آگاه: تجربه شخصی من از کارهای داوطلبانه اجتماعی از دوران نوجوانی آغاز شد؛ از عضویت در مجلس دانشآموزی تا فعالیت در سازمانهای مردمنهاد اجتماعی و فرهنگی. در ادامه مسیر حرفهای و طی پذیرش مسئولیتهای گوناگون در حوزه جوانان، بارها دریافتم که بسیاری از مهارتهای مدیریتی، ارتباطی و اجتماعی که امروز از آنها بهره میبرم، ریشه در همان کارهای داوطلبانه اجتماعی در سالهای قبل دارند. مهارتهایی همچون کار گروهی، گفتوگو و تعامل موثر، شبکهسازی، حل مسئله، و مسئولیتپذیری بیش از آنکه در محیطهای آموزش رسمی فراگرفته شوند، برآمده از تجربیات زیسته ما در عرصه فعالیتهای اجتماعی هستند، بهطوری که میتوان گفت تشکلهای اجتماعی، مدارس واقعی زندگی هستند و میتوانند ما را برای ورود به زندگی، آنگونه که به واقع هست، آماده کنند.
در چنین فضاهایی است که نوجوانان و جوانان یاد میگیرند با «دیگری» مدارا کنند؛ دیگری را ببینند و بشنوند؛ با او همکاری کنند و نه تنها دیدگاههای متفاوت را تحمل کنند که «اصل تفاوت» را بپذیرند و به رغم تفاوتها با هم برای تحقق هدفی مشترک همکاری کنند و در صورت شکست، بدون آنکه یکدیگر را مقصر بشمارند، مسیر خود را دوباره و اینبار غنیتر از قبل از سر گیرند. اینها مهارتهایی هستند که شاید در هیچ کلاس و دورهای به اندازه تجربه واقعی یک فعالیت اجتماعی آموخته نشوند.
امروز، اما با جامعهای مواجهیم که تکنولوژی بخش بزرگی از زندگی نوجوانان و جوانان را دربر گرفته است. خانوادهها نیز بیشتر به سمت تکفرزندی و سبکهای زندگی فردمحور حرکت کردهاند و حتی در حوزه ورزش، فعالیتهای انفرادی در بسیاری از موارد بیشتر از فعالیتهای گروهی مورد توجه قرار میگیرند. در چنین شرایطی، تجربه کار جمعی و حضور در تشکلهای اجتماعی دیگر صرفا انتخابی فردی نیست؛ بلکه نوعی ضرورت برای پرورش نسلی توانمند، مسئولیتپذیر و برخوردار از مهارتهای اجتماعی به شمار میآید.
از این منظر، میتوانم به خانوادهها پیشنهاد کنم در کنار برنامهریزی برای کلاسها و دورههای آموزشی برای فرزندانشان، زمینه مشارکت آنان در فعالیتهای اجتماعی، داوطلبانه و عامالمنفعه را نیز فراهم کنند. گرچه حضور داوطلبانه در تشکلها و گروههای اجتماعی ممکن است به دریافت گواهینامه یا مدرک رسمی نینجامد، اما میتواند دستاوردی به مراتب ماندگارتر به همراه داشته باشد، همچون اعتمادبهنفس، تابآوری، مسئولیتپذیری، مهارتهای ارتباطی، قدرت کار گروهی و توانایی ساختن شبکهای از ارتباطات انسانی که هم به لحاظ توسعه فردی و هم توسعه اجتماعی دارای اهمیت هستند. تجربه من نشان داده است افرادی که سابقه فعالیت در تشکلهای اجتماعی دارند، در بسیاری از موارد در مسیرهای شغلی و مدیریتی موفقتر عمل میکنند؛ چه در بخش خصوصی و چه در دستگاههای دولتی. دلیل این امر روشن است؛ آنها پیش از ورود به محیطهای رسمی کار این فرصت را داشتهاند که همکاری با دیگران، تقسیم وظایف، مدیریت تعارضها، شبکهسازی و توسعه سرمایه اجتماعی، و حرکت برای تحقق هدفی مشترک را در محیطهای واقعی تمرین کنند. امیدوارم هفته مشارکتهای اجتماعی فرصتی برای بازنگری در نگرش جامعه نسبت به ارزشمندی فعالیتهای اجتماعی داوطلبانه و کنشگران این حوزه باشد.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵ - ۲۳:۳۴
کد مطلب: ۲۴٬۵۹۶
اعظم کریمی، مدیرکل طرحهای ملی و فراگیر جوانان: هفته مشارکتهای اجتماعی فرصت خوبی است برای اینکه بار دیگر به نقش تشکلهای اجتماعی و فعالیتهای داوطلبانه در رشد فردی و اجتماعی انسانها توجه کنیم؛ موضوعی که به باور من، بسیار فراتر از فعالیتی فوق برنامه یا تجربهای جانبی در زندگی جوانان است و میتواند بستری برای تمرین همکاری با دیگران و ارتقای سرمایه اجتماعی تلقی شود.
نظر شما