آگاه: نزدیک به هفت ماه از شهادت حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای (ره) میگذرد و موضوع «خونخواهی» همچنان زنده است و حتی به یک مطالبه خیابانی تبدیل شده. برای واکاوی بیشتر این موضوع باید از سه منظر به بررسی بیشتر آن پرداخت:
۱-لایه عاطفی و اعتقادی: در فرهنگ ایرانی و بهویژه در پیوند مردم با رهبری، رابطهای مبتنی بر عشق و تکریم حاکم است. مردم، ولی فقیه را «پدر امت» میدانند، پدری که همواره برای فرزندانش (امت) خیر و صلاح میخواهد. آقای شهید ایران در یک سخنرانی فرموده بودند: «من تک تک مردم را دوست میدارم و برای همه دعا میکنم.»
وقتی عزیزی که مردم او را «پدر» میدیدند، به شکلی ناجوانمردانه و در اثر یک ترور ـ توسط دولت تروریست آمریکا ـ به شهادت رسید، به داغی دست یافتند که هیچگاه سرد نمیشود. در این حالت، «خونخواهی» تنها راهی است که مردم از طریق آن میتوانند با این فقدان بزرگ کنار بیایند. بالاخره خون آقا و مقتدایمان بر زمین ریخته شده و باید حتما خونخواهی کرد تا طرف مقابل پی ببرد نمیتواند به راحتی به کشوری همچون ایران حمله کند!
۲. لایه سیاسی-اجتماعی: در تاریخ اسلام و انقلاب، «شهادت» هرگز به معنای پایان نیست، آغاز یک حرکت است. تجمعات شبانه و مطالبه مردم برای خونخواهی، نشان میدهد شهادت رهبر، مردم مبعوث شده را وارد میدان کرد و آنها از آن زمان تا به امروز یک حرف میزنند: «انتقام ولاغیر». مردم با مطرح کردن این مطالبه، به دنبال آن هستند تا این حادثه به یک «غم ساکت» تبدیل نشود. در اصل میخواهند به یک «انتقام فعال» تبدیل کنند.
۳. لایه استراتژیک: در تکمیل عامل نخست باید تاکید کرد در دکترین بازدارندگی، اگر یک ضربه شدید وارد شود و پاسخی متناسب و قاطع داده نشود، دشمن جسورتر میشود. بر همین اساس، مردم در کف خیابانها از مسئولان میخواهند به صورت جدی پیگیر «خونخواهی» باشند تا دشمن دیگر هرگز جرأت چنین جسارتی را نکند.
امروز، ایرانی دلسوز و دغدغهمند پیدا نمیشود که بر موضوع خونخواهی نقطه نگذارد، به عبارتی اختلافات سیاسی و جناحی به حاشیه رانده شده و همه حول یک محور انتقام جمع شدهاند و همین موضوع باعث شده است، مطالبه خونخواهی به یک زبان مشترک برای تمام اقشار جامعه تبدیل شود.
همچنین بررسی اظهارات و پیامهای منتشرشده از سوی مسئولان عالیرتبه در قوای مختلف نشان میدهد، اهتمام جدی بر پیگیری عاملان و آمران این اقدام وجود دارد، ضمن آنکه رهبر انقلاب ۱۸ تیر در پیامی به صراحت اعلام کرده بودند: «بهمناسبت تشییع و تدفین آقای شهید ایران عهد میبندیم که انتقام خون پاک شما و همه شهیدان این دو جنگ را از قاتلین جنایتکار و بیآبرو بگیریم. این انتقام، خواست ملت ما است و بهطور حتمی باید صورت بگیرد. این جنایتکاران که فهرستی از صدر تا ذیلشان موجود است، آرزوی مرگی آرام و در بستر را با خود به گور خواهند برد.»
قالیباف: خونخواهی، یک مسیر راهبردی است
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پیامها و سخنرانیهای خود پس از این حادثه، بر ضرورت پیگیری خون شهدا و مقابله با عاملان جنایت تاکید کرده است. وی خونخواهی را صرفا یک واکنش احساسی یا مقطعی ندانسته، بلکه آن را بخشی از یک مسیر راهبردی معرفی کرده است. وی با اشاره به پیوند مفهومی میان خونخواهی و آرمانهای انقلاب اسلامی، تاکید کرده است «خونخواهی رهبر شهید ما آزادی قدس است...» همچنین با اشاره به رفتار دشمنان جمهوری اسلامی تصریح کرد که طرف مقابل تنها زبان قدرت را درک میکند و پاسخ به اقدامات خصمانه باید متناسب و بازدارنده باشد. رئیس مجلس در مواضع خود علاوه بر تاکید بر انتقام از عاملان این جنایت، بر حفظ انسجام جبهه مقاومت و ضرورت هوشمندی در مواجهه با تحولات منطقهای نیز تاکید داشته است.
