-
روزنامههای نیمهجان
پاییز سال ۱۶۶۵، بوی تند گوگرد و مرگ لندن را خفه کرده بود. طاعون سیاه در کوچهها تنوره میکشید و پادشاه به دشتهای مهآلود آکسفورد گریخته بود؛ در همان گریزگاه تاریک بود که برگی باریک به نام «آکسفورد گزت» از دل ماشین چاپ بیرون خزید تا حقیقت میان وحشت گم نشود. ۳۶۰ سال بعد، آن کاغذ باریک هنوز با نام «لندن گزت» هر صبح پلک باز میکند و زندگی را شماره میزند. اما کیلومترها آنسوتر، در سرزمینی که روزگاری میرزا تقیخان امیرکبیر با دستان لرزان و چشمان تبدار نخستین شماره «وقایع اتفاقیه» را ورق زد تا رعیت بداند در جهان چه میگذرد، مطبوعات نه با ضربه طاعون، که با دستاندازهای مرگبار بیرمقی و خاموشی دستبهگریباناند. کاغذ در جهان مدام در حال پوستاندازی، زایش دوباره و تلفیق با هوای تازه دادههاست، اما روی گیشههای خاکگرفته ما، گویی واپسین نفسهای حیات سنتی یک تمدن مکتوب در حال شماره شدن است.
-
از انقلاب دوم تا جنگ شناختی امروز
لزوم بازخوانی اسناد لانه جاسوسی
برای فهم واقعه ۱۳ آبان ۱۳۵۸، نباید از لحظه ورود دانشجویان به سفارت آمریکا آغاز کرد؛ بلکه باید به سالها پیش از آن بازگشت. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، نقشآفرینی سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و انگلیس در سرنگونی دولت مصدق، حمایت واشنگتن از رژیم پهلوی، همکاری در شکلگیری ساواک و تصویب کاپیتولاسیون، حلقههای یک زنجیره تاریخیاند.
-
-
بررسی مقدمات برگزاری سیوهفتمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در آذر
بدون تاریخ؛ بدون نشانی
زهرا بذرافکن، خبرنگار گروه فرهنگ: سالهاست که اردیبهشت برای علاقهمندان کتاب با یک قرار آشنا همراه است؛ نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران. رویدادی که هر سال ناشران، نویسندگان و مخاطبان را گرد هم میآورد و برای بسیاری از فعالان نشر، مهمترین فرصت عرضه و فروش کتاب در طول سال محسوب میشود. امسال اما جنگ این تقویم آشنا را تغییر داد. نمایشگاه حضوری که قرار بود طبق روال سالهای گذشته در بهار برگزار شود، از برنامه خارج شد و اکنون، پس از چند ماه انتظار و گمانهزنی درباره زمان برگزاری، شورای سیاستگذاری نمایشگاه از برپایی آن در آذر خبر داده است. خبری امیدوارکننده برای اهالی کتاب که در کنار خود پرسشهایی هم دارد: نمایشگاه در کدام مکان برگزار خواهد شد؟ ناشران چگونه و از چه زمانی میتوانند ثبتنام کنند؟ و آیا فرصت باقیمانده برای برگزاری رویدادی با ابعاد نمایشگاه کتاب تهران کافی خواهد بود؟
-
چهار گره قدیمی و یک مسیر تازه برای تنظیمگری رسانه در ایران
یک قرن نظارت و افول حمایت
۱۰ آبان، سالروز تصویب قانون نظارت مطبوعات در سال ۱۳۰۱، فرصتی است برای طرح پرسشی که از مناسبت تاریخی مهمتر است؛ اینکه چرا پس از بیش از یک قرن قانونگذاری، نسبت مطبوعات و نهاد ناظر هنوز این همه محل مناقشه است؟ نخستین قانون مطبوعات ایران در ۱۲۸۶ تصویب شد؛ پس از قانون نظارت بر مطبوعات در ۱۳۰۱، مقررات بارها تغییر کردند و قانون مطبوعات فعلی نیز محصول ۱۳۶۴ و اصلاحات بعدی، بهویژه اصلاحات ۱۳۷۹ است. بنابراین بحث امروز، بازگشت به قانونی منسوخ نیست؛ سنجش میراث آن در سازوکارهای زنده امروز است. مسئله فقط میزان نظارت نیست؛ اینکه نظارت چه چیزی را میسنجد، به چه کسی پاسخ میدهد و با چه معیاری درباره ادامه حیات یک رسانه تصمیم میگیرد، محل بحث است.
