۱۰ مهر ۱۴۰۵ - ۲۳:۰۹
کد مطلب: ۲۵٬۸۳۳

حواس‌مان به امنیت روانی جامعه هست؟

امیر اسماعیلی ـ سردبیر

 امنیت روانی یکی از ارکان اصلی و بنیادین ثبات اجتماعی است و زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم احساس کنند فضای عمومی قابل پیش‌بینی، قابل اعتماد و عاری از تهدیدهای ناگهانی است.

آگاه: این احساس آرامش جمعی به اعتماد به نهادها، دسترسی به اطلاعات درست و باور به اینکه تصمیم‌های مهم با در نظر گرفتن پیامدهای انسانی و اجتماعی گرفته می‌شوند، وابسته است. وقتی این عناصر آسیب ببینند، شایعه جای واقعیت را می‌گیرد، اضطراب گسترش می‌یابد و اعتماد عمومی به‌تدریج فرسوده می‌شود. تجربه نشان داده که بسیاری از التهاب‌های اجتماعی نه از خود بحران، بلکه از نحوه مدیریت و اطلاع‌رسانی آن نشأت می‌گیرد.
تصمیم‌های شتاب‌زده، غیرشفاف یا ناسازگار با واقعیت‌های اجتماعی می‌توانند به‌سرعت نگرانی عمومی را شعله‌ور و فضایی از بی‌ثباتی ایجاد کنند. حفظ امنیت روانی نیازمند شفافیت و اطلاع‌رسانی به‌موقع است؛ مردم حق دارند بدانند تصمیم‌ها بر چه مبنایی گرفته شده‌اند و تاخیر در توضیح یا استفاده از زبان مبهم، خود به منبع اضطراب تبدیل می‌شود. تصمیم‌های مهم باید بر پایه ارزیابی دقیق پیامدها، از جمله اثرات روانی و اجتماعی و با مشورت متخصصان گرفته شوند تا از عوارض ناخواسته جلوگیری شود.
تغییرات ناگهانی و مکرر قوانین یا رویه‌ها حس ناامنی ایجاد می‌کند و مردم نیاز دارند چارچوب کلی رفتار نهادها را قابل پیش‌بینی بیابند. هم رسانه‌ها و هم مسئولان باید از انتشار اخبار هیجانی یا ناقص پرهیز کنند و فضایی برای گفت‌وگوی آرام و مبتنی بر واقعیت فراهم آورند. تصمیم‌های نابه‌جا معمولا در شرایط فشار زمانی، کمبود اطلاعات یا غفلت از پیامدهای ثانویه رخ می‌دهند و برای پیشگیری از آنها باید پیامدهای روانی هر سیاست پیش از اجرا ارزیابی شود، در صورت امکان به‌صورت آزمایشی و مرحله‌ای پیاده شود و به بازخوردهای واقعی جامعه توجه شود. تصمیم‌گیری در فضای هیجانی اغلب بیش از آنکه مشکل را حل کند، آن را تشدید می‌کند.
امنیت روانی جامعه کالایی لوکس نیست؛ شرط لازم برای کارکرد عادی نهادها و زندگی روزمره مردم است. تصمیم‌های شتاب‌زده حتی اگر با نیت خوب گرفته شوند می‌توانند هزینه‌های سنگینی از جنس بی‌اعتمادی و نگرانی عمومی به‌بار آورند. مسیر درست ترکیب شفافیت، کارشناسی و مسئولیت‌پذیری است. جوامعی که این اصول را جدی می‌گیرند بهتر می‌توانند بحران‌ها را مدیریت و از تبدیل مسائل قابل‌ حل به التهاب‌های گسترده جلوگیری کنند.
امنیت روانی سرمایه‌ای است که بازسازی آن پس از آسیب بسیار دشوارتر از حفظ آن است. در نهایت باید به یاد داشت که آرامش جمعی تنها با کلمات آرام‌بخش به‌دست نمی‌آید، بلکه نتیجه رفتار مستمر و مسئولیت‌پذیر نهادها در برابر مردم است؛ هر اندازه این رفتار پایدارتر باشد، جامعه در برابر شوک‌های احتمالی مقاوم‌تر خواهد ماند و زمینه‌ای برای همبستگی و مشارکت سازنده فراهم خواهد شد. یکی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده امنیت روانی، توجه بی‌مورد به شایعات و روایت‌های تاییدنشده است؛ وقتی افراد و حتی برخی رسانه‌ها به‌جای تکیه بر منابع معتبر، به سرعت شایعات را بازنشر می‌کنند، فضای عمومی آکنده از ترس و سوءتفاهم می‌شود و تصمیم‌گیری‌های عجولانه را تقویت می‌کند. پرهیز از توجه به شایعات و اصرار بر راستی‌آزمایی اطلاعات، نه‌تنها اضطراب فردی را کاهش می‌دهد بلکه مانع آن می‌شود که نگرانی‌های کاذب، به التهاب اجتماعی تبدیل شوند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.