آگاه: اسماعیل یغمایی نزدیک به ۶ دهه از عمر خود را وقف پژوهش، کاوش و پاسداری از میراث فرهنگی این کشور کرده است. یغمایی از آخرین بازمانده‌های نسل باستان‌شناسان ایرانی است که دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی پا به عرصه کاوش‌های میدانی گذاشتند و با سال‌ها تلاش، بخش ارزشمندی از تاریخ و تمدن کهن ایران را از دل خاک بیرون کشیدند. او دلباخته و شیفته تمدن و فرهنگ ایرانی است و عمر خود را در راه شناخت، حفاظت و معرفی میراث تاریخی ایران سپری کرد.
تصویر اندوهگین و اشکبار او پس از مشاهده بی‌مهری‌ها و تخریب آثار تاریخی به سرعت در فضای مجازی دست به دست شد و تبدیل به نمادی از غیرت و دغدغه و دلسوزی برای میراث کشور تبدیل شد. اسماعیل یغمایی اینک در یک بیمارستان دولتی بستری است و علاقه‌مندان و دوستداران تاریخ و میراث فرهنگی کشور، چشم‌انتظار بهبود وضعیت این سرمایه گرانقدر باستان‌شناسی کشور هستند.
اسماعیل یغمایی که سرپرست بسیاری از کاوش‌های باستان‌شناسی در مناطق مختلف ایران بوده، متولد شهریور ۱۳۲۰ است و تحصیلات تکمیلی خود را در دانشکده باستان‌شناسی و هنر دانشگاه تهران گذرانده است. یغمایی در اردیبهشت ۱۳۴۶ در اداره باستان‌شناسی کل کشور استخدام شد و از آن تاریخ به بعد، به عنوان سرپرست در شمار زیادی از کاوش‌های باستان‌شناسی در ایران همکاری کرد. او تاکنون در هیات کاوش و بررسی محوطه‌هایی از هفت تپه خوزستان، تپه چغاگاوانه اسلام‌آباد غرب، شوش و شهر سوخته، مرودشت و کرمانشاه و گوشه شمال باختری ایران، گرگان، دشت قزوین، کرمان و کنگاور حضور داشته است.