۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۵:۵۲
کد مطلب: ۲۲٬۸۴۹

چالش‌های اجرایی آیین‌نامه ممنوعیت توزیع رایگان کیسه پلاستیکی

محمدصابر باغخانی‌پور ـ مدیرکل اداره محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران

اجرای آیین‌نامه ممنوعیت توزیع رایگان کیسه پلاستیکی در فروشگاه‌ها و میادین تره‌بار تهران با وجود ضرورت زیست‌محیطی، چالش‌های اجرایی و اجتماعی قابل توجهی را برای شهرداری ایجاد کرده است. نخستین چالش، مقاومت فروشندگان و اصناف است که به دلیل افزایش هزینه‌های تامین کیسه‌های جایگزین، نگرانی از کاهش فروش و رقابت ناعادلانه با واحدهای متخلف از همکاری کامل خودداری می‌کنند. نظارت بر این حجم گسترده و پراکنده از مراکز فروش، توان نیروی انسانی و لجستیک شهرداری را تحت فشار قرار می‌دهد.

آگاه: دومین چالش، مقاومت فرهنگی و تغییر عادت دیرینه شهروندان است. عادت به دریافت کیسه رایگان و راحتی استفاده از پلاستیک، همراه با نارضایتی از پرداخت هزینه اضافی یا فراموشی آوردن کیسه شخصی منجر به کاهش همراهی مردم و افزایش فشار بر فروشندگان می‌شود.
سومین مورد چالش‌های فنی و لجستیک در تامین کیسه‌های جایگزین باکیفیت و با قیمت مناسب به اندازه کافی است، ضمن آنکه نبود زیرساخت مشخص برای جمع‌آوری و بازیافت کیسه‌های تجزیه‌پذیر، امکان ایجاد آلودگی‌های جدید را افزایش می‌دهد. چهارم نظارت ناپایدار و ناهماهنگ به دلیل پراکندگی مراکز، خطر رشوه‌خواری و تبعیض در برخورد با متخلفان را بالا می‌برد و اعتماد عمومی را تضعیف می‌کند.
در پی پیگیری اجرای بند «ت» اصلاحیه مصوبه «الزام شهرداری تهران به تغییر الگو و کاهش مصرف کیسه‌ها، ظروف و محصولات یک‌بارمصرف پلاستیکی»، استفاده از ظروف غیرپلاستیکی در جلسات، مراسم، همایش‌ها، رستوران‌ها، بوستان‌ها، تفرجگاه‌ها و دیگر مراکز وابسته در دستور کار قرار گرفته است. این کار با پیگیری معاونت مالی و اقتصاد شهری همراه بوده است.
پیشتر کمیته فرعی برنامه‌ریزی و نظارت بر اجرای این مصوبه با حضور مدیرعامل سازمان مدیریت میادین میوه‌وتره‌بار در تیر ۱۴۰۴ برگزار شده بود که از مصوبات این نشست می‌توان به فراهم ‌شدن امکان حضور مستمر فعالان محیط زیست در بازارها و میادین منتخب برای فرهنگ‌سازی و ترویج کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی اشاره کرد.
پس از آن، دستورالعمل‌های اجرایی متعددی با تاکید بر کاهش مصرف لیوان‌ها و ظروف پلاستیکی یک‌بار مصرف تدوین و ابلاغ شده است. دستورالعمل حفاظت از محیط‌زیست در ایام محرم و صفر، ماه مبارک رمضان و نوروز ۱۴۰۴ از جمله این موارد است که در آنها بر استفاده از جایگزین‌های پایدار تاکید شده است.
در این زمینه، همزمان با مناسبت‌های مذهبی، برنامه‌های آموزشی و ترویجی نیز اجرا شده است. توزیع بیش از ۲۰۰۰ کیسه کفش در هیات‌های مذهبی شهر تهران در ماه محرم همراه با آموزش‌های چهره‌به‌چهره درباره مضرات پلاستیک‌های یک‌بار مصرف، اهدای بیش از ۲۰۰۰ لیوان به زوار و موکب‌های اربعین و برپایی غرفه آموزشی در مراسم پیاده‌روی جاماندگان اربعین همراه با اهدای ۱۰۰۰ کیسه پارچه‌ای از جمله این اقدامات بوده است.
در پویش «پیاده‌روی سبز جاماندگان»، با اهدای ۱۰۰۰ کیسه‌های پارچه‌ای و ارائه آموزش‌های محیط زیستی به شرکت کنندگان در مراسم پیاده‌روی اربعین حسینی شهروندان به جمع‌آوری زباله‌های رهاشده، پرهیز از مصرف کیسه و ظروف پلاستیکی و حفظ پاکیزگی مسیر تشویق شدند همچنین پویش «کاهش مصرف پلاستیک» با هدف اصلاح الگوی مصرف در سطح شهر اجرا شد.
همچنین «استفاده ‌نکردن از ظروف یک‌بار مصرف پلاستیکی و بطری‌های آب معدنی در مراسم و جلسات» یکی از بندهای طرح «پایش سبز» بود که به ادارات محیط‌زیست مناطق ۲۲ گانه، واحدهای خدمات شهری و خانه‌های محیط‌زیست سراهای محلات ابلاغ شده و در حال اجراست.
همچنین برنامه‌های آموزشی به طور پیوسته در خانه‌های محیط‌زیست، مساجد، بازارها و میادین میوه‌وتره‌بار، برنامه‌های آموزشی در حال اجراست. اهدای کیسه‌های پارچه‌ای، آموزش چهره‌به‌چهره و برگزاری کارگاه‌هایی با موضوع استفاده از کیسه‌های چندبارمصرف، زیان‌های میکروپلاستیک‌ها، روش‌های کاهش مصرف پلاستیک و شیوه‌های بازیافت از جمله این برنامه‌های آموزشی است.
قطعا اجرای این برنامه‌ها با هدف ارتقای آگاهی عمومی، اصلاح رفتارهای مصرفی و کاهش آثار مخرب پلاستیک بر محیط‌زیست شهری ادامه دارد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.