سید مرتضی مفیدنژاد
-
مشارکت مردمی و حل بحران‌ها
یکی از مفاهیم قابل توجه در جامعه‌شناسی، مفهوم «همکاری» است طوری که در تعریف گروه و جامعه به عنوان یکی از ویژگی‌های مهم بیان می‌شود و اشتراک عده‌ای از مردم در زندگی برای رسیدن به اهداف منفعت عمومی دیده می‌شود. در تعاریف مختلف در بیان فهرست اشتراکات مردمان یک جامعه علاوه بر اشتراکات در مذهب در فرهنگ در مالکیت و موارد دیگر «همکاری مشترک» نیز اشاره می‌شود.
-
خواب پریشان سردسته تروریست‌ها
انتخابات در سرزمین‌های اشغالی بالاخره به ایستگاه پایانی رسید و کشوری که محل تجمع و تراکم تروریست‌هاست و سابقه‌ای جز خونریزی و تجاوز ندارد، پای صندوق‌های رای رفتند تا در نهایت تعیین کنند که چه کسی قرار است سردسته تروریست‌ها شود.
-
بحران روایت و روایت بحران
در شرایطی که به نوعی شرایط جنگی محسوب می‌شود و افکار عمومی دچار نوعی تشویش هستند یکی از مهم‌ترین مسائل و اتفاقات، مدیریت فضای ادراکی و اطلاع‌رسانی است. در زمان بحران‌هایی مثل جنگ، سیل، زلزله و... رسانه دیگر پل ارتباطی صرف با حقیقت نیست، بلکه خود به میدان نبرد تبدیل می‌شود؛ میدان نبردی که فشنگ‌هایش واژه‌ها و روایت‌ها هستند.
-
دانشگاه و بحران خیلی دور؛ خیلی نزدیک
«دانشگاه مرکز سعادت و در مقابل، شقاوت یک ملت است. از دانشگاه باید سرنوشت یک ملت تعیین شود. دانشگاه خوب یک ملت را سعادتمند می‌کند و دانشگاه غیر اسلامی و دانشگاه بد، یک ملت را به عقب می‌زند.» (صحیفه امام، ج ۸، ص ۶۱)
-
حکایت روزهای پرماجرا
این روزها در هر کوی و محفلی که قدم می‌زنیم به طور قطع یکی از موضوعاتی که مرکز توجه و بحث است، ماجرای درگیری نظامی و حمله رژیم اشغالگر صهیونیستی یا آمریکایی‌ها به ماست. این در حالی است که در رسانه رسمی کشورمان هم کارشناسان حضور پیدا می‌کنند و بعضا با اعلام بازه‌های تاریخی مشخص متذکر می‌شوند که به زودی درگیر جنگ خواهیم شد. اینها همگی غیر از فضای مجازی است که خود دریایی از اطلاعات و پیش‌بینی‌ها را به ذهن مخاطبان سرازیر می‌کند.
-
صحنه تنازعات یک منطقه پرماجرا
منطقه خاورمیانه روزهای عجیبی را به خود می‌بیند. آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی با تصور اینکه می‌توانند با شهادت رهبر انقلاب و آغاز یک جنگ فراگیر کنترل منطقه و انرژی را در دست بگیرند خود را وارد معرکه‌ای کردند که دیگر به آسانی از آن بیرون نخواهند آمد. سردمداران آمریکایی و اسرائیلی بنابر شواهد موجود حتی حرف‌ها و نصایح نزدیک‌ترین مشاوران خودشان را وقعی ننهادند و در نهایت دست به کاری زدند که آتش آن دامن کل کشورهای منطقه را گرفت و هنوز هم تبعات آن ادامه دارد.
-
درآمدی بر روایت آوینی‌گونه
رهبر شهید انقلاب در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹ در دیداری که با ستاد ملی مبارزه با کرونا داشتند به یک نکته مهم اشاره کردند. ایشان تصریح کردند: «کاش کسانی بتوانند مثل شهید آوینی این جهاد عظیم و عمومی را روایت کنند؛ همچنان که شهید آوینی با آن بیان شیرین و زیبا و اثرگذار خودش توانست جزئیات جبهه را برای ما روایت کند. کاش کسانی بتوانند این کار را بکنند؛ هم در گفتار و هم در نوشتار و هم در کارهای هنری و نمایش‌ها و پدیده‌های هنری.»
