محسن زنگنه، نماینده مجلس :

ایران، هژمونی ناتو در جهان را شکست

در پی تجاوز ۴۰روزه رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، که با هدف اعمال فشار حداکثری و تغییر معادلات میدانی و سیاسی منطقه طراحی شده بود، مقاومت و ایستادگی نیروهای نظامی کشور در کنار همراهی و حضور گسترده مردم در صحنه، معادلات این تقابل را به‌گونه‌ای دیگر رقم زد.

جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، ابعاد پنهان اقتصادی دارد

ترامپ در آتش سرمایه‌داری

ترامپ برای جیب خود و سرمایه‌داران غربی می‌جنگد! با آغاز هفته ششم جنگ حالا می‌توان یک گزاره را به قطعیت نسبی بیان کرد: آنچه دونالد ترامپ به عنوان «نمایش قدرتمند و سریع‌السیر اقتدار ایالات متحده» در قالب عملیات نظامی گسترده علیه ایران- که نهم اسفند سال گذشته کلید خورد تصور می‌کرد، در واقعیت به یکی از آشکارترین نمونه‌های افشای نقاط ضعف واقعی یک ابرقدرت بدل شد. این رویارویی نظامی که با همکاری اسرائیل علیه مراکز حساس ایران آغاز شد، فراتر از یک اشتباه عملیاتی ساده بود؛ بلکه تجلی بارزی از عدم درک عمیق از واقعیت‌های اقتصادی جهانی، زنجیره‌های تامین پیچیده و وابستگی‌های دوجانبه در عصر حاضر به شمار می‌رود.

گزارش «آگاه» درباره آینده رییس‌جمهور رژیم آمریکا در مواجهه نظامی با ایران

ترامپ در باتلاق تنگه و ترور

جنگ ایالات متحده‌ آمریکا و رژیم صهیونی به رهبری دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، یکی از بحرانی‌ترین رخدادهای سیاسی و نظامی عصر حاضر به ‌شمار می‌رود. این جنگ نه‌تنها معادلات منطقه‌ خاورمیانه را دگرگون کرده، بلکه تأثیری عمیق بر موازنه‌ قدرت جهانی، بازار انرژی و سیاست داخلی آمریکا بر جای گذاشته است. در چنین شرایطی، آینده‌ ترامپ به ‌شدت به‌ چگونگی پیشرفت و نتیجه‌ این جنگ گره خورده است.

در گفت‌وگو با نمایندگان مجلس مطرح شد

تاکید بر احترام جهانی به انتخاب دموکراتیک رهبر ایران

عماد خورشیدطلب: جنگ تحمیلی رژیم‌های اسرائیل و ایالات متحده آمریکا از صبح روز نهم اسفند علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. در پی حملات هوایی این دو رژیم متخاصم به برخی مناطق کشور، متاسفانه رهبر انقلاب و جمعی از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی کشورمان به شهادت رسیدند؛ رخدادی تلخ که ملت ایران را در سوگ فرو برد، اما در عین حال عزم و اراده ملی برای دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور را بیش از پیش تقویت کرد.

گزارش «آگاه» درباره پیامدهای جنگ با ایران برای اقتصاد جهانی را بخوانید

اقتصاد کشورهای عربی در تنگنای تنگه

تشدید تقابل نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران، معادلات اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای کم‌سابقه از نااطمینانی کرده است؛ وضعیتی که ثبات بازارهای بین‌المللی را بیش از هر چیز به امنیت انتقال نفت و گاز از خلیج‌فارس، به‌خصوص شاهراه استراتژیک تنگه هرمز، وابسته ساخته است.

گزارش «آگاه» درباره پیامدهای جنگ با ایران برای اقتصاد جهانی را بخوانید

اقتصاد کشورهای عربی در تنگنای تنگه

تشدید تقابل نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران، معادلات اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای کم‌سابقه از نااطمینانی کرده است؛ وضعیتی که ثبات بازارهای بین‌المللی را بیش از هر چیز به امنیت انتقال نفت و گاز از خلیج‌فارس، به‌خصوص شاهراه استراتژیک تنگه هرمز، وابسته ساخته است.

