آگاه: روز پنجشنبه دور سوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری عمان صرفا روی موضوع هستهای، در سفارت مسقط در ژنو سوئیس برگزار شد. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران که برای انجام سومین دور مذاکرات هستهای ایران-آمریکا به ژنو سفر کرده بود، چهارشنبه شب با سید بدر البوسعیدی وزیر امور خارجه عمان دیدار کرد. وزارت امور خارجه عمان تاکید کرد دو وزیر در خصوص آخرین تحولات گفتوگو کردند و دیدگاهها و پیشنهادهایی را که طرف ایرانی برای دستیابی به توافق در مورد برنامه هستهای ایران، بر اساس اصول راهنمای توافق شده در دور قبلی مذاکرات، ارائه خواهد داد، بررسی کردند. بر اساس اعلام دستگاه دیپلماسی عمان، البوسعیدی صبح روز پنجشنبه نیز با تیم مذاکرهکننده آمریکایی به ریاست استیو ویتکاف و جرد کوشنر دیدار کرد تا دیدگاه ایران را منتقل کند و به نوبه خود به ایدهها و پیشنهادهای طرف آمریکایی گوش داد.
مذاکرات هستهای غیرمستقیم ایران و آمریکا که از حدود ساعت ۱۰ صبح پنجشنبه به وقت ژنو در محل دیپلماتیک متعلق به عمان شروع شده بود در حوالی ساعت ۱۳ متوقف شد. در این میان برخی رسانههای غربی شروع به پمپاژ جنگ روانی کردند و در خبرسازیهای خود چنین مدعی شدند که مذاکرات به شکست انجامیده است. در این میان والاستریت ژورنال و آکسیوس، دو رسانه آمریکایی پیشتاز در جنگ روانی بودند و مدعی شدند خواسته آمریکا انهدام و تعطیلی کامل سه سایت هستهای نطنز، فردو و اصفهان و اتمام همیشگی غنیسازی در ایران است. منابع رسمی کشور بلافاصله به این خبرسازی واکنش نشان دادند و اعلام کردند که تعطیلی غنیسازی در ایران محال است، اگر چه انعطاف و ابتکاراتی در این قضیه وجود خواهد داشت.
اما در بعدازظهر روز پنجشنبه، برخلاف شایعهسازی برخی رسانههای غربی مبنی بر اتمام و شکست مذاکرات، راند دوم مذاکره شروع شد. از قرار معلوم، طرفین مذاکره، برای مشورت با پایتختها، موقتا مذاکرات را متوقف کرده بودند و پس از دریافت دستورات از ناحیه پایتختها، دوباره به محل مذاکرات بازگشتند.
توافق فوری در دسترس است، اگر...
در میانه مذاکرات روز پنجشنبه، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: اگر مسئله اصلی مذاکرات، عدم ساخت سلاح هستهای از سوی ایران باشد، این امر منطبق بر فتوای رهبری و دکترین دفاعی ایران بوده و توافق فوری در دسترس است. دکتر عراقچی از حمایت و اختیار کافی برای این توافق برخوردار است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در خلال مذاکرات روز پنجشنبه در مصاحبهای گفت: مذاکرات به صورت فشرده و جدی از صبح روز پنجشنبه انجام شد. هم در حوزه هستهای و هم بخش رفع تحریمها پیشنهادات خیلی مهم و عملیاتی مطرح شد و هر دو طرف با جدیت مباحث را دنبال کردند. ما به خودمان اطمینان داریم. باید ادامه داد و دید. این یک روند است. حرفهای متناقضی از سوی رسانههای خارجی و برخی مقامات آمریکایی مطرح میشود و کماکان شبهات را ادامه میدهد. برای ما تمرکز بر نتیجه مهم است. ما ثبات قدم داشتیم و مواضعمان با حرفهایمان سازگار بوده است.
