آگاه: کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از مشکلات خانوادگی ناشی از نبود آگاهی کافی درباره مهارتهای ارتباطی، انتخاب آگاهانه همسر و مدیریت تعارضات زندگی مشترک است. در چنین شرایطی، توسعه آموزشهای پیش از ازدواج و مهارتهای زندگی خانوادگی به عنوان یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیرانه، میتواند نقش موثری در ارتقای کیفیت روابط خانوادگی و کاهش آسیبهای اجتماعی ایفا کند. در همین راستا، سازمان بهزیستی کشور با اجرای برنامههای آموزشی گسترده در سراسر کشور، تلاش کرده است زمینه آشنایی بیشتر جوانان و خانوادهها با مهارتهای ضروری زندگی مشترک را فراهم کند.
به گزارش «ایرنا»، ابراهیم غفاری، مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور اعلام کرد: ۱۵۷ هزار و ۵۸۵ نفر طی سال گذشته در قالب برگزاری ۶ هزار و ۲۲۱ دوره آموزشی از آموزشهای پیش از ازدواج و ۲۱۵ هزار و ۶۷۰ نفر در قالب برگزاری هفت هزار و ۱۳۵ دوره آموزشی از آموزشهای زندگی و خانواده بهرهمند شدند.
وی افزود: این خدمات در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی، موسسات و انجمنهای ازدواج و خانواده تحت نظارت سازمان بهزیستی در کل کشور اجرا میشود و سال گذشته ۱۵۵۲ مرکز در اجرای این برنامهها با سازمان همکاری داشتهاند. معمولا هر مرکز هر دو برنامه آموزشهای ارتقایی حوزه ازدواج و خانواده برنامه آموزش پیش از ازدواج و آموزش زندگی خانواده را اجرا میکند.
وی درباره سرفصلهای آموزش پیش از ازدواج گفت: مجموع ساعات آموزشی حداقل چهار ساعت و حداکثر ۱۶ ساعت مطابق با نیاز گروه هدف برنامه در نظر گرفته میشود که میتواند در یک دوره آموزشی یا چند دوره کوتاه مدت برگزار شود. معمولا جلسات به صورت هفتگی و دو ساعته برگزار میشود، سرفصلهای آموزشی متناسب به مقتضیات منطقه و نیاز گروه هدف برنامه طراحی شده و معمولا مهمترین سرفصلهای آموزشی، شناخت خود و ویژگیهای شخصیتی، ملاکهای صحیح انتخاب همسر، تفاوتهای زن و مرد، انتظارات واقعبینانه از زندگی مشترک، آشنایی با هیجانات پنهان در تصمیم به ازدواج، آشنایی با خانوادههای مبدأ، ازدواج موفق و ناموفق، آشنایی با مهارتهای ازدواج موفق از جمله مهارت گوش دادن فعال و درک همدلانه و ارتباط زوجی موثر و سازنده است.
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور هدف از برگزاری دورههای آموزش پیش از ازدواج را ارتقای توانمندی فردی افراد مجرد در انتخاب همسر و تشکیل خانواده مستحکم، ارتقا و تقویت نگرش فردی و اجتماعی مثبت به ازدواج و تشکیل خانواده، کمک به ازدواج آگاهانه افراد، ارتقای کیفیت و سلامت ازدواج و پیشگیری از آسیبهای روانی- اجتماعی ناشی از ازدواجهای ناکارآمد و ناآگاهانه عنوان کرد. غفاری خاطرنشان کرد: اجرای نظاممند برنامه آموزش پیش از ازدواج، اقدامی پیشگیرانه و کم هزینه در مقایسه با مداخلات درمانی و حمایتی پس از بروز مشکل بوده است و میتواند به افزایش آگاهانه بودن انتخابها، کمک به شناخت بهتر شخصیت و ارزشهای فردی، آشنایی با نشانههای هشدار در دوران آشنایی، آموزش روشهای صحیح آشنایی و گفت و گوی پیش از ازدواج، کاهش طلاقهای زودهنگام و ارتقای ثبات خانواده میشود. وی اضافه کرد: از اهم مهارتهای آموزش داده شده در این دورهها میتوان به مهارتهای ازدواج موفق مانند مهارت گوش دادن فعال و درک همدلانه، ارتباط زوجی موثر و سازنده، الگوهای ارتباطی مخرب، بخشش، حل مسئله و حل تعارض، عشق ورزی، دوستی، تفریح، تعهد، انتظارات، مهارت شناسایی احساسات تاثیرگذار بر انتخاب، مهارت تمایز بین دلبستگی سالم و وابستگی آسیبزا و مهارت بررسی تاثیر تجربههای گذشته بر تصمیمگیری فعلی اشاره کرد.