گزارش «آگاه» از منابع پنهان مالیاتی و ضرورت بازنگری در معافیت‌ها را بخوانید

فــرار بــزرگ

در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت منابع، کسری بودجه مزمن و فشار بر پایه‌های پولی مواجه است، موضوع اصلاح نظام مالیاتی بیش از هر زمان دیگری به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. در این میان، دو محور کلیدی یعنی جلوگیری از فرار مالیاتی و ساماندهی معافیت‌های مالیاتی، در احکام برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران مورد تاکید قرار گرفته و دولت مکلف شده است با ارائه لایحه‌ای مشخص، نسبت به بازنگری و هدفمند کردن معافیت‌ها اقدام کند. این تکلیف قانونی، اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند گامی مهم در جهت برقراری عدالت مالیاتی و کاهش وابستگی بودجه به منابع ناپایدار باشد.

۵۰ روز از تصمیمات بزرگ ارزی دولت گذشت

یک نرخ و چند واقعیت

با گذشت بیش از یک ماه از اجرای سیاست تک‌نرخی ارز توسط بانک مرکزی، بررسی روند معاملات نشان می‌دهد اگرچه در روزهای ابتدایی فاصله نرخ دلار در مرکز مبادله و بازار آزاد کاهش یافت، اما این شکاف بار دیگر روندی صعودی به خود گرفته است؛ موضوعی که همزمان با رشد نرخ ارز، آثار خود را در انتظارات تورمی و قیمت کالاها نیز نمایان می‌کند و حتی برخی نیز معتقدند هنوز تنور ارز چند نرخی روشن است.

رشد ۳۲ درصدی خالص حقوق

افزایش حقوق و دستمزد در سال آینده یکی از دغدغه‌های اساسی مردم، به‌ویژه کارمندان دولت و بازنشستگان است؛ موضوعی که در سایه تورم مزمن و کاهش مستمر قدرت خرید، به مطالبه‌ای جدی و فراگیر تبدیل شده است. تورمی که بنا بر گزارش‌های رسمی، از مرز ۴۵ درصد عبور کرده و در برخی برآوردهای غیررسمی حتی بالاتر از این ارقام اعلام می‌شود، عملا بخش قابل توجهی از درآمد حقوق‌بگیران را بلعیده و معیشت آنان را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

پروژه آمریکا برای ایجاد یک فضای روانی ناامن در اقتصاد ایران چه اهدافی دارد؟

گروگان‌گیری بازارها

در حالی که فضای رسانه‌ای و سیاسی منطقه پیرو تهدید نظامی آمریکا علیه ایران بار دیگر با واژه‌هایی چون «جنگ»، «درگیری» و «مذاکره» اشباع شده، اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک تصمیم راهبردی روشن است؛ تصمیمی که تکلیف فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران را با یک سوال اساسی مشخص کند: آیا اقتصاد کشور باید همچنان معطل تهدید جنگ یا نتیجه مذاکرات بماند یا مسیر مستقل خود را به سمت جلو ادامه دهد؟

چهار وزارتخانه در صف جراحی ساختاری

در دوران تحولات اقتصادی، یکی از چالش‌های اصلی کشور، کارآمدی و اثربخشی وزارتخانه‌هاست. امروزه بسیاری از وزارتخانه‌ها با ساختارهای سنگین و فرآیندهای پیچیده مواجه هستند که نه تنها باعث کندی در تصمیم‌گیری‌ها می‌شود، بلکه به‌دلیل موازی‌کاری و بروکراسی زیاد، بهره‌وری دولت را کاهش می‌دهند.

پس از تغییرات ارز ترجیحی و تصریح مفاد برنامه هفتم توسعه صورت می‌گیرد

جزئیات بسته حمایتی دولت از تولیدکنندگان

تصمیم دولت به حذف ارز ترجیحی و ارائه مستقیم یارانه به انتهای زنجیره مصرف اگرچه کلاف سردرگم مدیریت این نوع نرخ ارزی را باز کرده و به رانت دیرینه ارزی در این بخش پایان می‌دهد اما به اذعان بسیاری از کارشناسان، تولیدکنندگان و اصولا ابتدای زنجیره تولید را بی‌بهره و در مسیر خطیری قرار می‌دهد.

گزارش «آگاه» درباره تحولات تالار اول و دوم مرکز مبادله ارزی را بخوانید

پخت و پز برای ارز تک‌نرخی

در ماه‌های اخیر، سیاست ارزی کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ مرحله‌ای که هدف آن حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز و کاهش شکاف میان نرخ‌های رسمی و غیررسمی عنوان می‌شود. این رویکرد در شرایطی دنبال می‌شود که تعدد نرخ ارز در سال‌های گذشته، علاوه بر ایجاد رانت، به بی‌ثباتی بازار، سردرگمی فعالان اقتصادی و فشار مضاعف بر معیشت مردم منجر شده بود. اکنون دولت تلاش دارد با اصلاح سازوکارهای ارزی، نظم و شفافیت بیشتری به بازار بازگرداند.