-
مفهومی فراتر از مفاهیم رایج
قدرت، مفهومی بسیار وسیع دارد که تقریبا میتوان گفت در همه یا اکثر علوم تخصصی اعم از علوم فیزیکی و انسانی یا فردی و اجتماعی، کاربردی گسترده دارد، ولی جایگاه قدرت در علوم اجتماعی و به ویژه در علوم سیاسی، قابل ملاحظه است؛ بهگونهای که بسیاری از اندیشمندان سیاسی به اهمیت آن پی برده و حتی، بعضی از آنها کتاب مستقلی درباره آن نوشتهاند.
-
ضرورت ایجاد یک پدافند گفتمانی
رئیس‌جمهور تروریست آمریکا که دستش به خون رهبر شهیدمان و بسیاری از هموطنان‌مان آلوده است در طول یک سال گذشته سعی کرده است هر روز با اقدامات رسانه‌ای نسبت به اهداف شوم خود، جامعه مخاطب چه در داخل کشور و چه بیرون را مورد هجمه و آسیب قرار دهد.
-
سند تحول کجاست؟
دیدگاه‌های متفاوت و گاه متعارض فراوانی در عرصه نظری و متناظر به دو مفهوم «آموزش» و «پرورش» و نسبت و رابطه آن دو مثل تقدم و تاخر رتبه‌ای یا زمانی یکی بر دیگری یا وزن پایاپای هر دو و عدم ترجیح‌شان بر هم، طی سالیان گذشته از مباحث پرچالش و گاه سرگردان در میدان نظر و عمل بوده است.
-
فرهنگ عمومی مجازی زده
گسترش فضای مجازی و انفجار اطلاعات و محتوا امروزه یکی از مهم‌ترین رویدادهایی است که بشر با آن مواجه شده است. همین موضوع سبب شده است تا جوامع و انسان‌ها روزانه در معرض محتواها و مطالب گوناگون و متنوعی قرار بگیرند. جامعه ایران هم از این قاعده مستثنی نیست. وقوع کرونا و رواج آموزش آنلاین در سال‌های پایانی دهه ۹۰ شمسی هم موجب شد تا سن دسترسی به فضای مجازی تا حد زیادی کاهش پیدا کند.
-
-
روشنفکران متعهد و عبور از بحران‌های داخلی
روشنفکری پس از انقلاب اسلامی در دو قالب شکل گرفت؛ طیف روشنفکر مردمی که مانوس با انقلاب و مولفه‌های جامعه ایران بود و طیف دومی که همراه انقلاب و مبانی اصیل آن نبود. ما همچنان تعارض بین این دو جریان را مشاهده می‌کنیم.
-
فریادهای جلال
جلال عمر کوتاه خود را در جست‌وجوی حقیقت سپری کرد و آنچه نوشت علاوه بر ارزش ادبی و هنری، گنجینه اسنادی شد در افشای ماهیت حاکمان آن روزگار و کارگزاران فرهنگی ایشان که دل به مهر بیگانه بسته بودند و مردم را به آبشخور بیگانه سوق می‌دادند.
-
آقایان! منافع ملی را مرور کنید
جمهوری اسلامی ایران، کشوری است با متنی چندلایه و بزرگ. اقتصاد، امنیت، عدالت، معیشت، استقلال و آینده جوانان، هر یک تکه‌ای از این حقیقت متکثرند. کارشناس امنیت، تهدید را می‌بیند؛ اقتصاددان، شاخص‌های تورم را؛ کارگر، سفره‌ای را که از نوسانات کلان آسیب دیده و جوان، چشم‌اندازی را که در پی معنای آن است. هیچ‌کدام هم لزوما دروغ نمی‌گویند، اما هیچ‌کدام نیز همه معنای «ایران» نیستند. خطا آنجاست که زاویه دید محدود خود را به جای کل واقعیت بنشانیم.
-
-
هفته دولت؛ هفته ملت
هفته دولت امسال نسبت به سال‌های گذشته در موقعیت متفاوتی قرار دارد. این روزها در شرایطی فرارسید که کشور دو جنگ تحمیلی جدی را پشت سر گذاشته است و در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، رهبر عظیم‌الشان انقلاب را از دست داد و با شهادت ایشان، کشور با شرایط ویژه‌ای روبه‌رو شد. همزمان با شهادت آن بزرگمرد هجمه سنگین نظامی دشمن هم آغاز شد و در ۴۰ روزی که گذشت ارکان مهم کشور خصوصا نیروهای نظامی تلاش کردند تا دشمن علاوه بر اینکه عقب رانده شد بلکه به قدرت، سرسختی و شکست‌ناپذیری ایرانیان هم تاکید کرد.
