آگاه: سونا برای بسیاری از افراد بیشتر از آنکه یک روش درمانی باشد، فرصتی برای استراحت، گرما گرفتن و فاصله گرفتن از شلوغی روزمره است. با این حال، سوناها شکلهای متفاوتی دارند و تفاوت میان سونای خشک، اتاق بخار و سونای مادون قرمز فقط در میزان گرما نیست. نوع گرما، رطوبت و میزان تحمل فرد میتواند تجربه هرکدام را متفاوت کند. شواهد موجود نیز نشان میدهد استفاده کوتاه و متعادل از سونا ممکن است با برخی آثار مفید همراه باشد، اما نباید آن را جایگزین ورزش، درمان پزشکی یا راهی قطعی برای پیشگیری و درمان بیماریها دانست.
سونای خشک، گرمای زیاد و رطوبت کم
سونای خشک همان نوعی است که بیشتر افراد با شنیدن واژه «سونا» تصور میکنند. در این فضا هوا بسیار گرم اما رطوبت نسبتا پایین است. گرمای زیاد باعث میشود بدن شروع به تعریق کند و ضربان قلب نیز افزایش پیدا کند.
در چنین محیطی ممکن است فرد بعد از چند دقیقه احساس گرمای شدید و سپس تعریق داشته باشد. برای بسیاری از افراد، همین گرما و آرامش پس از آن بخشی از جذابیت سوناست. البته تحمل افراد یکسان نیست و کسی که گرمای زیاد برایش آزار دهنده است، ممکن است در سونای خشک احساس راحتی نکند.
اتاق بخار و گرمای مرطوب
در اتاق بخار، تفاوت اصلی با سونای خشک وجود رطوبت بسیار بالاست. به همین دلیل ممکن است دمای آن از سونای خشک پایینتر باشد اما گرما همچنان برای بدن محسوس و گاهی سنگین باشد. بعضی افراد هوای مرطوب را برایشان خوشایندتر میدانند و برخی دیگر به دلیل احساس سنگینی هوا ترجیح میدهند مدت زیادی در آن نمانند. بنابراین انتخاب میان سونای خشک و بخار تا حد زیادی به راحتی فرد بستگی دارد. نباید تصور کرد که چون دمای اتاق بخار پایینتر است، پس الزاما گزینهای سبکتر یا بیخطرتر برای همه محسوب میشود. گرما و رطوبت هر دو میتوانند فشار بیشتری بر بدن وارد کنند و تعریق نیز باعث از دست رفتن مایعات میشود.
سونای مادون قرمز چه تفاوتی دارد؟
در سونای مادون قرمز، روش تولید گرما با سونای معمولی متفاوت است. در سونای خشک ابتدا هوا گرم میشود و بدن در معرض این هوای گرم قرار میگیرد اما در سونای مادون قرمز از نور مادون قرمز برای ایجاد گرما در بدن استفاده میشود. به همین دلیل این نوع سونا معمولا در دمای پایینتری نسبت به سونای سنتی کار میکند. این ویژگی ممکن است برای فردی که گرمای بسیار شدید سونای خشک را تحمل نمیکند، جذاب باشد. اما پایینتر بودن دما به معنای آن نیست که سونای مادون قرمز برای همه افراد یا همه شرایط مناسب است.
سونا چه اتفاقی را در بدن رقم میزند؟
وقتی بدن در معرض گرمای زیاد قرار میگیرد، واکنشهایی مانند افزایش تعریق و افزایش ضربان قلب رخ میدهد. رگهای خونی نیز برای کمک به دفع گرما بازتر میشوند. این واکنشها یکی از دلایلی است که بعضی افراد پس از سونا احساس گرمی، سبکی یا آرامش میکنند. بنابراین اگر کسی بعد از یک روز کاری احساس خستگی دارد، ممکن است سونا را راهی برای استراحت و آرامش بداند اما این تجربه شخصی را نباید با یک نتیجه پزشکی قطعی یکی دانست.
آیا سونا به گردش خون کمک میکند؟
گرما باعث گشاد شدن رگهای خونی میشود و این تغییر میتواند جریان خون را تحت تاثیر قرار دهد. با این حال این موضوع به معنای آن نیست که سونا میتواند جایگزین پیادهروی، ورزش یا درمان بیماریهای قلبی و عروقی شود. اگر فردی بیماری قلبی دارد یا درباره فشار خون خود نگرانی دارد، بهتر است پیش از استفاده منظم از سونا با پزشک خود مشورت کند.
آیا سونا برای کاهش استرس و گرفتگی عضلات مفید است؟
یکی از دلایلی که مردم به سونا علاقه دارند، احساس آرامشی است که پس از نشستن در محیط گرم تجربه میکنند. گرما میتواند احساس آرامش ایجاد کند و برای برخی افراد به کاهش احساس تنش و خستگی کمک کند. در مورد گرفتگی و خستگی عضلات نیز گرما ممکن است برای بعضی افراد خوشایند باشد. برای مثال فردی را تصور کنید که بعد از یک روز فعالیت بدنی یا کار طولانی، احساس خشکی و خستگی عضلات دارد. نشستن کوتاه مدت در محیط گرم ممکن است برای او آرامش بخش باشد. اما اگر درد عضلانی ناشی از آسیب، ضربه یا بیماری باشد، نباید سونا را درمان آن تلقی کرد. درد شدید، مداوم یا غیرمعمول نیازمند بررسی علت اصلی است.
آیا سونا باعث لاغری میشود؟
یکی از باورهای رایج درباره سونا این است که تعریق زیاد باعث چربیسوزی بیشتر میشود. این برداشت دقیق نیست. وزن ممکن است بلافاصله پس از سونا به دلیل از دست دادن آب بدن کمتر شود اما این کاهش وزن با کاهش چربی بدن یکسان نیست. منابع پزشکی نیز سونا را بهعنوان روش کاهش وزن یا چربیسوزی توصیه نمیکنند و برای چنین ادعایی شواهد کافی وجود ندارد.
چه کسانی باید بیشتر احتیاط کنند؟
سونا برای همه افراد به یک اندازه مناسب نیست. افرادی که بیماری قلبی دارند، فشار خونشان کنترل نشده است یا داروهایی مصرف میکنند که میتواند بر فشار خون و تعادل مایعات بدن اثر بگذارد، بهتر است پیش از استفاده منظم از سونا، نظر پزشک را بپرسند.
در نهایت کدام سونا را انتخاب کنیم؟
سونای خشک، اتاق بخار و سونای مادون قرمز سه تجربه متفاوت از گرما هستند. سونای خشک با هوای بسیار گرم و رطوبت کمتر شناخته میشود، اتاق بخار محیطی گرم و بسیار مرطوب دارد و سونای مادون قرمز معمولا در دمای پایینتری نسبت به سونای سنتی کار میکند. سونا قرار نیست هر بیماری را درمان کند یا جای فعالیت بدنی را بگیرد. اگر با نگاه واقعبینانه به آن نگاه کنیم، میتواند برای بسیاری از افراد فرصتی برای آرامش و استراحت باشد، به شرط آنکه لذت گرما با رعایت ایمنی همراه شود.
نظر شما