گزارش «آگاه» درباره کم و کیف حذف ارز ترجیحی در اقتصاد کشور را بخوانید

ترجیح به حذف ارز ترجیحی

باز هم پای ارز ترجیحی در میان است، اما این بار حرف، حرف حذف است. در روزهای اخیر، رئیس‌جمهور اعلام کرده است که دولت اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی را در دستور کار قرار داده و نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی را که قبلا برای واردات کالاهای اساسی اختصاص می‌یافت، متوقف خواهد کرد.

گزارش «آگاه» درباره تغییرات قیمتی نرخ دلار را بخوانید

ارز شتابان

قیمت ارز در روزهای اخیر با شتابی کم‌سابقه مواجه شده است؛ به‌گونه‌ای که در برخی روزها افزایش‌های دو تا سه هزار تومانی را تجربه می‌کند، روندی که در نوع خود بی‌سابقه ارزیابی می‌شود. ادامه این مسیر، دیر یا زود می‌تواند نرخ ارز را به محدوده ۱۴۰ هزار تومان برساند؛ سطحی که نگرانی‌های جدی در میان فعالان اقتصادی و عموم جامعه ایجاد کرده است.

گزارش «آگاه» درباره نادیده‌انگاری استفاده بهینه از منابع اقتصادی را بخوانید

بی‌بهره از بهره‌وری

در دهه‌های اخیر، مفهوم بهره‌وری به یکی از کلیدی‌ترین مؤلفه‌های تحلیل رشد اقتصادی در جهان تبدیل شده است. بسیاری از کشورها دریافته‌اند که تداوم رشد اقتصادی صرفا از مسیر افزایش نهاده‌هایی مانند سرمایه و نیروی کار امکان‌پذیر نیست و بدون ارتقای بهره‌وری، رشد اقتصادی یا متوقف می‌شود یا با هزینه‌های سنگین اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی همراه خواهد بود. در این چارچوب، توجه به بهره‌وری نه‌تنها یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای اقتصادهایی است که به دنبال رشد پایدار و بلندمدت هستند.

گزارش «آگاه» درباره واکاوی راهکارهای جدید ارزی بانک مرکزی را بخوانید

نوش‌دارو در ۶ وعده

در روزهای اخیر، شتاب تغییرات قیمتی در بازار ارز به‌طور محسوسی افزایش یافته و نرخ دلار در مسیر صعودی کم‌سابقه‌ای قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که نرخ ارز (دلار)از کانال ۱۳۰ هزار تومان هم عبور کرد و با سرعتی عجیب به سمت فتح قیمت‌های دیگر است. این روند افزایشی که طی هفته‌های گذشته شدت گرفته، بار دیگر نگرانی‌ها درباره تبعات معیشتی و اقتصادی نوسانات ارزی را به صدر دغدغه‌های افکار عمومی و تصمیم‌گیران بازگردانده است.

گزارش «آگاه» از نگرانی و اقدامات پیشگیرانه برای رسوب منابع دستگاهی را بخوانید

پدیده خالی‌خوانی!

در سال‌هایی که اقتصاد ایران با چالش‌هایی چون کسری بودجه مزمن، ناترازی‌های ساختاری، محدودیت منابع و فشارهای روزافزون مالی روبه‌روست، یکی از مسائل کمتر دیده‌شده اما تاثیرگذار بر ناکارآمدی دولت، پدیده‌ای است که در ادبیات مالی کشور از آن با عنوان «رسوب منابع دستگاهی» یاد می‌شود؛ معضلی پنهان که به‌ظاهر در حد یک تاخیر اداری یا یک اشکال در فرآیندهای مالی دیده می‌شود، اما در عمل صدها هزار میلیارد تومان از سرمایه عمومی را برای ماه‌ها و حتی سال‌ها از چرخه اقتصاد خارج کرده است.

مجلس عملکرد دولت در اجرای برنامه هفتم توسعه را زیر ذره‌بین برد

گزارش پزشکیان درباره اجرای سال اول سند توسعه

مجلس شورای اسلامی در روزهای ۱۹ و ۲۰ آبان‌ماه، در راستای اجرای وظیفه نظارتی خود، گزارش عملکرد دولت در تحقق احکام برنامه هفتم توسعه طی یک سال گذشته را مورد بررسی قرار داد.

