۲۹ مهر ۱۴۰۵ - ۲۱:۴۶
کد مطلب: ۲۶٬۳۷۶

دانشگاه و بحران خیلی دور؛ خیلی نزدیک

سیدمرتضی مفیدنژاد _ روزنامه‌نگار

«دانشگاه مرکز سعادت و در مقابل، شقاوت یک ملت است. از دانشگاه باید سرنوشت یک ملت تعیین شود. دانشگاه خوب یک ملت را سعادتمند می‌کند و دانشگاه غیر اسلامی و دانشگاه بد، یک ملت را به عقب می‌زند.» (صحیفه امام، ج ۸، ص ۶۱)

آگاه: ساختار جوامع پیچیده کنونی متاثر از دانش و فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی است و اجزای درهم تنیده و وابسته‌ای دارد. به دلیل پیچیدگی انسان و جوامع انسانی و همچنین دانش‌محور بودن فعالیت‌های اجتماعی، جایگاه و نقش دانشگاه در زندگی بشر اهمیت بیشتری می‌یابد. امروزه بسیاری از دانشگاه‌ها در رسالت‌های قبلی خود یعنی آموزش، پژوهش و خدمات اجتماعی، تجدید نظر و سعی کردند به رسالت‌های متناسب با نیاز جامعه ملی و جهانی توجه کنند. در همین راستا باید تصریح کنیم که دانشگاه به عنوان یک پدیده وارداتی در ایران پس از انقلاب اسلامی دچار یک بحران هویت و مسئله شد که سعی شد این مقوله در همان سال‌های اول با موضوعاتی مثل انقلاب فرهنگی همسو با مبانی انقلاب اسلامی شود و به نوعی چالش هویت و مسئله‌ای که پیش آمده بود حل نشد و تغییر و تحول بنیادینی صورت نگرفت. اینجا قصد ورود به مباحث پردامنه‌ای همچون دانشگاه اسلامی، جنبش تولید علم بومی و... نداریم اما آنچه اهمیت ماجرا را دو چندان می‌کند نقش دانشگاه در حل مسائل جاری کشور است. کشور ما دو جنگ مهم را در یک سال گذشته پشت سر گذاشته است و هم‌اکنون با مسائل اقتصادی زیادی هم دست و پنجه نرم می‌کند لکن سوال اینجاست که نقش دانشگاه‌ها در این بحران‌ها چیست؟ چقدر در کنار مردم و به عنوان حلال مشکلات حضور دارد؟
نباید فراموش کنیم تا زمانی که شاخص ارتقای اعضای هیات علمی و اعتبار دانشگاه‌ها صرفا معطوف به تولید مقالات انتزاعی و معیارهای کم‌نشان خارجی باشد، نمی‌توان انتظار داشت علم تولید شده در دالان‌های دانشگاه، مرهمی بر زخم‌های پیکره اجتماعی و اقتصادی کشور بگذارد.
 در شرایطی که کشور با فشارهای اقتصادی و پیامدهای ناگوار بحران‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند، دانشگاه باید به «قرارگاه علمی حل مسائل» تبدیل شود. این امر نیازمند ایجاد ساختارهای چابک پژوهشی، ارتباط نظام‌مند و بی‌واسطه با بخش‌های مختلف جامعه و میدان‌داری نخبگان، اساتید و دانشجویان در طراحی الگوهای بومی عبور از بحران و ارائه راهکار است. امروز کارآمدی و موثر بودن دانشگاه‌ها در نسبت مستقیم و پیوند عمیق‌تر با متن زندگی مردم و مسائل عینی جامعه است. اگر دانشگاه نتواند در روزهای سخت و بحرانی، چراغ راه جامعه و پشتیبان فکری و عملی تصمیم‌سازان باشد، به‌تدریج از فلسفه وجودی خود خالی خواهد شد. 
دانشگاه تراز و پیشرو، دانشگاهی است که درد ملت را درد خود بداند و برای هر معضل کلان کشور، پاسخی علمی، عملیاتی و برخاسته از مبانی ملی و دینی ارائه دهد وگرنه زمانی به خود خواهد آمد که از چرخه محاسباتی آحاد ملت به طور کامل خارج شده است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.