به بهانه درگذشت محمد میرشکرایی

با خاموشی محمد میرشکرایی در چهارم مهر ۱۴۰۵، ایران یکی از وفادارترین، صبورترین و عمیق‌ترین راویان روح جمعی و فرهنگ زیسته‌اش را از دست داد. در جامعه‌ای که میراث تاریخی اغلب به خشت‌ها، کاخ‌ها و ستون‌های باشکوه سنگی تقلیل می‌یابد، او از نسلی از پژوهشگران بود که حقیقت فرهنگ را در سینه ساربانان کویر، دست‌بافته‌های زنان ایل، سرودهای هنگام درو و حافظه نامکتوب کوچ‌نشینان و روستاییان جست‌وجو می‌کردند. درگذشت میرشکرایی در ۸۳ سالگی، خاموشی گنجینه‌ای زنده از خاطره جمعی سرزمینی است که بخش عمده‌ای از آیین‌هایش زیر غبار شتاب‌زده جهان مدرن در حال فراموشی است.

روایت همدلی مردم یک روستا برای همزیستی با یوزآسیایی

قلعه بالا، در فهرست نامزدهای بهترین روستاهای جهان

فاطیما کریمی_خبرنگار گروه جامعه: در بسیاری از روستاهای ایران، ردپای حیات‌وحش را می‌توان در قصه‌ها، افسانه‌ها و حافظه جمعی مردم پیدا کرد؛ روایت‌هایی که نشان می‌دهد طبیعت روزگاری بخشی از زندگی روزمره روستاییان بوده است. در روستای کندلوس مازندران که مهر سال ۱۴۰۴ در فهرست برترین روستاهای گردشگری ایران قرار گرفت، سال‌هاست قصه «مینا و پلنگ» به‌عنوان روایتی بومی از همزیستی انسان و حیات‌وحش نقل می‌شود؛ قصه‌ای که پلنگ را از دل طبیعت به فرهنگ مردم آورده است. اما چند صد کیلومتر آن‌سوتر، در حاشیه پارک ملی توران در استان سمنان، این پیوند فقط در قصه‌ها باقی نمانده است. در روستای «قلعه‌بالا»، مردم تلاش کرده‌اند حیات‌وحش را نه در روایت‌ها، بلکه در واقعیت حفظ کنند؛ روستایی که ساکنانش برای حفاظت از یوز آسیایی، بخشی از شیوه معیشت سنتی خود را تغییر دادند، برخی زمین‌های حاشیه زیستگاه را داوطلبانه واگذار کرده و گردشگری پایدار را به مسیری برای ادامه زندگی در کنار طبیعت تبدیل کردند.