آگاه: مروری بر مقیاس تخریب‌های فرهنگی در جریان حملات نیروهای آمریکایی و صهیونیستی در فروردین ۱۴۰۵ و گزارش‌های میدانی و بیانیه‌های رسمی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نشان می‌دهد که مراکز فرهنگی نه به عنوان اهداف جانبی، بلکه به عنوان نقاط تمرکز حملات برای فروپاشی اراده ملی و آگاهی جمعی انتخاب شده بودند. طبق آمارهای رسمی تا نیمه فروردین ۱۴۰۵، ۵۵ کتابخانه عمومی در ۱۲ استان کشور تحت تاثیر مستقیم حملات هوایی و موشکی قرار گرفتند. این خسارات از آسیب‌های فیزیکی به بناها تا نابودی کامل گنجینه‌های خطی و چاپی را شامل می‌شد.
پویش «تقدیم به آقای کتابخوان» با نیت شادی روح امام راحل و مقتدای کتاب‌دوست (رهبر شهید) طراحی شد تا از توقف خدمات فرهنگی در مناطق آسیب‌دیده جلوگیری کند. نام «آقای کتابخوان» در ادبیات این پویش، ارجاعی مستقیم به جایگاه والای مطالعه در نگاه رهبری دارد که همواره کتاب را نه یک کالای لوکس، بلکه یک ضرورت زندگی معرفی می‌کردند. این پویش تجلی این واقعیت است که در ایران، کتاب هرگز صرفا یک کالای اقتصادی نبوده، بلکه بخشی از نظام دفاعی و هویتی جامعه است. انتشارات امیرکبیر با درک هوشمندانه از لحظه تاریخی، مدلی از مدیریت بحران را ارائه داد که در آن ناشر، توزیع‌کننده و مخاطب در یک پیوستار واحد برای حفظ چراغ آگاهی قرار می‌گیرند. درباره جزئیات و ابعاد این پویش با مجدالدین معلمی، مدیرعامل انتشارات گفت‌وگوی کوتاهی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
مدیرعامل انتشارات امیرکبیر درباره رویکرد این انتشارات و جزییات پویش «تقدیم به آقای کتابخوان» به «آگاه» گفت: ما در انتشارات در ایام جنگ با همکارانمان نشستیم و شرایط این حوزه را بررسی کردیم تا ببینیم وظیفه‌مان چیست، چه کمکی می‌توانیم در این شرایط بکنیم و چه اقدامی باید انجام دهیم. به هر حال هر قشر، صنف و فردفردی از جامعه ایرانی باید نسبت به این واقعه واکنشی نشان دهد و بتواند خودش را نسبت به این شرایط بروز کند.
لذا چند پیشنهاد مطرح شد تا بتوانیم به صنعت نشر که اکنون به دلیل شرایط موجود دچار شوک شده و ارتباطات عمومی و اجتماعی برای خرید، مدتی ضعیف شده است، کمکی بکنیم. به هر حال فروشگاه‌ها مدتی تعطیل بوده‌اند و ما خواستیم حداقل به سهم خودمان به فضای عمومی فرهنگ کمک کنیم. تصمیم اول ما درباره فروشگاه‌هایی است که در این جنگ متحمل خسارت و آسیب شده‌اند و بخشی از فروشگاهشان از بین رفته یا دچار آسیب‌های جنگی شده است، ما آمادگی داریم تا سقف هزار عنوان کتاب را - بسته به میزانی که خودشان درخواست کنند - به صورت امانی به آنها بدهیم. این کتابفروشی‌ها می‌توانند پس از فروش، سه ماه بعد با ما تسویه کنند تا هم ظرفیت فروش‌شان برگردد و هم بتوانند گردش مالی خود را برای عموم مدیریت کنند.

