آگاه: اقدام آمریکا در تجاوز به ایران، به عنوان کشوری که عضوی از انپیتی است، آن هم به بهانه واهی حرکت به سمت سلاح هستهای، برای تمام کشورهای دنیا یک معنا و مفهوم بیشتر ندارد و آن اینکه، انپیتی یعنی کشک و عضویت در این کنوانسیون برای هیچکس مصونیت نمیآورد. علیالقاعده، وقتی کشوری عضو انپیتی است و به لوازم این عضویت ملتزم بوده، نباید به بهانه واهی حرکت به سمت هستهای شدن، مورد تجاوز قرار گیرد؛ اقدامی که آمریکا آن را در قبال ایران مرتکب شد.
در همین راستا، سردار محسن رضایی، دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان، گفت: حماقت ترامپ با حمله به ایران اشتیاق مردم جهان به بمب اتم را بیشتر کرد زیرا همه دنیا دیدند عضویت در سازمان انرژی اتمی و انپیتی برای جلوگیری از حمله آمریکا اثری ندارد. ترامپ به جای امنیت هستهای، ناامنی هستهای ایجاد کرده است.
ایران بهعنوان عضو رسمی انپیتی، تمام تعهدات این پیمان را صادقانه اجرا کرده و هیچ مدرکی مبنی بر انحراف از آن وجود ندارد؛ اما آمریکا به بهانهای واهی و ساختگی، به یک عضو متعهد این کنوانسیون تجاوز کرد و ثابت کرد که صلحخواهی و پایبندی به قوانین بینالمللی در برابر زورگویی، هیچ مصونیتی نمیآفریند.
وقتی کشوری همه لوازم عضویت در انپیتی را میپذیرد و در برابر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی شفاف عمل میکند، تجاوز به او به بهانه احتمال هستهای شدن، توهین به وجدان جهانی و بیاعتباری کامل نهادهای بینالمللی است؛ این دقیقا همان کاری بود که آمریکا با ایران کرد.
حماقت حمله ترامپ به ایران نه تنها امنیت هستهای را افزایش نداد، بلکه اشتیاق ملتهای جهان به بمب اتم را بیشتر کرد؛ زیرا جهانیان فهمیدند که عضویت در انپیتی و همکاری با آژانس، سدی در برابر متجاوز آمریکایی نیست. آمریکا با این تجاوز، پیام روشنی به همه کشورهای جهان داد و آن اینکه انپیتی پاسپورت امنیت نیست، بلکه ابزاری است برای محدود کردن غیر همپیمانان؛ تا وقتی اراده سیاسی و بازدارندگی واقعی برقرار نباشد، هیچ توافقنامهای نمیتواند گزندی را از یک ملت مسلمان و مستقل دور کند.
عضویت ایران در انپیتی و پذیرش پادمانهای آژانس، وقار و مسئولیتپذیری تهران را به جهان نشان داد، اما حمله آمریکا پرده از این حقیقت برداشت که قدرت ملی و بازدارندگی، یگانه ضامن امنیت یک کشور است، نه امضای کنوانسیونی که متجاوزان خودشان آن را پاره میکنند.
ترامپ بهجای آنکه امنیت هستهای جهان را تضمین کند، با حمله به یک عضو متعهد انپیتی، بیاعتمادی به پیمانهای منع اشاعه را در دل ملتها کاشت و عملا به گسترش میل به سلاح هستهای در میان کشورها دامن زد.