-
گفتوگوی «آگاه» با رئیس موزه هنرهای معاصر درباره نمایشگاه «جستوجوی ایران»
صد سال تصویر و تصور از ایران
زهرا بذرافکن،خبرنگار گروه فرهنگ: نمایشگاه «جستوجوی ایران» با ارائه بیش از ۱۰۰ اثر از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، عصر روز گذشته، شنبه ۹ آبان، با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، جعفر واحدی مدیرعامل موسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر، بهرام کلهرنیا رئیس هیات مدیره انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران، هنرمندان و هنردوستان و با کیوریتوری حسین گنجی و آرش تنهایی در این موزه گشایش یافت؛ نمایشگاهی که با حضور آثار هنرمندانی چون سهراب سپهری، پرویز تناولی، حسین زندهرودی، بهمن محصص، فرح اصولی و هنرمندان دیگر، به سراغ یکی از پرسشهای دیرپای هنر معاصر ایران رفته است: ایران چگونه در نگاه و آثار هنرمندان بازتاب پیدا کرده است؟ این نمایشگاه که زیرعنوان «در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران» برگزار میشود، از امروز، دهم آبان، پذیرای عموم علاقهمندان خواهد بود و تا نیمه آذر ادامه دارد.
-
قیصر، به روایت آنچه نسرود
زهرا بذرافکن،خبرنگار گروه فرهنگ: اسفند سال ۱۳۸۰، جوانی برای مصاحبه با قیصر امینپور به دفتر مجله «سروش نوجوان» رفت. دوربینی همراه داشت، اما دستگاه ضبط صدا نه. در ورودی مجله، نگهبان از بردن دوربین جلوگیری کرد و وقتی تلفنی با قیصر صحبت کردند، شاعر گفت نیازی به آوردن دوربین نیست. جوان برای تکمیل تحقیقی دانشجویی آمده بود و میخواست از زندگی و آثار شاعری بپرسد که سالها با شعرهایش زندگی کرده بود. اما قیصر چندان رغبتی به مصاحبه نداشت.
-
از آرامش باطنی تا بازدارندگی ملی در آستانه طوفان
معماری پایداری
در حالی که چشم جهانی به صندوقهای رأی در تلآویو دوخته شده تا سرنوشت قدرت را میان «نتانیاهو» و «آیزنکوت» تعیین کند، تلاطمی بسیار عمیقتر و زیرپوستیتر در لایههای زیرین ساختار رژیم صهیونیستی در جریان است؛ تلاطمی که فراتر از رقابتهای سیاسی و جابهجایی صندلیهای قدرت، به یک بحران بنیادین هویتی و وجودی بدل شده است.
-
دادستان تهران خواستار ممنوعیت حضور مردان در مسابقات فوتبال بانوان شد
دادستان تهران خواستار ممنوعیت حضور مردان، از تماشاگران تا عوامل اجرایی و رسانهای، در مسابقات رسمی فوتبال بانوان شد.
