آگاه: این رویداد در قالب برنامه‌هایی مشخص مانند نشست‌های رونمایی از آثار جدید، جلسات امضای کتاب با حضور پدیدآورندگان و کارگاه‌های آموزشی در حوزه قصه‌خوانی و سناریونویسی ساختار یافته است. چیدمان فیزیکی این مجموعه با تکیه بر فضاهای وسیع، طراحی مدرن و ادغام بخش‌های فروشگاهی با فضاهایی برای نشستن و معاشرت و استراحتگاه‌ها، حجم قابل ‌توجهی از مراجعان را به خود جذب می‌کند. ساختار معماری باغ کتاب امکان دسترسی هم‌زمان به قفسه‌های کتاب و امکانات رفاهی را فراهم کرده و اتمسفر متفاوتی را نسبت به بافت سنتی عرضه کتاب در شهر ایجاد می‌کند که در نگاه نخست، الگویی موفق از یک مرکز فرهنگی مدرن را ارائه می‌دهد.
با این حال، بررسی کارکرد عملیاتی این مجموعه در این بازه زمانی نشان می‌دهد که این طراحی کالبدی و ساختاری، برخلاف جذابیت‌های اولیه، چالش‌های عملکردی مشخصی را به همراه دارد. نخستین چالش، تداخل جدی میان کارکرد تجاری-تفریحی با هویت فرهنگی مجموعه است؛ به‌طوری‌که غلبه صوتی و بصری غرفه‌های فروش بازی‌ها، گجت‌ها، صنایع دستی و بخش‌های گسترده رستوران و کافه، تمرکز مراجعان بر بخش کتاب‌فروشی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و اتمسفر یک مرکز توسعه فرهنگ را به یک مجتمع تجاری چندمنظوره (یا همان پاساژ خودمان) نزدیک می‌کند. این وضعیت سبب می‌شود که بخش عمده‌ای از پویایی موجود در مجموعه، ناشی از جذابیت‌های رفاهی و گذران اوقات فراغت باشد، تا یک انگیزه ساختارمند برای خرید و مطالعه کتاب.
علاوه بر این، در حوزه سیاست‌گذاری و چیدمان آثار، فضای این رویداد به‌طور عمده در انحصار برخی ناشران و آثار پرفروش، مانند کتب عامه‌پسند یا روانشناسی تجاری قرار گرفته است. این رویکرد تجاری عملا ناشران مستقل، تخصصی و کوچک را که بازوی اصلی تولید اندیشه تفسیری در جامعه هستند، به حاشیه می‌راند و تنوع دیدگاه‌ها را در ویترین‌های اصلی محدود می‌سازد. از سوی دیگر، همزمانی این برنامه‌ها با نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به جای ایجاد یک زنجیره هم‌افزا، به نوعی موازی‌کاری تضعیف‌کننده دامن زده است؛ چرا که باغ کتاب بدون بهره‌مندی از تنوع ساختاری و فضای نمایشگاهی با محوریت کتاب، در عمل به مرکزی محلی برای خدمات‌رسانی رفاهی به افراد محدود تقلیل می‌یابد.
با این حال، سعید مکرمی، معاون کتاب باغ کتاب درباره فلسفه وجودی باغ کتاب و انتقاداتی که راجع به رقابت با نمایشگاه کتاب تهران مطرح شده است، توضیح می‌دهد: «مسئله جدی این است که باغ کتاب تهران از اساس با اشاره شخص رهبر شهید ایجاد شده است. رهبر شهید دغدغه داشتند که جایی در کشور باشد که به عنوان یک نمایشگاه ۳۶۵روزه عمل کند و در طول سال، همه کتاب‌های تازه را جمع‌آوری کرده باشد تا مردم بتوانند دائما از آن بازدید کنند. ما با این مسئله مواجه بودیم که در فضای اردیبهشت‌ماه، طبق یک سنت قدیمی، ذهن مردم منتظر اردیبهشت کتاب بود. ما برای این رویداد در باغ کتاب، هیچ بنایی برای رقابت با نمایشگاه کتاب نداشتیم؛ به همین خاطر در باغ کتاب به هیچ ناشری غرفه‌ای به معنای غرفه‌های نمایشگاه کتاب ندادیم.»
در نهایت، رویداد «اردیبهشت کتاب» اگرچه در جذب فیزیکی مخاطب و ایجاد یک ویترین مدرن موفق عمل کرده، اما برای تبدیل شدن به یک جریان فرهنگی موثر برای   کتابخوانی، نیازمند بازنگری در تعادل میان اقتصاد تفریح و اصالت محتوا است تا از تبدیل شدن این زیرساخت بزرگ به یک شهربازی تجاری با تم کتاب جلوگیری شود.