آگاه: روز گذشته اخبار متراکم و پرحجمی در باب توافق مقدماتی ایران و آمریکا در رسانههای جهانی منتشر شد؛ اغلب گزارههای به کار رفته در این گزارشهای رسانهای، عاری از واقعیت بودند؛ در یک نمونه از آنها، چند رسانه غربی مدعی شدند که ایران با خارج کردن ۴۰۰ کیلو اورانیوم ۶۰ درصد غنی شده خود موافقت کرده است؛ این ادعا از اساس باطل بود؛ در همین رابطه، رسانه انگلیسی رویترز مجبور به انعکاس حقیقت شد و بهنقل از یک منبع ارشد ایرانی نوشت: ایران تحویل ذخایر اورانیوم خود را نپذیرفته و موضوع هستهای بخشی از توافق اولیه نیست.
ادعای اینکه «ایران قبول کرده ذخایر اورانیوم خود را تحویل دهد» اگرچه در تیتر نیویورکتایمز و برخی رسانههای دیگر غربی نقل شده بود اما حتی در متن نیویورکتایمز هم به این شکل چنین گزارهای وجود نداشت. آنچه در متن نوشتهشده در نیویورکتایمز پیرامون موافقت ایران با مذاکره درباره اورانیوم ۶۰درصد مندرج بود، درباره رقیق کردن اورانیوم غنیشده است؛ موردی که حتی قبل از جنگ هم ایران با آن موافقت کرده بود و تغییری در آن به وجود نیامده است. به طور کلی، در پیشنویس توافق احتمالی ایران و آمریکا هیچ بندی درباره تعهدات هستهای ایران نیست و تمام مسائل مرتبط با برنامه هستهای به مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای توافق موکول شده است. ایران تاکید دارد که پیرامون حقوق حقه خود، مذاکره و بدهبستانی با طرف آمریکایی ندارد. انرژی هستهای و توسعه در آن، حق مسلم ملت ایران است و حذف قابلیتهای مرتبط با آن قطعا مورد پذیرش ایران نخواهد بود؛ از سوی دیگر، ایران، اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز را حق ذاتی خود میداند و در هیچ مذاکرهای از آن عقب نخواهد نشست.
آنا کاسپاریان، مجری و تحلیلگر سیاسی آمریکایی در مطلبی تصریح کرد: «باید کاملا عقلت را از دست داده باشی که فکر کنی ایران و سپاه پاسداران برای پایان دادن به جنگ، کنترل تنگه هرمز را واگذار میکنند. وقتی آنها با کشوری طرف هستند که درست در حین گفتوگوهای دیپلماتیک، دو بار به آنها حمله موشکی کرده است، اصلا چه انگیزهای برای این کار دارند؟ ایران به آمریکا اعتماد ندارد و قویترین اهرم فشار خود را از دست نخواهد داد. بازیچه خیالبافیهای ترامپ نشوید.»
وضعیت تنگه هرمز به پیش از جنگ برنمیگردد
شنیدهها از جزئیات تفاهم اولیه احتمالی میان ایران و آمریکا حاکی است در صورتی که این تفاهمنامه مورد توافق قرار گیرد، وضعیت تنگه هرمز به پیش از جنگ برنخواهد گشت. باوجود اعلام برخی رسانههای غربی مبنی بر بازگشت وضعیت تنگه هرمز به پیش از جنگ در طی ۳۰ روز، اما آنچه در تفاهمنامه احتمالی میآید، بازگشت وضعیت نیست، بلکه بازگشت امکان عبور تعداد کشتیهای عبوری به میزان قبل از جنگ طی ۳۰ روز است. بدین ترتیب، ایران بر اعمال حق حاکمیت خود بر تنگه هرمز از طرق مختلف تاکید دارد که جزئیات آن اعلام خواهد شد. همچنین محاصره دریایی نیز طبق تفاهم باید طی ۳۰ روز به طور کامل برداشته شود. در صورتی که محاصره دریایی برداشته نشود، تغییری در تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد. ضمن آنکه اعمال تغییرات در عبور و مرور در تنگه هرمز، منوط به اجرای دیگر تعهدات آمریکا در یادداشت تفاهم نیز هست.
بنابراین برخلاف ادعای دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال مبنی بر بازگشت تنگه هرمز به وضعیت پیشین و آمادهسازی برای امضای توافقنامه، پیگیریها نشان میدهد که این ادعا نیز با واقعیتها فاصله دارد. براساس آخرین متن ردوبدلشده، در صورت توافق احتمالی، تنگه هرمز کماکان تحت مدیریت ایران خواهد بود. اگرچه ایران موافقت کرده اجازه دهد تعداد کشتیهای عبوری به میزان قبل از جنگ بازگردد، اما این بههیچ عنوان به معنای تردد آزاد و انتقال به وضعیت قبل از جنگ نیست. بر این اساس، مدیریت تنگه، تعیین مسیر، زمان، نحوه عبور و صدور مجوز، کماکان در انحصار و با تدبیر جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. بنابراین ادعای ترامپ در این خصوص ناقص و فاقد انطباق با واقعیت است.
