آگاه: این در حالی است که در پی تغییر سیاست‌های ارزی و حذف ارز ترجیحی (۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی)، نرخ ارز تالار اول مرکز مبادله هم روزگذشته با افزایش ۴۴ هزار تومانی به نرخ تالار دوم و بازار آزاد نزدیک شد تا عملا دلار در اقتصاد ایران تک‌نرخی شود. در همین راستا، سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در گفت‌وگوی تلویزیونی با اشاره به مصوبه ۱۷ بندی مدیریت بازار ارز، اعلام کرد: بر اساس این سیاست، تالار اول و دوم مرکز مبادله ارز به تدریج در هم ادغام می‌شوند و در نهایت یک تالار واحد شکل می‌گیرد. وی تاکید کرد که هدف نهایی، رسیدن به بازاری واحد است؛ بازاری که نه به صورت کاملا شناور، بلکه با مدیریت و مداخله هدفمند بانک مرکزی فعالیت کند تا تولیدکنندگان، واردکنندگان و صادرکنندگان بتوانند عرضه و تقاضای ارز را در چارچوبی منظم و قابل پیش‌بینی انجام دهند. به گفته مدنی‌زاده، این فرآیند با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت جهاد کشاورزی و به صورت تدریجی و آرام پیش خواهد رفت؛ هرچند هنوز جزئیات نهایی درباره نرخ ارز واحد و شمول آن برای صادرات و واردات به طور رسمی اعلام نشده است. او تصریح کرد که زمان‌بندی و سازوکار اجرایی این سیاست توسط بانک مرکزی مشخص خواهد شد.
همزمان با این رویکرد، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل جدید بانک مرکزی نیز حرکت ارز به سمت تک‌نرخی شدن را یکی از سه محور اصلی ماموریت خود اعلام کرده است؛ ماموریتی که هدف آن حذف رانت‌های گسترده ناشی از نظام چند نرخی و بازگرداندن تعادل به بازار ارز عنوان می‌شود. بررسی روندهای اخیر بازار نیز نشان می‌دهد که سیاست‌گذار پولی عملا در حال نزدیک کردن نرخ‌ها در بازار رسمی و غیررسمی است.
علاوه بر آن علی سعیدی، رئیس مرکز مبادله ارز و طلای ایران، روز گذشته در گفت‌وگویی اعلام کرد که دو بازار موجود در مرکز مبادله با یکدیگر ادغام شده‌اند و نرخ ارز در تالار حواله، مبنای تامین ارز برای تمامی کالاها و خدمات قرار گرفته است. به گفته او، در معاملات روز گذشته تالار اول عملا مچ نشده و فقط تالار دوم فعال بوده است. سعیدی افزود: بر همین اساس تصمیم گرفته شد مبنای کار، تالار حواله باشد و از این پس تمامی ثبت سفارش‌ها نیز صرفا بر اساس نرخ تالار واحد انجام می‌شود.
بر اساس داده‌های معاملاتی، فاصله قیمتی دلار میان تالار اول و تالار دوم که در هفته‌های اخیر قابل‌توجه بود، روزگذشته به شکل محسوسی کاهش یافت. نرخ فروش دلار در تالار دوم به ۱۳۲ هزار و ۵۰۷ تومان رسید و دلار در تالار اول نیز با جهشی قابل‌توجه در سطح ۱۲۸ هزار و ۶۴۷ تومان معامله شد؛ نرخی که تا روز گذشته در کانال ۸۴ هزار تومان قرار داشت.
در همین چارچوب، اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور درباره رانتی بودن ارزهای ارزان و پایان تخصیص گسترده ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، از سوی بازار به‌عنوان چراغ سبز دولت برای حرکت به سمت یکپارچه‌سازی بازار ارز تلقی شده است؛ سیگنالی که اکنون با تغییرات عملی در مرکز مبادله، وارد فاز اجرایی شده است.