از سود خودمان کم کردیم تا چرخه کمتر متضرر شود
تصمیم دوم ما درباره عموم فروشگاه‌ها و موزعین است. طی این تصمیم پنج درصد تخفیف بیشتر از قراردادهای موجود به آنها اختصاص دهیم. ما برای همه قراردادها از قبل سهم و تخفیفی برای موزعین‌ها و کتابفروشان مقرر کرده بودیم، اما تصمیم گرفتیم تا زمانی که جنگ هست، این پنج درصد تخفیف را افزایش دهیم تا چرخه این صنعت کمتر متضرر شود. در واقع ما از سهم سود خودمان کم کردیم تا این سود در قالب همه فعالین نشر تکثیر شود؛ این ظرفیتی بود که ما توانستیم در این موضوع دخیل کنیم. سومین کاری هم که تصمیم گرفتیم انجام شود، در حوزه محتوایی بود. ما مجموعه‌ای از کتاب‌های ضد آمریکایی و ضد استعمار در مجموعه خودمان داشتیم؛ تصمیم گرفتیم اینها در فضای تبلیغی و ترویجی بیشتر معرفی شوند و تلاش کنیم روابط عمومی، این کتاب‌ها را بیشتر تبلیغ کند.
معلمی در پاسخ به اینکه این پویش چگونه بر قدرت خرید مصرف‌کننده و مخاطب نهایی کتاب تاثیر می‌گذارد، افزود: طبیعتا وقتی شما از سود خودتان کم می‌کنید، قدرت پخش کتاب را افزایش می‌دهید. فروشنده و پخش‌کننده هم وقتی احساس امنیت بیشتری در حوزه اقتصاد کنند، صنعت را سرپا نگه می‌دارند. وقتی شما کلا زمینه انسداد یک چرخه صنعتی را از بین ببرید، همه با هم منتفع می‌شوند. ما می‌توانستیم مثلا فقط با یک افزایش تخفیف بالاتر، قشر نهایی مصرف‌کننده را هدف‌گذاری کنیم، اما این کار باعث سرپا ماندن و سرحال شدن مجموعه صنعت نمی‌شد. تصمیم ما این بود که مجموعه کسانی که در صنعت نشر فعالیت می‌کنند، هزینه‌هایشان مقداری کمتر شود تا آنها هم با فراغ بال بیشتری بتوانند خدمات عمومی بدهند.

این پویش فقط برای تهران نیست
مدیرعامل نشر امیرکبیر ادامه می‌دهد: پویش فروش کتاب امانی فقط برای استان تهران نیست. ما اعلام کردیم هر کتابفروشی در کل کشور که دچار خسارت شده است، ما تا هزار عنوان کتاب را به صورت امانی به آنها می‌دهیم تا مجددا بتوانند سرپا شوند. او در پاسخ به اینکه بعد از گذشت حدود یک هفته از اجرای این طرح، کتاب‌فروشی‌های آسیب‌دیده برای شرکت در این پویش اقدام کرده‌اند یا خیر افزود: تماس داشتیم و ارتباط گرفته‌اند اما اینکه دقیقا چند مورد منجر به قرارداد و تفاهم شده است را من در لحظه نمی‌دانم. در این شرایط طبیعی است که افراد کارها را با مقداری تاخیر پیش ببرند ولی ما آمادگی کامل داشتیم و همکاران ما هم پاسخگو بودند.
مجدالدین معلمی در پایان، در پاسخ به اینکه در این شرایط فروش کتاب به چه صورت است و اینکه آنلاین یا حضوری انجام می‌شود، گفت: فروش به صورت حضوری در جریان است. در حال حاضر کتابفروشی‌های انتشارات امیرکبیر تا ساعت ۱۱ شب باز هستند. ما قبلا کتابفروشی‌هایمان را ساعت ۸:۳۰ یا ۹ شب می‌بستیم، ولی حالا به دلیل اینکه بخشی از مردم زیست شبانه دارند و در میادین و تجمعات حضور پیدا می‌کنند، تصمیم گرفتیم ساعت کار را تا ۱۱ شب تمدید کنیم. اتفاقا با این کار، طیف جدیدی از مخاطبین به ما اضافه شدند و ارتباط گرفتند. کتابفروشی‌های ما باز هستند و این تصمیم (حمایت امانی) باعث می‌شود کتابفروشی‌هایی که آسیب دیده‌اند هم مجددا به این چرخه برگردند و فعالیتشان را از سر بگیرند.