-
هنر پویانمایی چگونه مرزهای خیال را فتح میکند؟
رستاخیز قهرمانان گمشده
کودکی که تصویر قهرمان خود را روی جعبه خوراکی، دفتر مشق و پرده نقرهای نبیند، پناهگاه ذهن خود را در دنیای ساختگی دیگران جستوجو میکند. سالها سینمای ما اسیر باورهای نادرست درباره هنر پویانمایی بود و آن را ابزاری حاشیهای و صرفا برای سرگرمی کودکان قلمداد میکرد. اکنون که موج نو انیمیشن ایران رکوردهای فروش را درهم شکسته و بازار را شگفتزده کرده است، با پرسشی ژرفتر و حیاتیتر روبهرو هستیم: چرا با وجود جهش چشمگیر در فرم و تکنیک، در خلق اسطورههای ملموس و ماندگار عقب ماندهایم؟ چگونه انیمیشن توانایی تبدیل شدن به سلاح نرم، موثر و بدون مرز در بازنمایی مفهوم مقاومت و هویت اصیل ملی را دارد؟ این یادداشت کندوکاوی در مسیر عبور از نقاشیهای متحرک ساده به سوی خلق سفیران زنده تمدنی است که مرزها را بدون گذرنامه پشت سر میگذارند.
-
بازتعریف چهره یک ملت در حافظه مشترک بشر در سینمای کیارستمی
پیروزی زندگی بر ویرانههای تاریخ
۲۷ اکتبر در تقویم یونسکو، مجالی است برای اندیشیدن به سرنوشت «میراث دیداری و شنیداری»؛ روزی برای بازخوانی این واقعیت که ملتها چگونه و با چه تصاویری در آرشیو ناخودآگاه جهان ذخیره میشوند. واقعیت تاریخ معاصر این است که تصویر ملتها همواره در معرض مصادره است. رسانههای مسلط بینالمللی، کشورها را نه بر اساس جریان آرام زیست روزمره، بلکه بر پایه بحرانها، تنشهای مرزی، تحولات قدرت و وقایع اضطراری بایگانی میکنند. در چنین نظمی، مردمان سرزمینهای خاورمیانه اغلب پشت تودهای از تصاویر متشنج، هیاهو و خطوط قرمز اخبار گم میشوند. اما در تاریخ ثبت تصاویر، لحظاتی وجود دارد که یک نگاه، جریان این حافظه جمعی را تغییر میدهد. ورود فیلمهای عباس کیارستمی به منظومه سینمای جهان در دهههای پایانی قرن بیستم، دقیقا چنین بزنگاهی بود؛ تلاشی برای تثبیت سندی دیداری که در آن، چهره واقعی یک جامعه از لابهلای قضاوتهای شتابزده بیرون کشیده شد.
-
چگونه تدبیر رسانهای فدراسیون کشتی خاکریز شایعات را فتح کرد؟
اعجاز حقیقت در قابهای بیتکلف
کشتی برای مردم ایران فراتر از یک ورزش معمولی است؛ ریشهای تنیده در فرهنگ، پهلوانی و غرور ملی دارد. درست در روزهایی که خبر حضور محمد بنا، معمار طلایی کشتی فرنگی ایران، روی نیمکت سرمربیگری تیم ملی آذربایجان به یک بمب خبری تبدیل شد، موجی سهمگین از قضاوتها و فضاسازیهای منفی به راه افتاد تا شناسنامه و خدمات این مرد بزرگ را زیر علامت سوال ببرند.
-
وقتی در سریالها به جای تالیف، کپی میکنیم
همان قصههای همیشه
از «ساهره» که مو به مو از یک سریال کرهای برداشته شده تا «پوست شیر» که دادگاه آن را سرقت هنری شناخت و از «اعتراف میکنم» که تهیهکنندهاش صریحا میگوید دکور را از نتفلیکس کپی کردهاند سریال ایرانی در دور باطل تکرار و گرتهبرداری گرفتار شده است.
