سرمقاله
-
مهارت بقا
از اوایل سال گذشته تا امروز، ایران درگیر جنگهای تحمیلی بود که مستقیما بر زندگی روزمره شهروندان تاثیر گذاشت. این رخداد، عملا فرصت هرگونه برنامهریزی آموزشی و اقتصادی منسجم را از نوجوانان و جوانان این کشور گرفت. همزمان، قطعیهای مکرر اینترنت، ارتباط تحصیلی و حرفهای میلیونها نفر را با اختلال شدید مواجه کرد. نتیجه این دو مولفه (جنگ و قطعی اینترنت) نه صرفا تعطیلی چند هفتهای، بلکه ایجاد وضعیتی از «بلاتکلیفی مزمن» است که این نسل تا پیش از این تجربه نکرده بود.
-
حیرانی در نظام آموزشی
سال تحصیلی مدارس در ایران در شرایطی به نیمه خرداد نزدیک میشود که تجربه بیسابقهای از تعطیلیهای گسترده را پشت سر میگذارد. از مجموع حدود ۹ ماه سال تحصیلی، دانشآموزان به طور فعال تنها حدود دو ماه در کلاسهای درس حاضر بودهاند. دلایلی همچون ناترازی انرژی، آلودگی بیسابقه هوای کلانشهرها و تحولات ناشی از شرایط جنگی، مدارس را به تعطیلی کشانده است. با این حال، آنچه این وضعیت را بحرانیتر میکند، نبود برنامه جایگزین موثر و مدون از سوی وزارت آموزش و پرورش است.
-
آمریکای شکستخوردهای که پیروزی میفروشد
سه ماه گذشت؛ نه سه ماه آرام و بیتفاوت در تقویمهای غبارگرفته، بلکه سه ماهی که در ۴۰ روز ابتدایی آن، آتش، خون، دود و غرش سهمگینترین انفجارها درهم آمیخت و بزرگترین و پرهزینهترین ماشین جنگی تاریخ بشر، با تمام زرادخانه مدرن، لجستیک بیانتهای غرب و ارادهای متکبرانه، بر سر یک ملت فرود آمد.
-
اهرم استراتژیک ایران
تنگه هرمز در خلیج فارس، یکی از مهمترین نقاط استراتژیک جهان است. این تنگه که بین سواحل جنوبی ایران و شبهجزیره مسندم عمان قرار دارد، تنها مسیر خروجی نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس به آبهای آزاد اقیانوس هند محسوب میشود.
-
تلآویو؛ بازندهای که صلح را تاب نمیآورد
جنگی که آمریکا و رژیم صهیونیستی با هدف به زانو درآوردن جمهوری اسلامی ایران آغاز کردند، اکنون در مراحل پایانی خود، نتیجهای کاملا معکوس به بار آورده است.
-
-
چرا سرمایهها بر باد میروند؟
از ما گفتن بود...
ایران در سه دهه اخیر با تحریمهای همهجانبه غرب روبهرو بوده است؛ تحریمهایی که دسترسی به فناوری، سرمایهگذاری خارجی، سیستم بانکی بینالمللی و بازارهای انرژی را بهشدت محدود کردهاند. در یک سال گذشته نیز کشور دو بار درگیر جنگ نظامی شده و برخی زیرساختهای صنعتی و حیاتی آسیب دیدهاند. در چنین بستری، بحران تأمین برق، گاز، سوخت و حتی آب به نقطهای رسیده که دولت پیوسته از مردم درخواست صرفهجویی میکند. از سوی دیگر بررسی آمار مصرف خانگی نشان میدهد که مردم واقعاً همراهی کردهاند و مصرف سرانه در بخشهای مختلف کاهش یافته است. با این حال، ریشه اصلی بحران نه در مصرف شهروندان، که در نبود مدیریت درست منابع و انرژی نهفته است.
-
سازمان در انتظار جوانان
جامعه ایران امروز با انبوهی از مسائل مزمن و اغلب ناگفته در حوزه جوانان مواجه است. نرخ بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی به مرز ۲۰ درصد رسیده، میانگین سن ازدواج در کلانشهرها از ۳۰ سال گذشته و بر اساس نظرسنجیهای غیررسمی، کمتر از نیمی از جوانان به آینده شغلی و مسکن خود امید چندانی ندارند.
-
هنر در خدمت مبعوث شدن
هنگامی که برای فهم معنی کلمه «بعثت» به لغتنامه دهخدا مراجعه میکنیم در تعریف آن آمده است: «بعث کردن؛ برانگیختن. واداشتن: و تن خویش را بعث کن به فرهنگ و هنر آموختن. فرستادگی و ارسال.» در برداشت از لغتنامهها تصریح میکنند: در اصطلاح به معنای برانگیختن و برگزیدن پیامبران از سوی خدا برای هدایت مردم است. بعثت در فرهنگ قرآنی به معنای عامل برانگیختن و رسانیدن به مرحلهای خاص از تکامل است که در آن نوعی تحول وجود دارد.