گزارش «آگاه» درباره نظارت جامع مجلس پیرو اجرای برنامه هفتم توسعه را بخوانید

نورافکن روی سنجه‌های توسعه‌ای

بهارستان‌نشینان روز گذشته، عملکرد یک‌ساله دولت در اجرای برنامه هفتم توسعه را زیر ذره‌بین بردند. براساس برنامه‌ریزی صورت گرفته هیات‌رئیسه مجلس، این جلسات در روزهای ۱۹ و ۲۰ آبان (دیروز و امروز) برگزار می‌شود و تمامی وزرای دولت، معاون اول رئیس‌جمهور و همچنین رئیس‌جمهور نیز در این جلسات حاضر خواهند شد.

سند توسعه کشور زیر چتر نظارت

کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هفته شلوغی را از سر می‌گذراند؛ پرونده بررسی عملکرد یک ساله برنامه هفتم توسعه در حالی در این کمیسیون کلید خورده که این نحوه بررسی و بدعت‌گذاری برای نخستین بار است که در پیشگاه وظایف مجلس نقش بسته است؛ نظارتی که به اذعان بسیاری از نمایندگان، نه برای مچ‌گیری که برای رفع مشکلات در اجرای این برنامه راهبردی است.

گزارش «آگاه» از رشد فزاینده نقدینگی در اقتصاد کشور را بخوانید

تاخت و تاز نقدینگی!

در حالی که اقتصاد ایران چند سالی است با چالش مزمن تورم بالا دست‌وپنجه نرم می‌کند، آمارهای رسمی نشان می‌دهد حجم نقدینگی کشور همچنان با سرعتی نگران‌کننده در حال افزایش است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده و اذعان کارشناسان، روزانه حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان به حجم نقدینگی کشور اضافه می‌شود؛ رقمی که بیانگر رشد بی‌مهار پول در گردش بدون پشتوانه تولید است. کارشناسان اقتصادی می‌گویند تا زمانی که این نقدینگی به سمت فعالیت‌های مولد هدایت نشود، افزایش آن نه تنها کمکی به رونق اقتصاد نمی‌کند، بلکه فشار تورمی را دوچندان خواهد کرد.

دولت به دنبال تقلیل نسبت بودجه عمرانی به بودجه عمومی در برنامه هفتم است

خواب بلند پروژه‌های عمرانی

مجلس عملکرد یک‌ساله اجرای برنامه هفتم توسعه را زیر ذره‌بین برده است. این گزارش که اوایل مهرماه به مجلس شورای اسلامی ارائه شد، چند مجلد بود تا کمیسیون‌ها، ارزیابی اولیه خود درباره این گزارش را ارائه دهند. گزارش عملکرد یک‌ساله اجرای برنامه هفتم توسعه در حالی به مجلس تقدیم شد که «گزارش احکام و اهداف کمی غیرقابل اجرا» نیز از سوی دولت به مجلس ارائه شد و واکنش نمایندگان را برانگیخت چراکه پیشتر این دولت، اجرای این برنامه را در اولویت امور خود قرار داده و حالا حرف از عدم اجرای مصوبات مهم آن می‌زند. 

سایه سنگین فرار مالیاتی بر اقتصاد!

فرار مالیاتی سال‌هاست به یکی از مزمن‌ترین بیماری‌های اقتصاد ایران بدل شده است؛ زخمی که در ظاهر فقط خزانه دولت را تهی می‌کند، اما در عمق خود بنیان عدالت اجتماعی و اعتماد عمومی را می‌کاهد. وقتی گروهی از فعالان اقتصادی، با روش‌های گوناگون از پرداخت مالیات طفره می‌روند، بار اصلی اداره کشور بر دوش حقوق‌بگیران و تولیدکنندگان شفاف می‌افتد. نتیجه، همان چرخه معیوبی است که اقتصاد ایران سال‌هاست با آن دست به گریبان است: ناترازی بودجه، افزایش استقراض و گسترش نارضایتی از نظام مالیاتی.

گزارش «آگاه» درباره تاثیر توسعه روابط منطقه‌ای ایران در خنثی‌سازی تحریم‌ها

بازار تشنه همسایگان!

