نگاهی نو به شکاف یا چندپارگی اجتماعی

تکه‌تکه بهتریم یا بدتر؟

چندپارگی اجتماعی، که در علوم اجتماعی به عنوان social fragmentation یا social polarization شناخته می‌شود، به وضعیتی اشاره دارد که در آن یک جامعه به گروه‌ها، لایه‌ها یا زیرجامعه‌های متعدد و نسبتا جدا از هم تقسیم می‌شود و این گروه‌ها از نظر ارزش‌ها، منافع، هویت‌ها، سبک زندگی، سطح اقتصادی یا دیدگاه‌های فرهنگی و سیاسی تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که پیوندهای مشترک اجتماعی ضعیف شوند و افراد بیشتر به هویت‌های جزئی خود (مانند قومی، نسلی، طبقاتی یا ایدئولوژیک) وابسته شوند تا به هویت ملی یا جمعی فراگیر.

زایش نور در کالبد طولانی‌ترین تاریکی سال؛ از دوران باستان تا امروز

یلدا؛ تمرین امیدواری

در حافظه جمعی مردم فلات ایران، شب همواره مفهومی دوگانه داشته. از سویی مامن اهریمن و آبستن حوادث ناشناخته و از سوی دیگر، بستری برای خلوت، راز و نیاز و زایش اندیشه‌های ناب است. اما در میان تمامی شب‌های سال، یک شب است که این دوگانگی را به اوج درام می‌رساند که شب یلدا یا به تعبیر بومی‌تر و کهن‌تر آن، شب چله است. هنگامی که خورشید در آخرین روز پاییز در پایین‌ترین مدار نیمروز خود قرار می‌گیرد و سایه‌ها بر خاک این سرزمین، طولانی‌ترین رقص سالانه خود را آغاز می‌کنند، زمان در لحظه‌ای متوقف می‌شود. این لحظه میان پاییز و آغاز زمستان، تنها یک رویداد نجومی برای ثبت انقلاب زمستانی نیست؛ بلکه مانیفستی فرهنگی در ستایش نور، امید و همبستگی انسانی است که هزاره‌هاست در گستره‌ای عظیم از ایران فرهنگی طنین‌انداز شده است.

چگونه خرد کهن می‌تواند مصرف انرژی را کاهش دهد؟

راهکاری فراموش‌شده برای بحران انرژی

از دل تاریخ تا امروز، معماری سنتی ایران تنها یک خاطره نیست؛ بلکه راهی زنده برای ساختن آینده‌ای پایدار و هماهنگ با زندگی امروز است. در مواجهه با چالش ناترازی برق، معماری سنتی ایرانی راه‌حلی هوشمندانه و پایدار ارائه می‌دهد. این معماری کهن، با بهره‌گیری از خردمندی گذشتگان، می‌تواند وابستگی به سیستم‌های پرمصرف انرژی را کاهش داده و به مدیریت مصرف برق در ساعت‌های اوج کمک شایانی کند.

بررسی سیر بازی از ایران کهن تا امروز

بازی؛ سرگرمی یا زندگی؟

مجتبی مشهدی محمد، دبیر گروه فرهنگ:  در دل فلات ایران، جایی که تاریخ و فرهنگ هزاران ساله با یکدیگر آمیخته شده‌اند، بازی‌ها نه‌تنها وسیله‌ای برای سرگرمی بوده‌اند، بلکه آینه‌ای از زندگی اجتماعی، نظامی و حتی فلسفی مردم این سرزمین به شمار می‌روند. از کاوش‌های باستان‌شناختی در شهر سوخته سیستان که تخته‌بازی‌هایی شبیه به تخته‌نرد با مهره‌های سنگی و طاس‌های شش‌ضلعی را آشکار کرده - بازی‌هایی که احتمالا برای آموزش شمارش و استراتژی به کار می‌رفتند - تا عصر دیجیتال که میلیون‌ها ایرانی به بازی‌های ویدیویی روی آورده‌اند، این سنت غنی همچنان زنده است.

به بهانه فرارسیدن ماه ربیع‌الاول؛ ماه وحدت و دوستی

نگاهی به مقوله وحدت در فرهنگ ملی

ماه ربیع‌الاول با نام «وحدت» گره خورده است؛ مقوله‌ای که جدا از جایگاه مذهبی والایی که دارد، در بسیاری از بزنگاه‌های تاریخی این سرزمین به دادرس بوده و این مرزوبوم را تاکنون سرپا نگه داشته است، بنابراین از «وحدت» نباید سرسری گذشت و باید حضور آن در فرهنگ ایرانی را غنیمت شمرد.

فرهنگ ایران در گذر زمان

سابقه کهن به کدام آینده

فرهنگ ایران طی هزاران سال تحت‌تاثیر عوامل گوناگونی شکل‌گرفته که هرکدام ریشه در رویدادهای تاریخی، تحولات اجتماعی، باورهای دینی و تعاملات بین‌المللی دارند. این فرهنگ، ترکیبی پیچیده از عناصر باستانی، اسلامی و مدرن است که هویت منحصربه‌فرد ایرانی را ساخته است. اما از مهم‌ترین بخش‌های تحول فرهنگی ایران، انقلاب‌اسلامی است که تأثیر عمیقی در فرهنگ مردم این سرزمین داشته است. بررسی گذشته فرهنگی ایران و تحولات این روزگار، می‌تواند راهنمای مسیر برای آینده فرهنگی ما باشد.

گردشگری

روستای گرمه؛ زمرد کویر اصفهان

جایی در میان کویر مرکزی و مرکز ایران، آبادی کوچکی به نام گرمه وجود دارد که چند سالی است میزبان توریست‌های زیادی است.

گردشگری

شهر سوخته زابل؛ تمدنی با قدمتی ۵هزار ساله

شهر سوخته زابل براساس یافته‌های باستان‌شناسی از قدیمی‌ترین تمدن‌های جهان و قدیمی‌ترین شهرهای ایران به شمار می‌رود. این شهر به‌دلیل ظرفیت‌های برجسته تاریخی و حجم بالای آثار مکشوفه، منطقه‌ای ارزشمند برای باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به تاریخ است. در سفر به شهر سوخته به موزه‌ای بزرگ و صحرایی وارد می‌شوید که هر گوشه آن گنجی در خود نهفته دارد.

سالانه ۲هزار میلیون تن گرد و غبار وارد جو می‌شود

براساس اعلام سازمان هواشناسی جهانی (WMO) سالانه حدود دوهزار میلیون تن گرد و غبار وارد جو می‌شود.