-
ترامپ ناامید، ریسک بزرگ و آزمون اراده ایران
در حالی که آتشبس موقت با میانجیگری پاکستان هنوز برقرار است و درگیریهای پراکنده در تنگه هرمز ادامه دارد، صدای نگرانی از دل محافل واقعگرای آمریکایی بلند شده است.
-
فرصتی که نمایشگاه مجازی نباید از دست بدهد
با برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب، بار دیگر این پرسش جدی مطرح شده که چرا با وجود پیشرفتهای فناوری و امکانات نوین، همچنان قیمت کتاب برای بخش قابل توجهی از جامعه گران و دور از دسترس است؟ کتاب به عنوان یکی از اصلیترین ابزارهای تولید و انتقال دانش، نباید کالایی لوکس تلقی شود. اگر هدف، توسعه فرهنگ مطالعه و تقویت سرمایه اجتماعی است، باید با نگاهی واقعبینانه و عملی به دنبال راهکارهای اساسی برای کاهش قیمت تمامشده کتاب و افزایش دسترسی مخاطبان کتابخوان باشیم.
-
بازتعریف یک الگو
یکی از موضوعاتی که این روزها در گفتوگوهای خانوادگی و یادداشتهای رسانهای به تکرار در کشور دستمایه تحلیلهای گوناگون قرار میگیرد، ازدواج است. نه از آن رو که نسل جوان از عشق ورزیدن یا تشکیل زندگی مشترک روی گردانده، بلکه به این دلیل ساده که مفهوم ازدواج در میانه فشارهای اقتصادی، دگرگونی ارزشهای سنتی و هجوم سبکهای نوین زندگی، دگردیسی عمیقی را تجربه میکند. بزرگترین چالش پیش روی نهاد خانواده در ایران امروز، صرفا افزایش آمار طلاق نیست، بلکه پدیدهای گستردهتر در کنار آن به نام تاخیر تعمیمیافته در ازدواج و گاه گریز آگاهانه از آن است.
-
کتاب، اولویت خیلیها نیست
در روزهایی که با تهدیدات دشمن متوهم، همچنان اضطراب و نگرانی از وقوع دوباره جنگ در دلهای مردم موج میزند، نمایشگاه مجازی کتاب دوباره برپا شده است تا بیشتر محلی باشد برای فروش کتاب تا گفتوگو درباره وضعیت بازار نشر، راهکارهای رفع مشکلات و تبادلات فرهنگی.
-
-
آموزش و مطالعه خیلی دور؛ خیلی نزدیک
اگر روزگاری بود که خواندن و مطالعه در انحصار اشراف و بزرگان بود و عوام از تحصیل علم و دانش و دسترسی به کتاب محروم بودند و نظام آموزش و پرورش صرفا برای نخبگان نجیبزاده احساس مسئولیت داشت؛ امروزه این تلقی جز یک کابوس تاریخی بیش نیست و کمتر کسی است که از «حق خواندن» به عنوان یکی از حقوق بنیادین کودکان و نوجوانان آگاهی نداشته باشد و بر تلاش سازمان ملل برای رسمیت بخشیدن به این حق تاکید نکند.
-
از غر تا عمل
در سالهای اخیر، پدیده غر زدن یا نق زدن به عنوان یکی از رفتارهای اجتماعی برجسته و فراگیر در جامعه ایران مورد توجه ناظران، جامعهشناسان و رسانهها قرار گرفته است. این عادت روزمره که در محافل خانوادگی، جمعهای دوستانه، محل کار و بهویژه در فضای مجازی به شکلی گسترده بروز مییابد، فراتر از یک واکنش فردی ساده، به یک الگوی فرهنگی تبدیل شده است.
-
از رمضان تا فردا؛ وقتی دشمن دوباره اشتباه کرد
چند روز پیش، در دیدار سرلشکر عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا (ص) با رهبر انقلاب، صحنهای فراتر از یک گزارش نظامی معمولی رقم خورد. این دیدار، نمادی از یک نظام در اوج آمادگی و اقتدار بود؛ جایی که نه از ضعف خبری هست، نه از تردید و نه از انفعال. فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا (ص)، گزارش دقیق و امیدوارکنندهای از وضعیت نیروهای مسلح ارائه کرد و رهبر انقلاب نیز در پاسخ، تدابیر و دستورات جدیدی ابلاغ فرمودند. این ابلاغ، برای کسانی که زبان میدان و سیاست را میفهمند، حامل پیامهای راهبردی عمیقی است.