البته کارشناسان هشدار می‌دهند که در نبود سیاست‌های مکمل مانند مهار تورم، کنترل کسری بودجه و مدیریت انتظارات تورمی، هم‌جهت شدن نرخ‌های رسمی با بازار آزاد می‌تواند به‌سرعت خود را در زنجیره قیمت‌گذاری، واردات و تولید نشان دهد؛ روندی که بازار معمولا زودتر از سیاست‌گذار آن را در محاسبات خود لحاظ می‌کند.
از سوی دیگر تجربه‌های پیشین نشان داده است که هرگونه اصلاح ساختاری در نظام ارزی، اگر بدون سیاست‌های مکمل حمایتی، کنترل تورم و تقویت قدرت خرید خانوارها انجام شود، می‌تواند فشار مضاعفی بر معیشت مردم وارد کند. از این رو، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که موفقیت سیاست تک‌نرخی شدن ارز، بیش از هر چیز به نحوه اجرا، زمان‌بندی دقیق و توان دولت در مدیریت پیامدهای تورمی آن وابسته است.

تبعات سنگین، بدون سیاست‌های مکمل
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با تاکید بر اینکه تک‌نرخی شدن ارز تنها یک گام ابتدایی در مدیریت بازار ارز است، به روزنامه «آگاه» گفت: حرکت به سمت تک‌نرخی شدن و جمع کردن نرخ‌های مختلف ارز، به‌خودی‌خود می‌تواند یک قدم اول و مهم در مسیر مدیریت بازار ارز و تثبیت سیاست ارزی باشد، اما باید توجه داشت که این اقدام فقط یک گام است. محسن زنگنه افزود: اگر دولت صرفا به تک‌نرخی کردن ارز بسنده کند و سیاست‌ها و اقدامات مکمل را در کنار آن اجرا نکند، این تصمیم به نتیجه نخواهد رسید و حتی ممکن است تبعات آن به‌مراتب بدتر از وضعیت قبلی باشد. بنابراین سوال اساسی این است که دولت چه برنامه‌ها و سیاست‌های جانبی را برای همراهی با این تصمیم در نظر گرفته است؛ موضوعی که حداقل در حال حاضر اطلاع روشنی از آن وجود ندارد. این نماینده مجلس تاکید کرد: تک‌نرخی شدن ارز زمانی می‌تواند موثر و مفید باشد که دولت بتواند با استفاده از سیاست‌های مکمل، قیمت را از سمت بالا مدیریت کند. این مدیریت لزوما به معنای اقدامات دستوری نیست، بلکه دولت‌ها معمولا از ابزارهایی که در اختیار دارند، از جمله سیاست‌های هماهنگ بانکی و پولی، استفاده می‌کنند. زنگنه ادامه داد: در این مسیر باید به نقش نظام بانکی و ارزی، صرافی‌ها و همچنین ارزهای در اختیار مردم توجه جدی شود.
 علاوه بر این، رفتارهای اقتصادی مردم نیز باید مورد بررسی و پیش‌بینی قرار گیرد. اگر این مجموعه اقدامات به‌صورت هماهنگ دیده شود، تک‌نرخی شدن ارز می‌تواند نتیجه‌بخش باشد؛ در غیر این صورت، اقدامات بخشی و یک‌مرحله‌ای در شرایط فعلی نه‌تنها ماندگار نخواهد بود بلکه اثرگذاری لازم را نیز نخواهد داشت. وی در پایان هشدار داد: شواهد نشان می‌دهد تصمیمی در این حوزه اتخاذ شده، اما جوانب، الزامات و ابزارهای اجرای آن به‌طور شفاف دیده نشده است؛ موضوعی که می‌تواند برای اقتصاد کشور خطرناک باشد و نیازمند دقت و شفافیت بیشتری از سوی دولت است.
اکنون باید دید دولت و بانک مرکزی با تداوم مدیریت جدید ارزی و حضور عبدالناصر همتی در رأس سیاست‌گذاری پولی، تا چه اندازه خواهند توانست میان ضرورت اصلاح ساختار ارزی و جلوگیری از بروز شوک‌های قیمتی تعادل برقرار کنند؛ مسیری دشوار اما تعیین‌کننده که نتیجه آن می‌تواند سرنوشت ثبات اقتصادی کشور در سال‌های آینده را رقم بزند.