آگاه: معاون پرستاری وزارت بهداشت و درمان با اشاره به نقش پررنگ پرستاران در تابآوری نظام سلامت، کمبود نیروی انسانی و فرسودگی شغلی را مهمترین چالشهای پرستاری اعلام کرده و گفته است: تقویت جایگاه پرستاری در حکمرانی سلامت، یک ضرورت راهبردی برای امنیت سلامت کشور است.
عباس عبادی این مطلب را دیروز و در هشتاد و ششمین اجلاس مدیران پرستاری مطرح کرد. وی حوزه پرستاری را «قلب تپنده نظام سلامت» توصیف کرد و افزود: پرستاران با جمعیتی بالغ بر ۲۲۰ هزار نفر، نزدیک به یکسوم نیروی انسانی نظام سلامت و بیش از ۶۰ درصد کارکنان بیمارستانها را تشکیل میدهند و نقش هماهنگکننده، مدیریتی و اثرگذار در تداوم خدمات سلامت ایفا میکنند.
معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به نقش پرستاران در پیشگیری، درمان، بازتوانی و مراقبتهای تسکینی تصریح کرد که این حرفه تنها خدمترسانی نیست، بلکه میتواند در تصمیمسازی و اجرای سیاستهای سلامت نیز اثرگذار باشد و نادیده گرفتن آن به معنای نادیده گرفتن زنجیره درمان است.
یکی از مهمترین نکات مورد اشاره از سوی عباس عبادی مربوط به فشار شغلی پرستاران بود. او در این باره نیز اظهار داشت: سالانه تنها چهار تا پنج هزار نفر جذب میشوند، در حالی که طی سه تا چهار سال گذشته بیش از ۲۱۵۰ نفر به دلایلی مانند فشار کاری، فرسودگی شغلی و نابرابری در توزیع نیرو، ترک خدمت کردهاند. استانهایی مانند سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و بوشهر نیز از نظر نسبت پرستار به تخت پایینتر از میانگین کشوری هستند و نیازمند جذب هدفمند و مشوقهای ماندگاری هستند. وی از ارائه «لایحه حمایت مادی و معنوی از پرستاران» و تشکیل کارگروه ویژه پرستاری خبر داد و گفت: برنامههای ملی شامل جذب هدفمند، اصلاح نظام اضافهکار، توسعه نقشهای پیشرفته، گسترش مراقبت در منزل و هوشمندسازی خدمات پرستاری است. سه بیمارستان نیز بهصورت قطعی وارد فرآیند الکترونیکیسازی خدمات پرستاری شدهاند و هدفگذاری شده این تعداد تا سال آینده به ۱۰۰ بیمارستان برسد. عبادی با تاکید بر حرکت به سمت پرداخت مبتنی بر عملکرد افزود: این رویکرد میتواند به ارتقای کیفیت خدمات و عدالت در پرداختها کمک کند. وی همچنین هدفگذاری مرجعیت منطقهای در آموزش، پژوهش و ارائه خدمات پرستاری را یادآور شد و گفت: کیفیت نیروی انسانی پرستاری ایران در سطح بینالمللی اثبات شده و حضور موفق پرستاران ایرانی در دیگر کشورها نشاندهنده ظرفیت بالای این حرفه است.
معاون پرستاری وزارت بهداشت با تاکید بر لزوم تقویت تابآوری نیروی انسانی در برابر فشارهای بحرانها گفت: سرمایهگذاری در پرستاری، سرمایهگذاری راهبردی برای امنیت سلامت کشور است و توجه به این حرفه به معنای توجه به سلامت جامعه است. عبادی به تجربه بحرانها از جمله جنگ تحمیلی و بلایای طبیعی نیز اشاره کرد و گفت: عملکرد پرستاران در این شرایط نشان میدهد که این گروه یکی از ارکان اصلی تابآوری نظام سلامت در بحرانهاست. وی همچنین به دستاوردهای آموزشی پرستاری پس از انقلاب اشاره کرد و افزود: پذیرش سالانه دانشجوی پرستاری از حدود هزار نفر در ابتدای انقلاب به ۱۸ هزار نفر رسیده است که ۱۳ هزار نفر آن مربوط به کارشناسی پرستاری و مابقی در رشتههای اتاق عمل، هوشبری و فوریتهای پزشکی است. بیش از ۲۲۰ مرکز آموزش عالی دولتی و آزاد فعال هستند و طی دو دهه گذشته با راهاندازی ۱۴ رشته کارشناسی ارشد و دورههای دکتری، تخصصیسازی و ارتقای مهارتهای تقویت شده است.
عبادی با تاکید بر جایگاه پژوهشی کشور در حوزه پرستاری گفت: ایران پیشرو تولید علم پرستاری در جهان و منطقه است و ظرفیت علمی بالای این حرفه را نشان میدهد. وی به اقدامات مرتبط با تعرفهگذاری و اصلاح نظام پرداخت اشاره کرد و گفت: اجرای تعرفهگذاری خدمات پرستاری پس از بیش از ۱۵ سال، گامی مهم در جهت استقلال حرفهای و تقویت عدالت در پرداختها بود، هرچند نظام پرداخت هنوز نیازمند اصلاح است. همچنین چهارمین نسخه سند بازتوزیع نیروی انسانی ابلاغ شده است.