-
روایت حقیقت در هزاره فریب
«در حقیقت باید گفت سبک ابونصر و بیهقی حقیقیترین سبک نثر است که از قید ترجمه بیرون آمده و قدری نمک شعری در آن پاشیده شده است». ارزیابی ملکالشعرای بهار از سبک رئالیستی بیهقی، دروازه ورود به رازی است که پژوهشگران معاصر غرب را نیز شگفتزده کرده است. چرا تاریخ مسعودی برای انسان عصر بحران، اطلاعات جعلی و سقوط ارزشهای سیاسی در قرن بیستویکم، از انبوه رمانهای روانشناختی امروز معاصرتر و زندهتر به نظر میرسد؟
-
-
وقتی خودنماییهای مجازی، لذتهای سالم زندگی را از ما سلب میکند
شکنجهگاه تفریح
یک فنجان لاته سردشده با رویهای ماسیده، میزی پر از بشقابهای دستنخورده در کافهای حوالی کریمخان، کتابی که صرفا در صفحهای خوشعکس باز مانده و دستی که ۱۰ دقیقه است زاویه دوربین را بالا و پایین میبرد؛ این تمام واقعیت تفریح این روزهای ماست. ما دیگر به سینما و تئاتر نمیرویم که غرق قصه شویم، به رستوران نمیرویم که مزه غذا زیر زبانمان بماند و با رفقا در دورهمیهای خانوادگی و دوستانه جمع نمیشویم که از ته دل بخندیم و سبک شویم. تب تند «هابیمکسینگ» و عطش بیپایان خودنمایی، لذت واقعی زندگی را به اسارت گرفته است. تفریح که باید پناهگاهی برای فرار از دوندگیهای هر روزه و خالی شدن بار ذهن باشد، خودش تبدیل شده به یک شیفت کاری دوم؛ رقابتی فرساینده، پر از استرس و چشم و همچشمی برای اینکه مبادا از استوریهای رنگارنگ دیگران جا بمانیم.
-
نگاهی به تاوان سازش در سالگرد مرگ قذافی
سراب سازش
تصویر پایانی، دور از تمام ادعاهای پیشین رقم خورد؛ در لولهای بتنی و حاشیهای خاکی، بدون آنکه وعدههای مکتوب و نانوشته قدرتهای جهانی کمترین سپری در برابر سقوط بسازند. مردی که روزگاری نماد شعارهای پرطنین و داعیهدار راه سوم در شمال آفریقا بود، در نهایت تاوان گسستن از ریشهها و معامله بر سر داشتههای دفاعی و هویتی ملتش را پرداخت.
-
روایت مدیر گروه طنز هویجمدیا از تولید طنز اقتصادی و سیاسی با حداقل امکانات
طنز جذاب و مودب سیاسی
طنز سیاسی همواره یکی از برندهترین و در عین حال ظریفترین ابزارها برای نقد قدرت، بازتاب دغدغههای اجتماعی و کاستن از تلخی واقعیتهای روزمره بوده است؛ هنری که در بزنگاههای تاریخی و اقتصادی، حرفهای ناگفته جامعه را در قالب لبخندهایی تاملبرانگیز صورتبندی میکند.
-
روایت ایستادگی کارگردان «غذای نیمروز» به نام بچههای میناب
با شرف مثل مجیدی
امتداد فرشهای قرمز در کشورهای دوردست و هیاهوی پرزرقوبرق رسانههای بینالمللی، همواره صحنهای پرآزمون و سرنوشتساز برای سینماگران هر سرزمین بوده است. هنگامی که یک هنرمند ایرانی در آن سوی مرزها تندیس طلایی را در دست میگیرد و در برابر میکروفون و دیدگان میلیونها مخاطب جهانی میایستد، یک پرسش تاریخی شکل میگیرد؛ در این لحظه سرنوشتساز، قلب او برای چه چیزی میتپد و زبانش ترجمان کدام دغدغه و حقیقت است؟ تجربه ماههای اخیر سینمای ایران در تریبونهای جهانی، دو قاب کاملا متفاوت و البته آموزنده را در برابر دیدگان افکار عمومی قرار داده است.