-
مردم ایران، بهسان موج
بیش از ۷۰ شب است که ایرانیان به پشتیبانی از وطن خود در خیابانها حضور دارند. البته شاید در شبهای ابتدایی فقط مردمی که با عناوینی چون «طرفداران نظام» و «حزباللهی» شناخته میشوند در خیابان بودند اما بعد از گذشت چندین شب و شدت گرفتن جنایات دشمنان ایران، مردمان دیگر از سلایق مختلف سیاسی و اجتماعی نیز به خیابانها آمدند چون به خوبی این مسئله را درک کردند که هدف دشمن از بین بردن یکپارچگی ایران و دستاندازی به سرمایههای ملی و مذهبی این سرزمین است.
-
قطعه ۴۲، به همین مظلومیت به همین نشان
قلب بهشت زهرا (س) تهران، کنار یادمان ۷۲ تن؛ قطعهای قرار دارد که این روزها به یکی از پرمعناترین نمادهای مقاومت و ایستادگی ایرانی تبدیل شده است. قطعه ۴۲ دیگر فقط یک بخش از آرامستان نیست؛ به گلزار شهدای جنگ ۱۲ روزه، شهدای اغتشاشات و شهدای جنگ سوم تحمیلی بدل شده، جایی که خون پاک شهدای حمله وحشیانه رژیم صهیونیستی، روایتگر حماسهای بزرگ از مقاومت است. اینجا پیکرهای فرماندهان مدافع حریم، پاسداران جانبرکف، مادران و پدرانی که در خانههایشان هدف قرار گرفتند، کودکان و حتی نوزادانی که نماد معصومیت بودند، در کنار هم آرمیدهاند. در این قطعه هر سنگ مزار، یک سنگر مقاومت است که فریاد میزند: این ملت تسلیم نمیشود.
-
راز سربلندی
پس از دو دوره جنگ تحمیلی و در میانه جنگ تحمیلی سوم، در آتشبس شکننده کنونی، در حالی که ایران هنوز زخمهای جنگ تحمیلی اخیر را التیام میبخشد، تابآوری بینظیر ملت ایران بیش از همیشه به چشم میآید. این تابآوری نه یک شعار، بلکه واقعیتی زنده است که ریشه در عمق فرهنگ ایرانی-اسلامی، ایمان و همبستگی مردمی دارد. مردمی که در سختترین شرایط، با تکیه بر ارزشهای دینی، هویت ملی و خلاقیت خود، نه تنها ایستادگی کردند، بلکه به بازسازی و پیشرفت اندیشیدند.
-
-
تا مرد سخن نگفته باشد...
در دو ماه اخیر، چه آن ۴۰ روزی که کشور عزیزمان، ایران زیر ضربات نظامی اهریمنان بود و چه تمام روزهای گذشته تا همین شب قبل، رفتار جمعی ایرانیان حیرت جهان را به دنبال داشته است.
-
مدارس، حضوری یا مجازی؟
وضعیت پیش آمده در جنگ تحمیلی سوم متاسفانه مدارس را به سمت غیرحضوری شدن پیش برد. آموزش حضوری، نه یک انتخاب ساده، بلکه ضرورتی برای تداوم فعالیت آموزشی بود. در دنیای امروز که فناوری و آموزش مجازی به سرعت پیشرفت کرده، برخی تصور میکنند کلاس آنلاین میتواند جایگزین کاملی برای مدرسه فیزیکی باشد؛ اما واقعیتهای علمی، روانشناختی و اجتماعی نشان میدهد که این جایگزینی ناکافی و حتی مضر است.
-
-
درسهای یک رخداد کمنظیر تاریخی
بعد از وقوع جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، بسیاری اذعان کردند که این رویداد یکی از مهمترین رخدادهای امنیتی و راهبردی تاریخ معاصر کشور است که با وجود هزینهها و آسیبهایش، حاوی درسهایی عمیق و راهبردی برای نظام حکمرانی ایران است.
-
-
جنگ ادراکی
در شرایط جنگ تحمیلی سوم، پیگیری مستمر اخبار از طریق رسانههای سنتی و شبکههای اجتماعی به یکی از عوامل اصلی تاثیرگذار بر روحیه عمومی تبدیل شده است.
-
صحنه نبرد متوقف نشده ترسیم آینده را در دست بگیریم
امروز آنچه در ظاهر به چشم میآید، توقف همزمان جنگ در میدان و مذاکره است. اما واقعیت صحنه نبرد توقفبردار نیست و اقدام فعالانه میطلبد.
-
-
مقاومسازی اقتصاد
رهبر انقلاب، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای (حفظهالله) شعار سال ۱۴۰۵ را «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» تعیین کردند. این شعار اگر فقط عبارتی خطاطیشده روی سررسیدها و بنرها بماند، حق این مقطع تاریخی را ادا نکردهایم.