آگاه: در سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به قرقیزستان برای شرکت در اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، ۲۵ سند در قالب ۹ تصمیم در پایان این نشست توسط وزرای امور خارجه سازمان همکاری شانگهای به امضا رسید. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران پنجشنبه شب برای شرکت در اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای وارد شهر چولپنآتا در جمهوری قرقیزستان شد.
آمریکا؛ چالشی علیه اصول بنیادین حقوق بینالملل
سیدعباس عراقچی در سخنرانی خود در جمع وزیران امور خارجه کشورهای عضو ضمن اشاره به ضرورت گذار از همکاریهای عمدتا سیاسی و امنیتی به سوی یک مشارکت جامع اقتصادی، فناورانه و توسعهمحور تاکید کرد: سکوت و مواضع دوپهلو در برابر حمله به ایران، متجاوزان را به تکرار جنایت تشویق میکند.
عراقچی تصریح کرد: آنچه جمهوری اسلامی ایران با آن مواجه شد، صرفا یک تهدید علیه امنیت ملی یک کشور نبود؛ بلکه چالشی علیه اصول بنیادینی بود که نظم حقوقی بینالمللی بر پایه آنها استوار است؛ از این رو، دفاع از این اصول، صرفا دفاع از جمهوری اسلامی ایران نیست؛ بلکه دفاع از امنیت جمعی، ثبات منطقهای و اعتبار حقوق بینالملل است. اگر اصل منع توسل به زور تضعیف شود و تجاوز نظامی به ابزاری عادی در روابط بینالملل تبدیل شود، هیچ کشوری، صرفنظر از اندازه، قدرت یا موقعیت جغرافیایی خود، از پیامدهای آن در امان نخواهد بود.
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: جمهوری اسلامی ایران، مطابق با ماده ۵۱ منشور ملل متحد، از حق ذاتی خود برای دفاع مشروع استفاده و در چارچوب حقوق بینالملل از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی خود دفاع کرد. در عین حال، جمهوری اسلامی ایران بار دیگر نشان داد که آغازگر هیچ جنگی نبوده و نخواهد بود. سیاست اصولی ما همواره مبتنی بر گفتوگو، دیپلماسی، حسن همجواری و همکاری منطقهای بوده است و همچنان بر این باوریم که صلح پایدار تنها زمانی تحقق خواهد یافت که تجاوز، اشغال، تهدید و استانداردهای دوگانه جای خود را به احترام متقابل، اجرای بیطرفانه حقوق بینالملل و پایبندی واقعی به تعهدات بینالمللی بدهند. صلح را باید ساخت، حفظ و پایدار کرد.
وی بیان داشت: با وجود آنکه تنها چند هفته از امضای تفاهمنامه اسلامآباد برای پایان جنگ میگذرد، ایالات متحده آمریکا بار دیگر نشان داده است که به تعهدات خود پایبند نیست. نقض آشکار مفاد این تفاهمنامه، حمله به زیرساختهای حملونقل، تاسیسات آب آشامیدنی، قایقهای ماهیگیری، شناورهای تجاری محلی، مراکز هواشناسی و دیگر زیرساختهای غیرنظامی، مصادیق آشکار نقض حقوق بینالملل و حقوق بشردوستانه بینالمللی و نمونهای روشن از استمرار سیاست توسل به زور و بیاعتنایی به تعهدات بینالمللی است.
عراقچی افزود: همزمان، مداخله مستقیم آمریکا در روند اجرای ترتیبات امنیتی و دریایی در تنگه هرمز و اعمال مجدد محاصره دریایی، بار دیگر امنیت یکی از مهمترین آبراهههای راهبردی جهان را با مخاطره مواجه ساخت و موجب اخلال در جریان عادی کشتیرانی تجاری بینالمللی شد. تجربه ماههای اخیر بهروشنی نشان داد که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز نه از طریق حضور و مداخله نیروهای فرامنطقهای، بلکه از رهگذر همکاری کشورهای منطقه، احترام متقابل و مسئولیتپذیری جمعی قابل تضمین است.