در سال‌های اخیر، تشدید تحریم‌های غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی کشور را به سمت بازنگری در اولویت‌ها و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های منطقه‌ای سوق داده است. کاهش وابستگی به نظام مالی غرب، یافتن بازارهای جایگزین برای صادرات و تقویت همگرایی سیاسی و اقتصادی با کشورهای همسایه، به یکی از ضرورت‌های راهبردی ایران در دوره جدید تبدیل شده است. به باور بسیاری از تحلیل‌گران و نمایندگان مجلس، توسعه روابط با همسایگان نه تنها راهی برای مقابله با آثار تحریم‌هاست، بلکه فرصتی برای افزایش نفوذ و تثبیت جایگاه منطقه‌ای ایران در شرایط تغییر توازن قدرت جهانی محسوب می‌شود.

بهارستان عملکرد یک‌ساله دولت در اجرای برنامه هفتم پیشرفت را بررسی کرد

۱۳۸ حکم غیرقابل اجرا !

یک سال و اندی از تصویب قانون برنامه هفتم پیشرفت گذشت؛ قانونی که رویکردی مسئله محور داشته و توقع از اجرای آن، افزون بر برنامه‌های قبلی بود. برنامه هفتم، ۲۴ فصل، ۵۵ زیرفصل، ۱۲۰ ماده و ۴۸۱ بند در تاریخ چهارم‌تیرماه ۱۴۰۳ برای اجرا در بازه زمانی ۱۴۰۷-۱۴۰۳ در حالی از سوی رئیس جمهور ابلاغ شد که به گفته نمایندگان رضایت چندانی از تدوین آئین‌نامه‌های آن وجود ندارد؛ آئین‌نامه‌هایی که یا اصلا نوشته نشده‌اند یا هنوز به تصویب نرسیده‌اند!

گزارش «آگاه» درباره زیرساخت‌های قانونی برای چابک‌سازی دولت را بخوانید

دولت کوچک، بهره‌وری بزرگ!

کوچک‌سازی دولت سال‌هاست به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهبردهای اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران مطرح است؛ اما همچنان بیش از آن‌که در عمل محقق شود، در سطح شعار باقی‌مانده است. بزرگی دولت، حجم بالای هزینه‌های جاری، موازی‌کاری دستگاه‌ها و ناکارآمدی ساختاری ازجمله مسائلی است که اقتصاد کشور را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده و هر ساله بر بار بودجه عمومی می‌افزاید. همین مسئله موجب شده بسیاری از کارشناسان بر این باور باشند که توجه به مقوله کوچک‌سازی دولت نه یک انتخاب بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای عبور از بحران‌های کنونی است.

مکانیسم ماشه بیش از آنکه یک مسئله حقوقی یا سیاسی باشد، یک رخداد روانی است

سایه روانی اسنپ بک بر اقتصاد

بازار ایران این روزها بار دیگر با اصطلاحی قدیمی، اما پرحاشیه مواجه شده است: مکانیسم ماشه یا همان اسنپ‌بک.

گزارش «آگاه» از ظرفیت‌های قانونی درباره مدیریت انرژی در کشور را بخوانید

گواهی صرفه‌جویی؛ ابزار مغفول مانده در مدیریت انرژی

مدیریت انرژی در ایران، طی سال‌های اخیر همواره یکی از حساس‌ترین مباحث اقتصادی و اجتماعی بوده است. کشور ما با وجود برخورداری از ذخایر عظیم نفت و گاز، همچنان با چالش‌های جدی در بخش مصرف و ناترازی انرژی مواجه است. این موضوع نه‌تنها در ایام اوج مصرف برق و گاز خود را نشان می‌دهد، بلکه در قالب فشار بر صنایع، کاهش بهره‌وری و رشد هزینه‌های دولت نیز بازتاب پیدا می‌کند.

گزارش «آگاه» درباره تحول در فرآیند بررسی بودجه سالانه را بخوانید

بازگشت به بررسی تک‌مرحله‌ای سند دخل و خرج دولت

درحالی‌که تنها چند سال از اجرای طرح بررسی دو مرحله‌ای لایحه بودجه در مجلس گذشته است، نمایندگان مجلس اکنون باردیگر به دنبال تغییر و اصلاح این ساختار هستند. براساس طرح جدیدی که در کمیسیون آیین‌نامه داخلی به تصویب رسیده و در نوبت بررسی در صحن علنی قرار دارد، فرآیند ارائه و بررسی لایحه بودجه از حالت دو مرحله‌ای به تک مرحله‌ای باز خواهد گشت و زمان ارائه آن نیز از اول آبان به اول دی‌ماه منتقل می‌شود.