بقایی در بخش دیگری از سخنانش درباره گزارشهای منتشرشده در رسانههای غربی درباره مذاکرات گفت: موضوع مذاکرات بسیار مهم است و طبیعی است همه رسانهها در سطح بینالمللی با دقت رصد میکنند. چیزهایی که تاکنون مطرح شده گمانهزنی بوده است. هیچکدام قابل تایید نیست. ما متمرکز بر دستورالعملها هستیم و تلاش داریم برای تامین منافع ایران تلاش کنیم. در این میان، ابتکاراتی مطرح شده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین تصریح کرد: موضوع مذاکره فقط هستهای است و تکلیف آن روشن است. در خصوص تحریمها مردم ما بسیار آسیب دیدند و هر توافقی باید شامل رفع تحریمها باشد.
در خلال مذاکرات روز پنجشنبه و در شرایطی که رسانههای آمریکایی مدام جنگ روانی راه میانداختند و شایعهسازی میکردند، منابع رسانهای نزدیک به تیم مذاکرهکننده کشورمان صریحا اعلام داشتند که موضوع انتقال مواد غنیسازی شده ایران به خارج از کشور کاملا رد میشود و این انتقال تحقق نخواهد یافت؛ همچنین ظرفیت تولید سوخت نیز حفظ خواهد شد. تیم مذاکرهکننده ایرانی نیز بر رفع تحریمها تاکید مؤکد دارد.
علاوه بر این، در همان ظهر روز پنجشنبه یک مقام بلندپایه ایرانی در گفتوگو با الجزیره اعلام کرد: پیشنهاد ایران بر این اصل تاکید دارد که غنیسازی اورانیوم، حقی حاکمیتی است؛ با این حال، پیشنهاد شامل تعلیق موقت غنیسازی برای دورهای محدود میشود. شبکه الجزیره به نقل از این مقام ایرانی گزارش داد: در طرح پیشنهادی ایران برای حلوفصل در ژنو، هیچ اشارهای به سامانههای موشکی و برنامههای دفاعی کشور وجود ندارد. اصل توقف کامل و دائمی غنیسازی، برچیدن تاسیسات هستهای و انتقال ذخایر اورانیوم از سوی ایران کاملا رد شده است. پیشنهاد ایران شامل کاهش سطح ذخایر اورانیوم به درجات پایینتر غنیسازی است، آنهم تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی. این مقام ایرانی افزود: تمرکز اصلی، پیشنهاد بر شفافیت کامل برنامه هستهای ایران تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد. پیشنهاد ایران شامل بخشی از تحقق منافع مشترک، بهویژه در زمینه اقتصادی است. شبکه الجزیره به نقل از این مقام ایرانی افزود: پیشنهاد ایران در ژنو از نظر سیاسی جدی و از نظر فنی ابتکاری است و تمامی عناصر لازم برای دستیابی فوری به توافق را دربر دارد.
اما حوالی ساعت ۱۰ شب پنجشنبه، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان در متنی مجازی نوشت: ما امروز را پس از پیشرفت قابل توجه در مذاکرات میان ایالات متحده آمریکا و ایران به پایان رساندیم. پس از مشورت در پایتختهای مربوطه، بهزودی مذاکرات را از سر خواهیم گرفت. گفتوگوها در سطح فنی هفته آینده در وین برگزار خواهد شد. از همه دستاندرکاران برای تلاشهایشان سپاسگزارم: مذاکرهکنندگان، آژانس بینالمللی انرژی اتمی و میزبانان ما، دولت سوئیس.
فشردهترین و جدیترین دور مذاکرات
اما سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در پایان دور سوم مذاکرات، طی مصاحبهای با تشریح جزئیات دور سوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، این دور از گفتوگوها را یکی از جدیترین، طولانیترین و موثرترین ادوار مذاکراتی توصیف کرد و از آغاز بررسیهای فنی در وین و برگزاری دور چهارم مذاکرات در آیندهای نزدیک خبر داد.
