جهاد تبیین
-
اقتصاد در خط مقدم جنگ
یکی از روشنترین،اما کمتر واکاویشده، ابعاد تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران، تغییر میدان نبرد از عرصه نظامی به سفره مردم است؛ جایی که فشار اقتصادی جای گلوله و موشک را گرفته است. در چهار دهه گذشته، بهویژه از اوایل دهه ۱۳۹۰، راهبرد ایالات متحده بهصورت آشکار بر این اصل استوار شده که «فشار اقتصادی» میتواند جایگزین جنگ مستقیم شود و همان کارکرد را با هزینه کمتر و پیامدهای سیاسی محدودتر ایفا کند.
-
مهندسی ادراک در شبکهها، روایتها و الگوریتمها
سیستمعامل فتنه
فتنه در جهان معاصر دیگر «رویداد» نیست، «فرآیند» است. نه یک انفجار دفعی، بلکه یک سیستمعامل چند لایه که آرام، پیوسته و هوشمندانه اجرا میشود. همانگونه که سیستمعامل در رایانه دیده نمیشود اما همه برنامهها را هدایت میکند، «سیستمعامل فتنه» نیز در پس شبکهای از کنشگران، رسانهها، پلتفرمها، الگوریتمها و اتاقهای فکر عمل میکند؛ بی آنکه الزاما خود را به صورت مستقیم نشان دهد.
-
-
ساز و کارهای دستیابی به یک کار فرهنگی موثر و کارآمد
اثر ماندگار
فرهنگ، عرصهای راهبردی و انسانساز است که بدون بازتعریف معیارهای اثرگذاری، برنامههای آن به ظاهر محدود میشوند. تاکید اخیر رهبری، دعوتی جدی به فهم کار فرهنگی موثر است.
-
جهاد تبیین بهمثابه پدافند فعال شناختی
تحولات پرشتاب غرب آسیا طی سالهای اخیر، بهویژه از جنگ غزه تا جنگ تحمیلی ۱۲ روزه علیه جمهوری اسلامی ایران، نشان میدهد که منطق اصلی درگیریها از سطح صرفا نظامی، به سطحی عمیقتر یعنی جنگ روایتها و نبرد شناختی منتقل شده است.
-
تبیین رسانهای بهمثابه عملیات فرهنگی و دفاع ذهنی
آموزش تاریخ در بستر دیجیتال
در عصر جنگهای ترکیبی، مرزهای امنیت صرفا به عرصه نظامی محدود نیستند و حفاظت از ذهن و ادراک جامعه به یکی از مولفههای اصلی امنیت ملی تبدیل و گسترش فناوریهای دیجیتال و حضور فراگیر رسانهها موجب شده است که تفاوت میان واقعیت و بازنمایی رسانهای کمرنگ شود؛ در نتیجه، هر کاربر در معرض نبرد شناختی قرار دارد.
-
جهاد تبیین؛ از تشخیص صحنه تا طراحی ضربه در جنگ روایتها
عملیات شناختی پیشدستانه
اگر جنگهای کلاسیک بر تصرف سرزمینها متمرکز بودند، جنگهای معاصر بر تصرف «معنا» و مهار «ادراک» استوارند و اگر در آن میدانها، سقوط یک خاک نشانه شکست بود، در این میدان، فروپاشی معنا و اغتشاش ذهن، نشانه مغلوبشدن است.
-
احیای روحیه ملی و بیداری اجتماعی در پرتو بیانات رهبر انقلاب
از انتظار منفعل تا حرکت فعال
در تاریخ ملتها، دورههایی وجود دارد که نه آتش جنگ شعلهور است و نه نسیم آرامش و صلح بر چهره جامعه میوزد. این برزخ میان خوف و رجا، همان وضعیت نه جنگ، نه صلح است؛ وضعیتی که نه میدان نبرد را میطلبد و نه سازندگی را اجازه میدهد. دشمن، با طراحی دقیق این حالت تعلیق، ملت را در وضعیتی از رخوت، انتظار و بیتصمیمی نگه میدارد. رهبر انقلاب در دیدار اخیر با اعضای دولت، با درک عمیق از این دام روانی و سیاسی، تاکید کردند: منتظر تحولات بیرونی نباشیم؛ روحیه کار و تلاش را غلبه بدهیم بر حالت نه جنگ، نه صلح که دشمن میخواهد بر ما تحمیل کند.