-
نگاهی اجتماعی به جایگاه شخصیتهای فرهنگی در آموزش مصرف مسئولانه
صرفهجویی به دنبال یک چهره آشنا
مینا یاری، خبرنگار گروه جامعه: «هرگز نشه فراموش، لامپ اضافی خاموش»؛ هنوز هم شنیدن این جمله برای بسیاری از ما کافی است تا تصویر بابابرقی در ذهنمان جان بگیرد. شخصیتی که از قاب تلویزیون به گفتوگوهای خانوادگی راه پیدا کرد و توصیهاش گاهی از زبان بچهها خطاب به بزرگترها تکرار میشد. قطره آب در مجموعه «آب، آب زندگی» و شخصیتهایی که درباره مصرف بنزین آموزش میدادند نیز از همین مسیر وارد خاطره جمعی شدند. آنها به مفاهیمی مانند صرفهجویی، چهره و صدا میدادند؛ مفاهیمی که امروز، در شرایط جنگ و تحریم و ضرورت حفظ پایداری تامین آب و انرژی، بیش از گذشته به همراهی عمومی نیاز دارند. پرسش این است که تجربه آن شخصیتها چگونه میتواند به زبان امروز ادامه پیدا کند؟
-
از کارزار سنگرها تا جغرافیای فرامرزی مقاومت با «ننه عصمت» جبهه مقاومت
معجزه میلهای بافتنی
جنگها فقط با غرش توپخانهها و خطوط مقدم آتش معنا نمیشوند؛ تاریخ گاهی پشت پنجرههای ساده و روی زیلوهای رنگورو رفته ورق میخورد، جایی که زنی سپیدموی، تلاقی عشق و اراده را رج به رج مینشاند.
-
اقتدار، مهمترین عامل بازدارنده ما خواهد بود
رژیم صهیونیستی نیاز به تنش دارد
دکتر حمیدرضا غلامزاده، کارشناس حوزه بینالملل معتقد است آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه دچار سردرگمی و حیرانی هستند و از سوی دیگر برای ادامه حیات و پیروزی در عرصههای سیاست داخلیشان نیازمند ایجاد تنش هستند.
-
پاسخ سخنگوی وزارت آموزش و پرورش به گزارش روزنامه «آگاه»:
ممکن است آموزش بهصورت ترکیبی هم پیش برود
روزنامه «آگاه» درباره احتمال تعطیلی منطقهای مدارس در شرایط خاص که توسط وزیر آموزش و پرورش اطلاع داده شده بود گزارشی را در روز دوشنبه ۲۰ مهر منتشر کرد. در این گزارش درباره عدالت آموزشی، مشکلات ناشی از تعطیلی مدارس و همچنین آموزش ترکیبی صحبت شده بود. پس از انتشار گزارش، علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش در گفتوگوی اختصاصی به تشریح جزئیات برنامه وزارتخانه متبوع خود پرداخت:
-
روایت تولد یک بازدارندگی از انزوای مطلق تا استقلال موشکی
خیزش آتش
زمستان سال ۱۳۶۳، صدای سوت ممتد بمبها و غرش اسکادهای روسی بر فراز تهران و دزفول، نه فقط سقف خانهها، که باور یک ملت به امکان زیستن در دنیایی بیرحم را آوار میکرد. دستها خالی بود، آسمان بیدفاع و بازار جهانی اسلحه پشت دیوارهای تحریم قفل شده بود.
-
تاملی بر دوازدهمین جشنواره فرهنگی- هنری «اسوههای صبر و مقاومت»
نمایش نقش زن در جنگ
مرضیه کیان، خبرنگار: انتشار فراخوان دوازدهمین جشنواره فرهنگی- هنری «اسوههای صبر و مقاومت» با محوریت عناوینی چون «مادرانههای مقاومت»، «دخترانههای مقاومت» و «سبک زندگی جهادی»، بیش از آنکه صرفا یک رویداد مرسوم تقویمی در حوزه فرهنگ باشد، گشودن پنجرهای رو به یک آوردگاه حساس و راهبردی در ساحت رسانه است.
