کاسه آش رشته، قصهای از دورهمیها و نذریها را یادآوری میکند. ما ایرانیها ملتی هستیم که با غذا زندگی میکنیم، با غذا عشق میورزیم و با غذا خاطره میسازیم. سفره برای ما فقط محلی برای خوردن نیست؛ مرکز ثقل خانه و خانواده است. اما سوالی که پیش میآید این است که ما با این گنجینه عظیم و خوشمزه چطور رفتار کردهایم؟ چقدر در ثبت و ضبط این فرهنگ غنی موفق بودهایم؟ در دنیایی که کشورها برای ثبت جهانی غذاهایشان سر و دست میشکنند، ما کجای این بازی ایستادهایم؟
-
نقش حیاتی مطبوعات در ایجاد ادبیات مشروطه و تاثیر آن بر عصر رسانه
انقلاب ادبیات مشروطه
زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ: بیش از یک قرن پیش در همین روزها تاسیس روزنامه نوبهار، نشریه نامدار ملکالشعرای بهار که یکی از مهمترین نشریههای عصر مشروطه بود، در کنار دیگران، سلاحی شدند تا مطبوعات را از انحصار شاه و وزرا درآورند و به خدمت مردم و آگاهی آنان وادارند. این اتفاق تاریخی بهانهای شد تا به پدیدهای بزرگتر و شگفتانگیزتر نگاه کنیم که همان تحول نشریات و مطبوعات در عصر مشروطه است.
-
کاخ گلستان باز شد
کاخ گلستان از دیروز (اول مهرماه) پس از حدود سه ماه تعطیلی به دنبال جنگ ۱۲ روزه، بازگشایی شد.