حجتالاسلام اژهای: پرونده خونخواهی بسته نخواهد شد
غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضاییه نیز در پیام رسمی خود، بر فراموش نشدن خون رهبر شهید و دیگر شهدای این حادثه تاکید کرد. او با بیان اینکه «ما خونخواهی امام شهیدمان را هیچگاه فراموش نخواهیم کرد»، اعلام داشت که عاملان و دشمنان این جنایت دیر یا زود با پیامد اقدامات خود مواجه خواهند شد. موضع رئیس قوه قضاییه از این منظر اهمیت دارد که موضوع خونخواهی را تنها در چارچوب واکنش سیاسی یا نظامی تعریف نمیکند، بلکه بر پیگیری حقوقی، قضایی و عدالتمحور این پرونده نیز تاکید دارد. این نگاه نشاندهنده آن است که برخورد با عاملان حادثه، ابعاد مختلف حقوقی، امنیتی و سیاسی خواهد داشت.
عارف؛ پیگیری حق ملت ایران با رویکرد عقلانی
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور نیز بر حق جمهوری اسلامی ایران برای پیگیری و مجازات عاملان این اقدام تاکید کرده است. مواضع معاون اول رئیسجمهور نشان میدهد که دولت نیز موضوع پاسخ به این حادثه را در چارچوب دفاع از حقوق ملت ایران دنبال میکند. عارف ضمن تاکید بر ضرورت حفظ منافع ملی، بر ادامه مسیر دفاعی کشور و پاسخ مناسب به هرگونه تهدید تاکید داشته است. این رویکرد، بر تلفیق دو عنصر «قاطعیت» و «محاسبه راهبردی» استوار است؛ به این معنا که واکنش جمهوری اسلامی ایران باید در راستای تامین منافع ملی و ایجاد بازدارندگی پایدار باشد.
سیدعباس عراقچی: خون شهدا را نباید نادیده گرفت
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه نیز در مواضع دیپلماتیک خود بر ضرورت پیگیری خون شهدای این حادثه تاکید کرده است. وزیر خارجه با اشاره به حق ایران برای دفاع از خود و پیگیری حقوقی و سیاسی این موضوع، تاکید کرده که خون شهدا مسئلهای نیست که بتوان آن را نادیده گرفت یا به فراموشی سپرد. این موضع نشان میدهد که دستگاه دیپلماسی هم موضوع خونخواهی را در کنار مسیرهای سیاسی و بینالمللی دنبال میکند و تلاش دارد ضمن حفظ ظرفیتهای دیپلماتیک، حقوق جمهوری اسلامی ایران را در عرصه جهانی پیگیری کند.
مجموع این مواضع نشان میدهد مسئولان ارشد نظام در سطوح مختلف بر یک محور مشترک تاکید داشتهاند: ضرورت پیگیری خون شهدا، شناسایی و مجازات آمران و عاملان جنایت و جلوگیری از تکرار اقدامات مشابه.
حرف آخر
همصدایی میان قوای مقننه، قضاییه، دولت، شورای عالی امنیت ملی و دستگاه دیپلماسی، بیانگر آن است که موضوع خونخواهی به یک مطالبه سازمانیافته و چندوجهی تبدیل شده است؛ مطالبهای که هم ابعاد امنیتی و بازدارنده دارد، هم مسیرهای حقوقی و دیپلماتیک را دربر میگیرد؛ زنده بودن مطالبه خونخواهی در خیابانها، حکایت از آن دارد که «اراده ملت» با «اراده نظام» در مسیر پاسخ به متجاوز برخلاف رسانههای اپوزیسیون و ضد انقلاب کاملا همراستا با هم پیش میرود و پاسخی که در زمان مقتضی خود داده خواهد شد، پشتوانه مردمی و حاکمیتی دارد.
نظر شما