احتمال خروج ایران از انپیتی
در کشور بحث ضرورت خروج از انپیتی بسیار جدی است؛ در همین رابطه کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی وزیر امور خارجه معتقد است: جمهوری اسلامی ایران تاکنون دو بار مورد حمله قرار گرفته و در چنین شرایطی، طبیعی است که موضوع بازنگری در برخی تعهدات با توجه به ملاحظات امنیت ملی مورد بررسی قرار گیرد. وی با اشاره به مفاد پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای یا همان انپیتی گفت: حتی در متن این پیمان نیز پیشبینی شده است که اگر منافع عالی و مصالح امنیتی یک کشور به خطر بیفتد، آن کشور میتواند با اعلام قبلی، از این پیمان خارج شود؛ فلذا پس از حملات انجامشده، بهویژه حمله به تاسیسات هستهای ایران، این موضوع میتواند بهعنوان یک بحث جدی در داخل کشور مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: علاوه بر حملات نظامی صورتگرفته، تاسیسات صلحآمیز هستهای ایران نیز که یکی از مهمترین دستاوردهای عضویت ایران در چارچوب فعالیتهای صلحآمیز هستهای و حقوق پیشبینیشده در ماده ۴ انپیتی بوده، هدف حمله قرار گرفته است. حمله به محدوده نزدیک نیروگاه بوشهر و همچنین آسیب به بخشی از تاسیسات مرتبط با نیروگاه آب سبک ۳۰۰ مگاواتی دارخوین، نشان میدهد که طرف مقابل در حال گسترش دامنه اهداف خود از تاسیسات مرتبط با غنیسازی به سمت زیرساختهای صلحآمیز هستهای تولید برق است.
غریبآبادی تاکید کرد: این پرسش که آیا جمهوری اسلامی ایران باید همچنان به تعهدات خود پایبند بماند یا در رویکردهای خود بازنگری کند، یک سوال مشروع است و نباید تصور شود که ایران برای همیشه و بدون توجه به شرایط، متعهد به ادامه یک مسیر خواهد بود. به نظر من، لازم است این بحث در داخل کشور بهصورت جدی مطرح شود و نهادهای مسئول، دانشگاهها، رسانه ملی و محافل کارشناسی، ابعاد مختلف این موضوع را بررسی کنند تا تصمیمی دقیق و مبتنی بر منافع ملی اتخاذ شود.
غریبآبادی اظهار کرد: برخی معتقدند میتوان از انپیتی خارج شد و همزمان اعلام کرد که به دنبال سلاح هستهای نیستیم، اما باید بررسی کرد که چنین اقدامی چه میزان اثر بازدارندگی خواهد داشت و چه دستاوردی در عرصه امنیتی و مذاکراتی ایجاد میکند. در تاریخ، کشورهایی مانند کره شمالی از انپیتی خارج شدهاند و رژیم صهیونیستی، هند و پاکستان نیز از ابتدا عضو این پیمان نبودهاند؛ بنابراین مفهوم و پیامدهای خروج از این پیمان نیازمند بررسی دقیق است.
معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه تاکید کرد: تصمیمگیری درباره این موضوع در اختیار افراد مشخصی مانند بنده، رئیسجمهور یا یک مقام اجرایی بهتنهایی نیست، بلکه ابعاد شرعی، فقهی، راهبردی و امنیتی دارد و باید همه جوانب آن مورد توجه قرار گیرد. البته طرح این بحث نباید بهعنوان یک تابو تلقی شود. جمهوری اسلامی ایران میتواند درباره ماندن در یک تعهد بینالمللی یا تغییر رویکرد خود گفتوگو و بررسی کارشناسی انجام دهد. باید مشخص شود که آیا امنیت ملی، منافع کشور و ابزارهای مذاکراتی جمهوری اسلامی ایران با ادامه عضویت در انپیتی بیشتر تامین میشود یا با اتخاذ رویکرد دیگری؛ این تصمیم نیازمند یک بررسی جامع و دقیق است.
ماده ۱۰ انپیتی و مجوز خروج
طبق ماده ۱۰ معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای موسوم به انپیتی هر دولتی باید حق داشته باشد در اجرای حاکمیت ملی خود در صورتی که احساس کند موارد فوقالعادهای در رابطه با موضوعات این پیمان، منافع حیاتی کشورش را به مخاطره انداخته است، از پیمان خارج شود. در این صورت باید سه ماه پیش از خروج، به تمام همپیمانان و شورای امنیت سازمان ملل متحد اطلاع دهد. در چنین اطلاعیهای باید موارد فوقالعادهای که از نظر آن کشور منافع حیاتیاش را به مخاطره انداخته نیز ذکر شود. بدون تردید، تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به مراکز اتمی و ترور دانشمندان هستهای کشورمان، بخشی جدانشدنی از منافع حیاتی کشورمان است که به مخاطره افتاده است و مطابق نص صریح پیمان یاد شده، ما مجوز خروج از انپیتی را داریم.
نظر شما