آگاه: حضرت علیاکبر (ع) در سال ۳۳ هجری قمری در شهر مدینه، دیده به جهان گشود. ایشان فرزند ارشد حضرت سیدالشهدا (ع) بودند؛ مادری بزرگوار به نام لیلا بنت ابیمره که خود از خاندانی صاحب نام بود، تربیت ایشان را در کنار امام حسین (ع) بر عهده داشت. در متون تاریخی، ایشان با کنیه «ابوالحسن» و لقب «اکبر» شناخته میشوند که نشاندهنده ارشدیت ایشان نسبت به سایر فرزندان امام، از جمله امام سجاد (ع) است. حضرت علیاکبر (ع) در دورانی رشد یافتند که جامعه اسلامی در حال گذار از عصر نبوی به چالشهای جدی سیاسی بود. ایشان از همان دوران کودکی تحت تربیت مستقیم امام حسین (ع) و در سایه آموزههای امام علی (ع) و امام حسن (ع) قرار داشتند که این امر منجر به شکلگیری شخصیتی جامعالاطراف شد که در آن شجاعت علوی با حلم حسنی و جمال نبوی درآمیخته بود.
آینه تمامنمای رسالت
یکی از برجستهترین ابعاد شخصیتی حضرت علیاکبر (ع) که در گزارشهای رسانهای و مذهبی بر آن تاکید فراوان شده است، شباهت بینظیر ایشان به پیامبر اکرم (ص) است. امام حسین (ع) در توصیفی ماندگار فرمودهاند که ایشان «شبیهترین مردم از نظر خلقت، اخلاق و گفتار به رسول خدا (ص)» بودند. این شباهت ایشان را به تکیهگاهی عاطفی برای اهلبیت تبدیل کرده بود، به گونهای که هرگاه مشتاق دیدار پیامبر (ص) میشدند، به چهره علیاکبر مینگریستند. سیره اخلاقی ایشان تنها در شباهت ظاهری خلاصه نمیشد، بلکه در رفتار روزمره ایشان با اقشار مختلف جامعه تجلی مییافت. ایشان بسیار آسانگیر و ملایم بودند. در نشست و برخاست با فقرا و بینوایان پیشقدم میشدند و هرگز به روی کسی خیره نمیشدند. این مشی اخلاقی، الگویی متفاوت از آقازادگی را ارائه میدهد که بر پایه خدمت و فروتنی بنا شده است. در مسیر کربلا، هنگامی که کاروان به منزلگاه قصر بنیمقاتل رسید و امام حسین (ع) خبر از سرنوشت محتوم شهادت دادند، علیاکبر (ع) با آرامشی برآمده از یقین پرسیدند: «یا أَبَتِ أَفَلَسْنا عَلَی الْحَقِّ» (پدر جان! آیا ما بر حق نیستیم؟) و پس از شنیدن پاسخ مثبت، فرمودند «إذاً لاَ نُبالی بِالْمَوتِ» (در این صورت از مرگ باکی نداریم.)
نخستین جانفشان بنیهاشم
حضور حضرت علیاکبر (ع) در واقعه عاشورا، نقطه عطف تجلی شجاعت و فداکاری نسل جوان است. ایشان نخستین کسی از بنی هاشم بودند که برای رفتن به میدان نبرد اذن طلبیدند. این پیشقدمی، نه از سر احساسات زودگذر، بلکه برآمده از ایمانی عمیق بود که حتی امام حسین (ع) را نیز بر آن داشت تا بدون درنگ، با فرستادن جگرگوشهاش به میدان موافقت کند.
ایشان در میدان رزم، سلحشوری بیباک بودند که انبوه دشمن هرگز ایشان را بیمناک نمیساخت. در دو مرحله نبرد، تعداد کثیری از سپاهیان دشمن را به هلاکت رساندند و تا لحظه آخر بر آرمان خود پای فشردند. شهادت ایشان به دست مره بن منقذ عبدی، چنان جراحتی بر قلب مبارک امام حسین (ع) وارد کرد که بر پیکر پسرش بانگ برآورد: «ولدی علی عَلَی الدّنیا بعدک العفا» (بعد از توای پسرم، خاک بر سر دنیا) تحلیلگران تاریخی معتقدند که شهادت حضرت علیاکبر (ع) نقشی حیاتی در حفظ امامت داشت. با توجه به شباهت وافر ایشان به پیامبر (ص)، دشمن تمام توان خود را برای از بین بردن ایشان به کار بست و این امر در کنار فداکاریهای بعدی، فرصتی را برای تداوم خط امامت از طریق امام سجاد (ع) فراهم آورد.
روز جوان در فرهنگ معاصر ایران
نامگذاری روز ولادت حضرت علیاکبر (ع) به عنوان «روز جوان» در تقویم ملی ایران، اقدامی هوشمندانه برای پیوند زدن آرمانهای دینی با پویاییهای اجتماعی نسل نو است. در فرهنگ ما، جوانی نه یک دوره گذار بیولوژیک، بلکه فصل طربناک سازندگی، خلاقیت و امید به آینده تعریف میشود.
روز جوان در ایران به مثابه فرصتی برای بازخوانی نقش جوانان در تحولات فکری، فرهنگی و اقتصادی جامعه است. این روز بر ارکانی اساسی تاکید دارد؛ معرفی حضرت علیاکبر (ع) به عنوان جوانی که میان شور و شعور و میان زیبایی ظاهر و کمال باطن، با شخصیتی عالی و در کمال متجلی میشود و نیز، ایجاد فضایی برای تقدیر از استعدادها و افزایش امید در میان نسلی که پیشران توسعه کشور است. علاوه بر این، یادآوری این نکته که جوانی، زمان پذیرش نقشهای بزرگ در عرصههای ملی و بینالمللی است.