مشکل جذب دسترسی مخاطب به برنامههای آموزش ازدواج و خانواده
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور در پاسخ به چالشهای اصلی در برگزاری این دورهها گفت: برخی از مهمترین چالشهای برگزاری این دورهها، مشکل در جذب و دسترسی به مخاطب برنامه، آگاهی پایین جوانان و خانواده آنان از اهمیت آموزش پیش از ازدواج، مشارکت پایین مردان برای شرکت در دورههای آموزشی و تفاوتهای فرهنگی در پذیرش این آموزشها است؛ همچنین محدودیت منابع مالی، منجر به کاهش ضریب نفوذ برنامه شده است.
غفاری تاکید کرد: برای ارتقای اثربخشی این آموزشها میتوان از راهکارهای بومی سازی برنامههای آموزشی متناسب با فرهنگ هر منطقه، آگاهسازی و جریانسازی اجتماعی مانند تهیه تولیدات آگاهسازی و با بهرهمندی از ظرفیت رسانه، افزایش اعتبارات برنامه به منظور افزایش ضریب نفوذ برنامه و حقالزحمه آموزشگران برنامه، توسعه کمی و کیفی بانک اطلاعاتی آموزشگران، گسترش آموزشها در قالب پلتفرمهای مجازی، حمایت از مراکز مجری دورههای آموزشی و پایش و ارزیابی برنامههای آموزشی استفاده کرد. وی درباره نقش نهادهای دولتی یا خصوصی در ترویج این آموزشها نیز گفت: مشارکت گستردهتر این نهادها بسیار موثر است. نقش دولت سیاستگذاری، برنامهریزی و تامین منابع، تدوین استانداردهای آموزشی و حمایت از مراکز آموزشی است و نقش بخش خصوصی و سازمانهای مردمنهاد اجرای آگاهسازی و جریان سازی اجتماعی، نوآوری در روشهای آموزش و افزایش دسترسی در مناطق مختلف افزایش دسترسی در مناطق مختلف است. همکاری این دو بخش باعث افزایش ضریب پوشش برنامه و افزایش کیفیت خدمات میشود.
مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور گفت: برای ترویج آموزشهای پیش از ازدواج باید همکاری میان نهادهای مختلف مثل آموزش و پرورش، وزارت علوم، مدارس، دانشگاهها و رسانهها صورت گیرد و از موازیکاری و جریزهای عمل کردن خودداری شود. راهکار آن همافزایی در سطح ملی در وهله نخست است و در مرحله بعدی برنامه آموزش پیش ازدواج، آموزش زندگی خانواده و مهارتهای زندگی در برنامههای درسی مدارس ادغام شود و این آموزشها از همان سالهای ابتدایی مدرسه با نگاه پیوستاری ارائه شود.
غفاری افزود: به این شکل که از همان سالهای ابتدایی، آموزش مهارتهای زندگی به کودکان آموزش داده شود و به تناسب رشد کودک به مرور آموزشهای مرتبط به بلوغ و نوجوانی، آموزش پیش ازدواج و آموزش زندگی خانواده اضافه شود. در راستای افزایش ضریب پوشش برنامه و آشنایی مردم با این خدمات و ضرورت دریافت آن از رسانههای عمومی برای فرهنگسازی استفاده شود.
وی اضافه کرد: برای کاهش موانع مشارکت جوانان اولین و مهمترین گام، جریان سازی اجتماعی و آگاهسازی مناسب و متناسب با نیاز جوانان است تا به مرور تغییر نگرش نسبت به آموزش پیش از ازدواج صورت گیرد، از چهرههای مورد اعتماد اجتماعی و فرهنگی، هنری استفاده شود. فضایی امن و غیرقضاوتی برای بیان مسائل جوانان ایجاد شود تا بتوانند به راحتی و بدون دغدغه در مورد نیازها و مسائلشان حرف بزنند و آموزشها به شکل کارگاههای جذاب و کاربردی ارائه شود.
آمار ارائهشده از سوی سازمان بهزیستی نشان میدهد آموزشهای پیش از ازدواج و خانواده همچنان یکی از ابزارهای مهم برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و تقویت بنیان خانواده به شمار میرود. با این حال، افزایش آگاهی عمومی، گسترش دسترسی به این آموزشها و همکاری گستردهتر نهادهای آموزشی، فرهنگی و رسانهای میتواند زمینه بهرهمندی افراد بیشتری از این خدمات و ارتقای اثربخشی آنها را فراهم کند.
نظر شما