-
درنگی در مفهوم تاب‌آوری
مفاهیم در عرصه‌های انسانی و اجتماعی می‌توانند چند وجهی و متنوع مورد تحلیل و تبیین قرار گرفته و از زوایای گوناگون مشاهده شوند. وقتی کلمه‌ای در فضای رسانه‌ای کشور هم می‌پیچید باید متوجه این موضوع باشیم تفاسیر چند وجهی آنها را مورد خدشه قرار ندهد.
-
-
متغیرهایی برای آینده منطقه
دشمن در جنگ ۴۰ روزه با نیت سقوط و خالی کردن بنیان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران پا به عرصه میدان گذاشت و در این مسیر هر آنچه در توان داشت به میدان آورد. به شهادت رساندن رهبر شهیدمان اوج این فعالیت خصمانه بود که تنها و تنها یک هدف از آن دنبال می‌شد و آن هم سرنگونی کامل نظام جمهوری اسلامی ایران بود که پس از چند روز این مقوله کاملا روشن شد که چقدر محاسبات سردمداران امپریالیسم اشتباه بوده است.
-
-
-
-
-
تشییع به مثابه یک رخداد تکرارنشدنی
آنچه در این نزدیک به یک هفته پیش روی چشمان ناظران جهانی و داخلی نقش بست یک اتفاق ساده و معمولی نبود؛ رخدادی بود که عکس‌ها و فیلم‌های آن حیرت جهانیان را به خود برانگیخت. به راستی که جوشش خون و بعثت امت اسلامی همچون یک عکس رنگی و واضح در برابر همه تحلیلگران و دغدغه‌مندان نقش بست و همان‌طور که پیش‌بینی هم می‌شد میلیون‌ها عزادار با مشت‌های گره کرده و با دل‌هایی مملو از خشم نسبت به دشمن خونخوار، تابوت رهبر شهید را روی دستان‌شان تشییع کردند.
-
فرصت‌های استراتژیک روز واقعه
کم کم به روز واقعه نزدیک می‌شویم؛ روزی که در آن مردی به روی دستان مردم داغدارش تشییع می‌شود که در طول عمر رهبری ۳۷ ساله‌اش ذره‌ای از اصول و اعتقادات اصیلش کوتاه نیامد و در نهایت به دلیل همین پایبندی بنیادین و خلل‌ناپذیرش، به دست بدترین انسان‌های تاریخ در خون خود غلتید. حالا آنچه امروز در برابر چشمان تاریخ قرار گرفته و در حال وقوع است، نه یک واقعه گذرا و نه صرفا یک مراسم تشییع مادی، بلکه تجلی یک «اتساع فکری و اعتقادی» است.
-
در آستانه یک رویداد تمدنی
در آستانه یک رویداد مهم هستیم که ابعاد تمدنی دارد؛ تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب. با عنایت به اطلاع‌رسانی صورت گرفته از ابتدای هفته آینده این اتفاق آغاز خواهد شد و بنا بر اعلام صورت گرفته پس از برگزاری وداع و تشییع پیکر رهبر انقلاب در تهران، این مراسم یک روز در قم برگزار شده و سپس پیکر حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای (ره) به عتبات عالیات خواهد رفت و در نهایت برای خاکسپاری و تدفین به مشهد مقدس منتقل خواهد شد.
-
وحدت حول پرچم
تجربه جنگ تحمیلی ۱۲ روزه قطعا و یقینا یک نقطه عطف در سیر تحولات حکمرانی در ایران بود. این جنگ در شرایطی رخ داد که مشکلات اقتصادی و معیشتی در اولویت مسائل کشور بوده و سرمایه اجتماعی دولت به طور محسوسی افت کرده بود. از آن سو دشمن خونخوار در پی آن بود که با تجربه جنگ‌های ۶ روزه اعراب و اسرائیل در یک حرکت ناگهانی و ضربه دفعتی و با ترور مهم‌ترین سرداران نظامی و دانشمندان هسته‌ای کشور کاری کند که کشور دچار بحران کامل و تغییر حکومت شود.
-
راهکارهایی برای یک تجربه جدید آموزشی
امروزه فراگیری اینترنت و فناوری‌های جدید ارتباطی و اطلاعاتی، موجب ظهور فضای مجازی در کنار جهان واقعی شده که این امر، معادلات و الگوهای ارتباطات سنتی، تولید، انتقال و مصرف اطلاعات را به هم زده و موجب تغییر در آن شده است.
-
تداوم مسیر با مردم میسر است
انقلاب اسلامی با ادله و براهین فراوان، بزرگ‌ترین و مردمی‌ترین انقلاب معاصر است؛ به‌طوری که در هیچ کدام از انقلاب‌های معاصر چنین حضور عظیم و پررنگی از مردم را ندیده‌ایم.