رویدادهای ملی هفته جوان
هر ساله همزمان با این ایام، «هفته جوان» با برنامههای متنوعی در سراسر کشور گرامی داشته میشود. امسال مطابق اعلام سرپرست اداره کل طرحهای ملی و فراگیر جوانان، برنامههای هفته جوان با هدف تقویت هویت ملی و حمایت از استعدادهای جوان کشور طراحی شده و شامل انتخاب جوان سال، بازدید از سازمان انرژی اتمی، پویشهای فرهنگی و محیط زیستی و دورههای کارآفرینی است. امسال هفته جوان مصادف با ایام دهه مبارک فجر است و برنامهها با هدف تقویت هویت ملی و توجه به نیازها و سلیقه جوانان در سراسر کشور طراحی شده است. از جمله مهمترین برنامههای این هفته میتوان به برنامههایی مانند؛ انتخاب جوان سال در سطح شهرستانی و استانی و معرفی ملی در سال آینده، بازدید جمعیت قهرمانان و جوانان از سازمان انرژی اتمی و آشنایی با دستاوردهای کشور در حوزه سلامت، دارو و فناوری هستهای، حمایت از فیلمهای مرتبط با جوانان در جشنواره فیلم فجرو برگزاری نشستهای صمیمی با دانشجویان، جلسات نقد و بررسی فیلم اشاره کرد.
اعظم کریمی، سرپر ست اداره کل طرح های ملی و فراگیر جوانان گفت: راهاندازی پویشهای فرهنگی و محیط زیستی، از جمله نذر خون، پویش کتابخوانی و آزادسازی زندانیان جوان جرائم غیرنقدی و برگزاری دورهها و کارگاههای آموزشی در حوزه کارآفرینی و طرحهای نوآورانه جوانان از دیگر برنامههایی است که برای این هفته در نظر گرفته شده است. این جشنوارهها نه تنها در سطح ملی، بلکه در قالب جشنهای استانی نظیر «جشن وصال» در همدان یا آیینهای تجلیل از جوانان برتر در قم و مازندران برگزار میشود که هدف آنها افزایش مشارکت نسل جوان در عرصههای مختلف است.
چالشها و چشماندازهای نسل جوان در ایران معاصر
با وجود نگاه آرمانی به روز جوان، واقعیتهای زندگی نسل امروز با چالشهای متعددی گره خورده است که به کرات به آنها اشاره شده است. موضوعاتی نظیر اشتغال، مسکن، ازدواج و شکاف نسلی، از جمله دغدغههایی است که نیازمند توجه ویژه فراتر از مراسمهای نمادین است. به عنوان مثال، بیکاری به عنوان اصلیترین مشکل جوانان شناخته میشود. راهکارهایی نظیر «طرح شهید باقری» برای آموزش مهارتی سربازان، تلاشی برای پیوند دادن دوران جوانی با بازار کار است. همچنین، آمارهای ارائه شده نشان میدهد که هنوز تعداد بسیاری از جوانان در صف دریافت وام ازدواج هستند که این امر بر ضرورت تسریع در حمایتهای اقتصادی تاکید دارد. از سویی، کارشناسان دینی و جامعهشناسان معتقدند که کلید عبور از چالشهای امروز در دست نسل جوان و نخبگان متعهد است. آنها بر ضرورت زنده نگه داشتن فضای گفتوگو در خانوادهها و جامعه تاکید دارند تا جوانان بتوانند دغدغههای خود را بیان کرده و صاحب فکر و ایده باشند. دشمنان ما همواره تلاش کردهاند تصویری مخدوش از جوان ایرانی ارائه دهند. در این میان، سیره حضرت علیاکبر (ع) به عنوان نماد بصیرت و مقاومت، میتواند به عنوان سپری در برابر تهاجم فرهنگی و حفظ هویت ملی عمل کند!
امید به آینده در سایه مسئولیتپذیری نسل جوان
ولادت حضرت علیاکبر (ع) و روز جوان، بیش از آنکه یک مناسبت تقویمی باشد، یک مانیفست فرهنگی برای تعالی نسل نو است. حضرت علیاکبر (ع) به ما آموخت که جوانی نه زمان بیتفاوتی، بلکه فصل حضور در بزنگاههای تاریخی است. ایشان مدلی از جوانی تراز اسلام را ارائه دادند که در آن مسئولیتپذیری بر منفعتطلبی شخصی ارجحیت دارد. در فرهنگ ایران امروز، گرامیداشت این روز باید با برنامهریزی برای حل مشکلات معیشتی و مهارتی جوانان همراه باشد تا نشاط و امید به آینده، از یک شعار به یک واقعیت ملموس تبدیل شود. جوانان ایران با الگوگیری از سلاله پاک پیامبر (ص)، ثابت کردهاند که هم در عرصههای علمی و خلاقیت و هم در مسیر دفاع از ارزشها، پیشگامان حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی هستند. روز جوان، روز تکریم این ارادههای پولادین و قلبهای تپندهای است که آینده روشن این مرز و بوم را با سرانگشت تدبیر و ایمان خود خواهند ساخت.
نظر شما