عراقچی اظهار کرد: روز پنجشنبه میتوانم بگویم یکی از جدیترین و طولانیترین ادوار مذاکراتی ما برگزار شد. در نوبت صبح نزدیک به چهار ساعت جلسه داشتیم و در نوبت عصر نیز حدود دو ساعت گفتوگوها ادامه یافت. این مذاکرات بهصورت غیرمستقیم و با میانجیگری وزیر امور خارجه عمان انجام شد و در برخی بخشها نیز آقای گروسی برای تبادل مباحث فنی میان دو طرف حضور داشت. حضور وی از نظر فنی مفید و سازنده بود. وزیر امور خارجه با اشاره به روند گفتوگوها تصریح کرد: مذاکرات در مجموع بسیار فشرده و جدی بود و در این چند ساعت طولانی، پیشرفتهای خوبی حاصل شد. ما بهطور جدی وارد عناصر یک توافق شدیم؛ هم در حوزه هستهای و هم در حوزه تحریمها. درباره برخی مسائل به تفاهمهای نزدیکی رسیدهایم، هرچند در برخی موضوعات اختلاف نظرهایی وجود دارد که طبیعی است.
آنچه نسبت به گذشته بیشتر مشهود بود، جدیت هر دو طرف برای رسیدن به یک راهحل مذاکرهشده است. بر همین اساس، مقرر شد تیمهای فنی از روز دوشنبه در وین، در چارچوب همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بررسیهای فنی را با کمک کارشناسان این نهاد آغاز کنند تا برخی مسائل فنی در قالبها و چارچوبهای مشخص، با درخواستهای سیاسی دو طرف منطبق شود. وی همچنین از تصمیم برای برگزاری دور بعدی مذاکرات خبر داد و گفت: توافق شد که دور بعدی مذاکرات، یعنی دور چهارم، در آیندهای نزدیک و احتمالا در حدود یک هفته آینده برگزار شود. پیش از آن، دو طرف باید برخی اسناد را آماده کرده و مشورتهای لازم را در پایتختها انجام دهند.
وزیر امور خارجه درباره گفتوگوهای انجامشده در حوزه رفع تحریمها نیز اظهار کرد: در این حوزه، درخواستهای خود را بهصورت کاملا روشن و مشخص مطرح کردیم؛ از جمله انتظارات ایران، الزامات رفع تحریمهای یکجانبه آمریکا، ابعاد مختلف این تحریمها و همچنین موضوعات مرتبط با شورای امنیت. قرار شد در جلسه آینده بهصورت دقیقتر و جزئیتر وارد این مباحث شویم.
عراقچی در پایان خاطرنشان کرد: آغاز مذاکرات در سطح کارشناسان فنی خود نشاندهنده افزایش جدیت دو طرف برای ورود به بحثهای تخصصی و جزئی است. در مجموع میتوانم بگویم این دور از مذاکرات یکی از بهترین و جدیترین دورههای گفتوگوهای ما بود. وزیر امور خارجه عمان نیز در پیامی، به پیشرفت بسیار خوب این مذاکرات اشاره کرده است.
اما پنجشنبه شب خبر رسید که قیمت نفت خام برنت و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت، پس از اظهارات بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان درباره پیشرفت در مذاکرات میان آمریکا و ایران کاهش یافت. بر اساس این گزارش، نفت برنت و نفت وست تگزاس اینترمدیت در پی انتشار سخنان وزیر خارجه عمان مبنی بر دستیابی به پیشرفت در گفتوگوهای غیرمستقیم تهران و واشنگتن در ژنو، با افت قیمت مواجه شدند. تحلیلگران تاکید دارند که هرگونه نشانهای از پیشرفت در مذاکرات میتواند احتمال کاهش تحریمها علیه ایران و افزایش عرضه نفت به بازار جهانی را تقویت کند؛ موضوعی که معمولا فشار نزولی بر قیمتها وارد میکند.
نظر شما