-
هنر اسلامی چگونه در دوران استاد حسین بهزاد تنوره کشید؟
حکمت نقشهای اسلامی
مرگ، برای قلمموهایی که جان در پیکر بیجان رنگ میدمند، هرگز خط پایان نبوده است؛ نقطهویرگولی است میان دو سطر از یک شعر بلند. ۲۱ مهر ۱۳۴۷، وقتی انگشتان استخوانی استاد حسین بهزاد از حرکت بازایستاد، موزهها تنها یک پیکر را بدرقه نکردند، بلکه میراثدار هزار سال خلوتگزینی در کارگاههای خط و تذهیب به خاک سپرده شد؛ مردی که نگارگری ایران را از کنج موزههای فرنگی و تقلیدهای فرسوده قاجاری نجات داد و کالبد نیمهجان آن را با خون ادراک مدرن جانی دوباره بخشید. اما حسین بهزاد، قلهای منفرد در کویری بیآبوعلف نبود؛ او بیرقدار انتهایی کاروانی بود که قرنها پیش از دل ویرانههای نیشابور، کتابخانههای هرات، گنبدهای فیروزهای اصفهان و هندسه قدسی دانشمندان عارف راه افتاده بود. برای درک راز خطوط بهزاد، باید تاریخ را ورق زد و به سرچشمههایی بازگشت که در آن، هنر نه یک تزئین صرف، بلکه بازتابی از مکاشفه روح ایرانی در تلاقی با حقیقت اسلام بود.
-
سه دهه تلاش برای تحکیم وحدت امت اسلامی با تاسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
سنگر وحدت
پاییز سال ۱۳۶۹، در روزهایی که جهان اسلام پس از تحولات پرتنش دهه ۶۰ و امواج سهمگین توطئههای فرقهای نیازمند لنگرگاهی مطمئن برای همگرایی بود، تصمیمی تاریخی با ابتکار و افقگشایی رهبر شهید رقم خورد؛ تصمیمی که بنای یکی از اثرگذارترین نهادهای فراملیتی یعنی «مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی» را گذاشت. این ساختار نه یک تشکل اداری و تشریفاتی، بلکه پاسخی ایجابی به استراتژی چند قرنه تفرقهافکنی میان امت بود.
-
وقتی سینمای کودک میان خاطرهبازی و نسل جدید پل میزند
صراحت داوران
سیوهشتمین دوره جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان اصفهان شامگاه پنجشنبه شانزدهم مهر، همزمان با روز جهانی کودک، در مرکز همایشهای بینالمللی اصفهان به ایستگاه پایانی رسید. این دوره که به دبیری حامد جعفری برگزار شد، پس از چند دوره تردید درباره محل استقرار جشنواره، با یک اتفاق راهبردی در حافظه سینمایی کشور ثبت شد؛ امضای تفاهمنامه میان بنیاد سینمایی فارابی و شهرداری اصفهان با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، برای راهاندازی دبیرخانه دائمی جشنواره در اصفهان. این رخداد، رویای همیشگی فیلمسازان حوزه کودک برای پایان دادن به بلاتکلیفی مکانی این رویداد را به واقعیت نزدیک کرد.
-
تشریح یک ادعا
از چهارم تا اول
«امروز کسانی ما را ابرقدرت چهارم دنیا میدانند.» این جمله را باید روی میز تشریح گذاشت. کلمه به کلمه. مثل جراحی که قلب را باز میکند. چون در همین یک جمله، تمام تناقض و تمام حقیقت پنهان است.
-
عارضه قلبی دیگر بیماری سالمندان نیست
بیماران قلبی جوان شدهاند!
بیماریهای قلبی و عروقی که روزگاری بیشتر با سالمندی گره خورده بود، حالا در سنین پایینتر نیز قربانی میگیرد. تغییر سبک زندگی، کاهش فعالیت بدنی، تغذیه نامناسب، مصرف دخانیات و گسترش بیماریهایی مانند فشارخون و دیابت، زنگ خطر را برای سلامت قلب جوانان و میانسالان به صدا درآورده است. متخصصان معتقدند بسیاری از این عوامل قابل کنترلاند و با اصلاح عادتهای روزمره میتوان از بخش مهمی از خطرات پیشگیری کرد. با این حال، کاهش سن ابتلا نشان میدهد مراقبت از قلب دیگر توصیهای برای سالهای سالمندی نیست و باید از جوانی به یک دغدغه جدی تبدیل شود.