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید مجدد بر عزم راسخ خود برای دفاع از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی کشور، تصریح میکند که هرگونه مشارکت، همکاری یا مساعدت در ارتکاب تجاوز علیه ایران، مسئولیت بینالمللی برای طرفهای ذیربط ایجاد خواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران، مطابق حقوق بینالملل، حق خود برای اتخاذ تمامی اقدامات لازم در چارچوب دفاع مشروع را محفوظ میداند و منشأ هرگونه تجاوز علیه ملت ایران را هدف مشروع اقدامات دفاعی نیروهای مسلح خود تلقی خواهد کرد.
۲۵ سال سازمان همکاری شانگهای
شایان ذکر است، نشست دورهای شورای وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای روز گذشته ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ به ریاست جمهوری قرقیزستان در شهر چولپونآتا برگزار شد. این نشست در سالی برگزار میشود که مصادف با بیستوپنجمین سالگرد تاسیس سازمان همکاری شانگهای است و یکی از مهمترین رویدادهای سطح عالی در دوران ریاست قرقیزستان بر این سازمان با شعار «۲۵ سال سازمان همکاری شانگهای؛ با هم به سوی صلح پایدار، توسعه و شکوفایی» به شمار میرود. در این رویداد، وزیران امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و همچنین نمایندگان نهادهای دائمی این سازمان حضور دارند.در خلال اجلاس شانگهای، شرکتکنندگان درباره مسائل جاری بینالمللی و منطقهای، همچنین وضعیت و چشمانداز همکاریهای چندجانبه در چارچوب سازمان همکاری شانگهای گفتوگو کردند. تقویت صلح، امنیت و ثبات در منطقه سازمان، گسترش همکاریهای تجاری و اقتصادی، تعمیق پیوندهای فرهنگی و بشردوستانه و ارتقای کارآمدی این سازمان از محورهای اصلی این نشست بود.
ایران اهمیت ویژهای برای سازمان شانگهای قائل است
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، که به همراه سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، برای شرکت در اجلاس شورای وزرای امور خارجه سازمان همکاری شانگهای به قرقیزستان سفر کرده است، صبح جمعه دوم مرداد در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در این خصوص نوشت: ما برای شرکت در نشست شورای وزرای امور خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در شهر چولپونآتا، قرقیزستان، حضور داریم. بقایی تاکید کرد: ایران اهمیت ویژهای برای سازمان همکاری شانگهای و سایر سازوکارهای مشابه چندجانبه قائل است؛ در زمانهای که یکجانبهگرایی ستیزهجویانه، پیمانشکنی و توسل به زور، در حال تضعیف شدید اصول بنیادین حاکمیت قانون، منشور سازمان ملل و نظم حقوقی مبتنی بر منشور است، سازمان همکاری شانگهای و ترتیبات چندجانبه مشابه نیروهای محوری و پیشتاز برای چندجانبهگرایی واقعی به شمار میروند. در شرایطی که رویههای تکجانبه و اقدامات سرکشانه، ثبات و امنیت جهانی را با تهدید جدی مواجه ساخته است، تقویت سازوکارهای منطقهای و تعاملات جمعی نظیر پیمان شانگهای، نه تنها یک ضرورت دیپلماتیک، بلکه تنها راهکار عملی برای صیانت از صلح پایدار و بازگرداندن اعتماد به ساختار امنیت بینالمللی است.
با توجه به روند رو به رشد تمرکزگرایی قدرت در دستان معدودی از بازیگران بینالمللی که با نقض موازنه عادلانه، نظم جهانی را دچار بحران کردهاند، ترویج الگوهای همکاریهای منطقهای و سازوکارهای مبتنی بر برابری، نقشی حیاتی در بازسازی عدالت در نظام بینالملل ایفا میکند. از همینرو، اهمیت سازمان شانگهای و کنشگری هوشمندانه ایران در آن، مضاعف است.
در عصر حاضر که توسل به زور و اعمال فشارهای اقتصادی غیرقانونی، اصول بنیادین حقوق بینالملل را زیر سوال برده است، پناه بردن به ظرفیتهای نهادهای چندجانبه و تقویت قواعد حاکمیت قانون، میتواند سدی مستحکم در برابر اقدامات خودسرانه و تضمینکننده احترام به حاکمیت ملی کشورها باشد. سازمان شانگهای از این ظرفیت بیبدیل برخوردار است و نظم ظالمانه آمریکایی را به چالش کشیده است.
نظر شما