-
-
کارنامه فرهنگ در سال نخست دولت چهاردهم
سنجش واقعگرایانه میان وعده و واقعیت
علیرضا احمدی تبار، آگاه مسائل فرهنگی: یک سال از آغاز به کار دولت چهاردهم سپری شده و اکنون فرصت آن فرارسیده است که عرصه فرهنگ، بهمثابه یکی از حساسترین میدانهای حکمرانی، بهطور واقعبینانه ارزیابی شود. فرهنگ نهتنها ابزار هویتسازی و انسجام اجتماعی است، بلکه در شرایط جنگ روایتها و فشارهای رسانهای دشمن، سنگر نخست امنیت ملی نیز بهشمار میرود. بررسی کارنامه فرهنگی دولت در سال نخست، هم برای شناخت فرصتها و دستاوردها ضروری است و هم برای تبیین چالشها و اصلاح مسیر آینده.
-
چشمانداز آینده فرهنگ در ایران
از میراث تا افق تمدن نوین
فرهنگ در تاریخ ایران، نهتنها یک حوزه جانبی بلکه ستون اصلی بقای ملی و دینی بوده است. اگر سیاست و اقتصاد گاه به قبض و بسط روزگار تن دادهاند، این فرهنگ بوده که در ژرفای تاریخ، هویت را پاس داشته و «ما»ی جمعی ایرانی را در فراز و فرودها تداوم بخشیده است.
-
معماری روایت ملی در برابر موجهای تخریبی
نبرد آرام، تاثیر شدید
سمانه فتحاللهپور افشاری، آگاه مسائل سیاسی : فرهنگ در روزگار ما بیش از هر زمان دیگری در میدان نبرد روایتها تعریف میشود.
-
الهام بخش ملتهای مظلوم و مقاوم جهان
انقلابیگری و مسئله ایران مقتدر
عماد خورشید طلب، آگاه مسائل رسانه: در دل تاریخ ایران، ریشههایی عمیق از مقاومت و ایستادگی در برابر سلطه و استکبار خارجی نهفته است؛ مقاومتی که در بستری از ایمان، حکمت و فرهنگ شکل گرفته است. این مقاومت استمراری تاریخی و معنوی است که امروز نیز در منظومه فکری و عملی رهبر انقلاب آیتالله خامنهای، تبلوریافته است.
-
از تربیت تا تبیین در مواجهه با جنگ شناختی
جهاد، رسانه، تمدن
یکی از مباحث و ارکان برایساز نظام مقدس جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی که بارها از زبان رهبر انقلاب بر آن تاکید شده و به آن عمق معرفتی و امتداد بصیرتی داده شده، مسئله جهاد است. این مسئله ساحتها، رویکردها و برشهای متنوع و متکثری دارد.
-
پیوند «عقل» و «احساس» در میانه جنگ
رهبر انقلاب اسلامی، در بیانات چهاردهم خرداد ۱۴۰۴ ضمن بازخوانی رویدادهای تاریخی در برخی از انقلابها، فراموشی مبانی عقلانیِ پشت سر قیامها و تحولات سیاسی و اجتماعی را از زمینههای اصلی انحراف و شکست انقلابها دانستند.
-
درنگی بر تحلیلهای جامعهشناختی مناسک دینی
آیینها، امتها و مسئولیت دولت دینی
در سالهای اخیر، نقدهایی نسبت به مناسک دینی و آیینهای جمعی در جامعه ما مطرح شده که در جای خود درخور تامل است. یکی از این نقدها که با زبان سنجیده و دغدغهمند در قالب مفاهیمی چون «تودهسازی آیینی»، «نمایش مناسکی»، یا «از خودبیگانگی جمعی» بیان میشود، بر خطرات یکسانسازی فرهنگی، بهرهبرداری رسانهای و ازمیانرفتن خردههویتهای دینی تاکید دارد. این نگاه که عموما برگرفته از سنت انتقادی جامعهشناسی مدرن بوده، حساس به قدرت، نگران هژمونی و شنوا نسبت به صداهای حاشیهای است.
-
سرمایهگذاری و تولید در بستر جهاد تبیین
ابزار تحقق شعار سال
در نخستین روز از سال ۱۴۰۴، شعار سال با عنوان «سرمایهگذاری برای تولید» اعلام شد؛ شعاری که ادامه منطقی سالهای اخیر است و بیانگر یک دغدغه مستمر و عمیق در مسیر اصلاح ساختار اقتصادی کشور.