آگاه: با این وجود مقامات ایران، در هرسه جنگ تحمیلی خصوصا جنگ هشت ساله، از سوی برخی افراد و جریانها به جنگطلبی و ستیزهجویی متهم شدهاند.
متاسفانه با وجود گذشت چند دهه، حقانیت ایران در جنگ هشت ساله و این واقعیت که رفتار حاکمیت ایران هیچ تاثیری در آغاز و تشدید جنگ نداشته، همچنان در معرض تحریف و انکار است. برخی معتقدند با توجه به اینکه جنگ و تنش میان ایران با پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شده و پیش از استقرار جمهوری اسلامی، خبری از درگیری و تنش میان ایران و عراق نبوده، مسلما اتهام شروع تنش و آغاز جنگ هشت ساله متوجه مقامات جمهوری اسلامی است نه رژیم بعث عراق.
بررسی و نقد ابعاد گسترده این اتهام ناموجه، موضوع اصلی این نوشتار کوتاه است. به زعم برخی جنگ هشت ساله نه به علت سلطهجویی و روحیه امپریالیستی رژیم بعث عراق بلکه به دلیل تحریک و ستیزهجویی جمهوری اسلامی رخ داد.
ابراهیم یزدی، وزیر امورخارجه دولت موقت و دومین دبیرکل نهضت آزادی ایران، از نخستین افرادی بود که این اتهام ناموجه را به جمهوری اسلامی نسبت داد. ابراهیم یزدی که در روزهای آغازین انقلاب اسلامی، مسئولیت وزارت امور خارجه ایران را بر عهده داشت، برای اثبات نقش منفی حاکمیت ایران در آغاز جنگ هشت ساله، به رایزنیهای دیپلماتیک خود در آن دوره اشاره میکرد. وی مدعی بود که پیش از آغاز جنگ هشت ساله در قامت وزیر امور خارجه ایران، نشست موفقیتآمیزی با صدام حسین داشته که برای جلوگیری از تنش احتمالی میان دو کشور و در حاشیه اجلاس کشورهای جنبش عدم تعهد در هاوانا برگزار شده است.
به زعم یزدی، برخلاف تلاشهای دیپلماتیک او که زمینه رفع تنش میان دو کشور را فراهم ساخت، تحریکات برخی در داخل ایران، این تلاشهای دیپلماتیک را بیاثر کرد و موجب حمله نظامی عراق به ایران شد. ابراهیم یزدی در واپسین سالهای حیات خود نیز بر این باور اصرار داشت.
او در برنامه «خشت خام» حسین دهباشی، بار دیگر به تطهیر رژیم عراق و صدور اتهام علیه حاکمیت وقت ایران پرداخت و گفت: «از همان اسفند [۱۳۵۷] ما معتقد بودیم که (من بارها این را گفته و نوشتهام) حمله عراق به ایران قابل پیشبینی و پیشگیری بود. سیاست ما در دولت موقت پیشگیری از حمله بود؛ اما متاسفانه بعضیها تحریک میکردند و کار را به آنجایی بردند که عراق حمله کرد. غافل از آنکه صدام حسین پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نیز سودای حمله نظامی و تصرف خاک ایران را داشته است.»
به گواه کتاب خاطرات اسدالله علم، صدام در دوران حکومت پهلوی نیز در پی تصرف خاک ایران بوده ولی به دلیل ناتوانی نظامی، پیشبرد این هدف را به آینده موکول کرده و به ناچار در قالب معاهده ۱۹۷۵ الجزایر با شاه ایران توافق کرده است تا توان نظامی عراق را بازسازی کند.
در کتاب خاطرات اسدالله علم آمده که صدام به شخص محمدرضا شاه گفته بود: ما وقتی با شما صلح کردیم که پنج بمب بیشتر در کردستان نداشتیم و شما بهترین جوانان عراق را به کشتن دادید.
این یعنی صدام از مدتها پیش در تدارک حمله به ایران بوده و در واقع هدف صدام از امضای قرارداد الجزایر و ترک مخاصمه با ایران در دوره پهلوی، فراهمسازی زمینههای تقویت قوای نظامی عراق برای حمله مجدد به ایران بوده است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، صدام به انتظار خود پایان داد. صدام تنها ۱۳ روز پس از ۲۲ بهمن ۵۷ و در شرایطی که جمهوری اسلامی اصلا استقرار پیدا نکرده بود که بخواهد جنگ و تنش را آغاز و حکومت عراق را علیه ایران تحریک کند، رسما از آرزوی دیرینه خود پرده برداشت.
صدام ۱۳ روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفته بود: «بهترین فرصت تاریخی برای بازپسگیری شطالعرب و سرزمینهای عربی از ایران فرا رسیده است.»
نظر شما