لازم به ذکر است ترامپ پیش از این، مذاکره درباره برنامه هستهای ایران را بهعنوان یکی از شروط اصلی و جدانشدنی هرگونه توافق اعلام کرده بود. با این حال، هیچ تعهدی از سوی ایران داده نشده و پرونده هستهای اساسا در این مرحله مورد بحث قرار نگرفته است. گفتنی است مقامات آمریکایی در پیغامهای متعدد به ایران اذعان کردهاند که توییتهای ترامپ عمدتا جنبه تبلیغاتی و مصرف رسانهای در داخل آمریکا دارد و توصیه کردهاند که به این اظهارات توجهی نشود.
بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران باید در گام اول آزاد شود
همچنین شنیدهها از جزئیات تفاهم اولیه احتمالی میان ایران و آمریکا حاکی است که در صورتی که این تفاهمنامه مورد توافق قرار گیرد، بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران باید در گام اول آزاد شود. با توجه به تجربیات بد پیشین ایران از نقضعهدهای طرف مقابل در آزادسازی اموال، ایران تاکید کرده است که هرگونه تفاهم اولیه، منوط به آزادسازی حداقل بخشی از این داراییها به نحوی است که کشورمان بتواند به آن دسترسی داشته باشد. شنیدهها حاکی است که آمریکا در هفتههای گذشته تلاش میکرد آزادسازی این داراییها را به توافق نهایی احتمالی در موضوع هستهای گره بزند، اما ایران تاکید کرده است که دستکم بخشی از آن در همان ابتدای اعلام تفاهم باید آزاد شود. ضمن آنکه سازوکار آزادسازی بخش دیگر نیز باید در طول روند مذاکرات مشخص باشد. در صورتی که آمریکاییها مجددا مانع آزادسازی شوند، ایران در مذاکرات آتی تجدیدنظر خواهد کرد.
مفاد توافق مقدماتی
علی هاشم، خبرنگار الجزیره نیز در پستی پیرامون مفاد توافق مقدماتی ایران و آمریکا آورده است که طبق گفته منابع من، پیشنویس پیشنهادی که قرار است نهایی شود شامل این موارد است: پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان،
آزاد شدن میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران، لغو محاصره دریایی آمریکا و گشایش تنگه هرمز و خروج نیروهای آمریکایی از مجاورت ایران.
پس از این، طرفین ۳۰ روز فرصت خواهند داشت تا درباره مسئله هستهای به توافق برسند. این ۳۰ روز با توافق طرفین قابل تمدید است. در طول این مدت، عبور و مرور از طریق تنگه تسهیل خواهد شد. به گفته ایران، مدیریت تنگه هرمز موضوعی ایرانی-عمانی خواهد بود و تهران در حال مذاکره با مسقط است.
ادعاهای نیمه رسانه صهیونیستی
رسانه آکسیوس که وابسته به صهیونیستهاست نیز به نقل از یک مقام آمریکایی پیرامون مفاد توافق مقدماتی ایرانی و آمریکا نوشت: توافقی که واشنگتن و تهران در آستانه امضای آن هستند، تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز را تصریح میکند. این توافق، بازگشایی تنگه هرمز را در طول دوره تمدید آتشبس ۶۰ روزه تصریح میکند و به ایران اجازه میدهد نفت خود را بفروشد و در مورد برنامه هستهای خود وارد مذاکره شود. تنگه هرمز به مدت ۶۰ روز باز خواهد ماند و ایران مینهایی را که کاشته است، جمعآوری خواهد کرد. در گزارش ادعایی آکسیوس درج شده که واشنگتن و تهران تفاهمنامهای امضا خواهند کرد که به مدت ۶۰ روز اعتبار خواهد داشت و با رضایت هر دو طرف قابل تمدید است. واشنگتن به محاصره بنادر ایران پایان خواهد داد و برخی از تحریمها را لغو خواهد کرد تا ایران بتواند نفت خود را بفروشد. اصل اساسی ترامپ در این توافق، لغو محدودیتها در ازای عملکرد طرفین است.
آکسیوس ادعا کرده که ایران خواستار آزادسازی داراییهای مسدود شده خود و لغو دائمی تحریمها شده، اما واشنگتن ارائه امتیازات را مشروط به رفتار ایران کرده است. در ادامه گزارش ادعایی آکسیوس آمده است که پیشنویس تفاهمنامه شامل تعهداتی از سوی ایران مبنی بر اینکه هرگز به دنبال سلاح هستهای نباشد، میشود. همچنین پیشنویس تفاهمنامه شامل تعهد ایران به مذاکره برای تعلیق غنیسازی اورانیوم است. آکسیوس همچنین مدعی شده که پیشنویس تفاهمنامه شامل تعهدی از سوی ایران برای حذف ذخایر اورانیوم غنیشده با غلظت بالا است. آنطور که در گزارش ادعایی آکسیوس آمده نیروهای آمریکایی به مدت ۶۰ روز در منطقه باقی خواهند ماند و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی، عقبنشینی خواهند کرد. همچنین پیشنویس تفاهمنامه بین واشنگتن و تهران نشان میدهد که جنگ بین اسرائیل و حزبالله پایان خواهد یافت.
نظر شما