پرستاران، ستون اصلی خدمات سلامت
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز به عنوان یکی دیگر از حاضران هشتاد و ششمین اجلاس مدیران پرستاری کشور با تاکید بر نقش راهبردی جامعه پرستاری در نظام سلامت، مدیریت حرفهای، آمادگی در بحرانها و ارتقای مستمر کیفیت خدمات را سه محور اساسی ماموریت مدیران پرستاری عنوان کرد.
محمدرضا ظفرقندی که اصلیترین مسئول در حوزه و بهداشت و درمان و رسیدگی به مشکلات کادر درمانی است در ادامه سخنان خود اظهار کرد: مدیریت در حوزه سلامت تنها انجام وظایف روزمره نیست، بلکه ترکیبی از ارائه خدمات حرفهای، مدیریت شرایط بحران و حرکت مستمر به سمت ارتقای کیفیت خدمات است و جامعه پرستاری در هر سه حوزه نقش تعیینکنندهای دارد.
وی با اشاره به تجربههای متعدد نظام سلامت در مواجهه با بحرانها از جمله دفاع مقدس، زلزلهها، همهگیری کرونا و رخدادهای اضطراری سالهای اخیر، افزود: پرستاران همواره در خط مقدم ارائه خدمات سلامت حضور داشتهاند و در بسیاری از موقعیتهای حساس، با ایثار و مسئولیتپذیری فراتر از وظایف حرفهای خود عمل کردهاند؛ بهگونهای که در دوران دفاع مقدس نیز شمار قابل توجهی از شهدای حوزه سلامت از میان پرستاران بودهاند که این موضوع نشاندهنده جایگاه برجسته این حرفه در خدمت به مردم و کشور است.
وزیر بهداشت با بیان اینکه «مردم» و «ایران» دو محور مشترک فعالیت تمامی اعضای نظام سلامت هستند، تصریح کرد: سوگند حرفهای و اخلاق کاری کادر درمان ایجاب میکند که خدمات سلامت فارغ از هرگونه نگاه سلیقهای، قومی یا اجتماعی و صرفا بر اساس مسئولیت حرفهای ارائه شود و محیطهای درمانی نیز باید همواره محیطی امن، آرام و به دور از تنش برای بیماران و کارکنان باشند. وی همچنین بر ضرورت آمادگی دائمی مراکز درمانی برای مدیریت شرایط بحرانی تاکید کرد و گفت: سازماندهی دقیق، آموزش مستمر نیروها و تمرین سناریوهای بحران، نقش مهمی در مدیریت موثر حوادث و کاهش آسیبها دارد و تجربههای موفق سالهای گذشته نشان داده است که توان مدیریتی جامعه پرستاری در این حوزه بسیار ارزشمند و تعیینکننده است.
ظفرقندی در ادامه «ارتقای مستمر کیفیت خدمات پرستاری» را سومین محور مهم ماموریت مدیران پرستاری دانست و خاطرنشان کرد: ارائه خدمات درمانی تنها به اقدامات بالینی محدود نمیشود و توسعه برنامههای پیشگیرانه، آموزش عمومی سلامت و افزایش سواد سلامت جامعه باید به عنوان بخشی از ماموریت حرفهای مورد توجه قرار گیرد. اقدامات پیشگیرانه در حوزههایی مانند بیماریهای مزمن، سرطانها، دیابت و آسیبهای ترافیکی میتواند نقش مهمی در کاهش بار بیماریها و بهبود شاخصهای سلامت کشور داشته باشد.
وی افزود: استفاده از ظرفیت آموزش همگانی، رسانهها و فناوریهای نوین ارتباطی برای ارتقای آگاهی سلامت مردم، از راهبردهای مهمی است که میتواند در کاهش بروز بسیاری از بیماریها موثر باشد و در این مسیر، نقش مدیران و کارشناسان پرستاری در برنامهریزی و اجرای آموزشهای سلامت بسیار کلیدی است.
راهکارهای متنوع؛ از ایده تا اجرا
وزیر بهداشت همچنین با اشاره به برنامههای وزارت بهداشت برای بهبود شرایط خدمت پرستاران اظهار کرد: پیگیری مسائل معیشتی، بهبود نظام پرداخت، افزایش امکانات رفاهی، توسعه فضاهای اقامتی کارکنان درمانی بهویژه در مراکز نیازمند و ایجاد مشوقهای ماندگاری در مناطق کمتر برخوردار، از جمله برنامههایی است که در سطح وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی در حال پیگیری است. وی تاکید کرد: تامین نیروی انسانی تنها با افزایش ظرفیت پذیرش محقق نمیشود، بلکه ایجاد شرایط مناسب زندگی، اشتغال و ماندگاری نیروهای متخصص در مناطق مختلف کشور اهمیت اساسی دارد و در این راستا، استفاده از سازوکارهایی مانند بورسیههای هدفمند میتواند به توزیع متوازن نیروهای انسانی کمک کند. دکتر ظفرقندی با قدردانی از تلاشهای جامعه پرستاری کشور گفت: آنچه امروز نظام سلامت کشور را در مواجهه با شرایط عادی و بحرانها توانمند کرده، روحیه مسئولیتپذیری، تعهد حرفهای و فرهنگ خدمترسانی صادقانهای است که در میان پرستاران و مدیران پرستاری کشور شکل گرفته و استمرار این مسیر، نیازمند تقویت آموزش، برنامهریزی و نگاه آیندهنگر در مدیریت خدمات پرستاری است.
نظر شما