آگاه: جمهوری اسلامی ایران به آمریکا بیاعتماد است و این رژیم را مظهر تام و تمام استکبار و شیطان بزرگ میداند. در مذاکره با واسطه نیز بر حقوق حقه ملت ایران در همه عرصهها، اعم از هستهای و اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز و ایضا استرداد اموال بلوکهشده ملت ایران تاکید و تصریح دارد. آمریکا بارها ثابت کرده که عهدشکن و یاغی است؛ از اینرو در روند مذاکرات غیرمستقیم کنونی، بر حفظ اهرمها و برگههای پیشبرنده مواضع و اهداف راهبردی خود تاکید داریم. اهداف ما صرفا به لغو دائمی و بالمره تحریمها محدود و منحصر نیست، بلکه ما بر آزادسازی کامل اموال بلوکهشده خود، دریافت تضمینهای معتبر و عینی برای عدم تکرار شرارتهای آمریکا و سگ هار صهیونیستش و به رسمیت شناختن حق ملت ایران در دستیابی به فناوری صلحآمیز هستهای تاکید و ابرام داریم. ایران اسلامی امروز به یاری خداوند و با جهاد رزمندگان و مردمان سلحشورش، کشوری است که در مذاکره، دستور کار تعیین میکند و طراح نظم امنیتی منطقه است و ایضا جایگاهش را در نظم نوین جهانی ارتقا داده است.
مواظب حیلههای آمریکا باشیم
در این میان نباید از حیلهها و مکاید آمریکا غافل شد. مباحث رسانهای درخصوص روند مذاکرات ایران و آمریکا، بعضا متناقض است و آنچه مسلم است آنکه احتمال دبه کردن آمریکا بسیار زیاد است و بارها ثابت شده که واشنگتن، عهدهای خود را نقض میکند. سخن از یک یادداشت تفاهم است که واجد کمترین ارزش حقوقی در میان توافقات دیپلماتیک محسوب میشود. روایت رسانهها از محتوای پیشنویس، فراوان و بسیار متناقض است. گفته میشود موضوع هستهای از تفاهمنامه حذف شده است. رسانههای اسرائیلی و آمریکایی نظیر هاآرتص و فاکسنیوز نوشتهاند: ترامپ به نتانیاهو اطلاع داد که بدون خلع کامل هستهای ایران و خروج تمام اورانیوم غنی شده، توافق نهایی را امضا نخواهد کرد. برخی منابع ایرانی هم میگویند همچنان موضوعات اختلافی پابرجاست و اگر حل نشود، توافق نخواهد شد؛ از جمله، موضوع هستهای که ایران در مرحله نخست درباره آن مذاکره نمیکند و اجازه تردد کشتیها از تنگه هرمز صرفا تحت مدیریت ایران.
کارشکنیهای رژیم صهیونیستی
اما یکی دیگر از مسائل دخیل در روند مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، شیطنتها و کارشکنیهای رژیم صهیونیستی است. در ماههای اخیر، مسئولان و مقامات کشورمان بارها به نقش رژیم صهیونیستی در خرابکاری در روند مذاکرات میان ایران و آمریکا اشاره کردهاند. شهید علی لاریجانی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ایران و دکتر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیسجمهور و سایر مقامات سیاسی و نظامی ایران، پیش از آغاز تجاوز نظامی به ایران به این مسئله بارها اشاره کرده بودند.
نتانیاهو در جریان سفر فوریه ۲۰۲۶ خود به واشنگتن، شخصا از ترامپ خواست تا برنامه موشکهای بالستیک ایران را نیز در هر توافقی بگنجاند. از نگاه تحلیلگران، نتانیاهو با این درخواست، تلاش کرد تا هرگونه مذاکره با ایران را بیش از پیش، به بنبست بکشاند، چرا که میدانست تهران زیر بار پذیرش چنین مسئلهای نخواهد رفت. به گفته رسانههای غربی، در جریان تبادل پیامها و مذاکرات غیرمستقیم فعلی، راهبرد خرابکارانه نتانیاهو با رویکرد مردد ترامپ به طور فزایندهای دچار اصطکاک شده است. نیویورکتایمز اخیرا به نقل از دو مقام نظامی رژیم صهیونیستی گزارش داد که آمریکا تقریبا بهطور کامل تلآویو را از مذاکرات کنار گذاشته و تلآویو از طریق کانالهای غیرمستقیم در جریان روند تحولات قرار میگیرد.
در جریان تحولات اخیر، رژیم اسرائیل با چالشهای فزایندهای روبهرو شده است. تلآویو امیدوار بود که ورود آمریکا به درگیری، موازنه قدرت را به سود این رژیم تغییر دهد، اما ادامه جنگ و گسترش ناامنیهای منطقهای، فشارهای داخلی و خارجی علیه رژیم اسرائیل را افزایش داده است. علاوه بر خسارات امنیتی و اقتصادی، افزایش انتقادات جهانی نسبت به سیاستهای جنگطلبانه تلآویو موجب شده است این رژیم بیش از گذشته در معرض انزوا قرار گیرد. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران غربی معتقدند ادامه روند کنونی نه تنها موقعیت ایران را تضعیف نمیکند، بلکه میتواند نفوذ منطقهای تهران را تثبیت و حتی تقویت کند.
ایران، پایان بازی را رقم زد
یکی از موضوعات مهم در روند مذاکرات، توجه به این نکته است که طرف بازنده نبرد سخت نظامی و آنکه بیش از ایران نیازمند توافق و تفاهم است، آمریکاست؛ در همین رابطه، رابرت کاگان، تحلیلگر سرشناس آمریکایی در مقالهای در مجله آتلانتیک نوشته است که سیاست دونالد ترامپ در قبال جنگ با ایران عملا به تسلیم ختم شده و کاخ سفید تلاش میکند این عقبنشینی بزرگ بدون جلب توجه افکار عمومی آمریکا انجام شود.
کاگان با اشاره به تماس اخیر ترامپ و بنیامین نتانیاهو نوشت: واشنگتن در حال مذاکره بر سر یک توافق مقدماتی با ایران است؛ توافقی که به گفته او میتواند به پایان رسمی جنگ و آغاز یک دوره ۳۰ روزه مذاکره درباره برنامه هستهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز منجر شود.به نوشته آتلانتیک، ترامپ از ماه مارس بارها ایران را تهدید به حمله کرده، اما این تهدیدها در عمل نتیجهای نداشته و تهران بدون عقبنشینی، خواستههایی مانند لغو تحریمها، غنیسازی بدون محدودیت و به رسمیت شناخته شدن نقش خود در تنگه هرمز را مطرح کرده است.
کاگان معتقد است ایران در فضای آتشبس کنونی نفوذ خود بر تنگه هرمز را تثبیت کرده و برخی کشورهای منطقه و واردکنندگان نفت نیز در حال مذاکره مستقیم با تهران هستند. او هشدار داده که در صورت ادامه این روند، ایران قدرتمندتر از قبل از جنگ ظاهر خواهد شد، تحریمها تضعیف میشوند و اسرائیل با انزوای بیشتری روبهرو خواهد شد. این تحلیلگر آمریکایی در پایان مینویسد ترامپ شاید برای حفظ ظاهر، دست به یک حمله محدود و نمایشی بزند، اما این اقدام تغییری در واقعیت ایجاد نمیکند و پایان بازی فعلی چیزی جز عقبنشینی نیست.
در نمونه دیگری از سلسله اعترافات آمریکایی- صهیونیستی، سرلشکر اسحاق جری گرشون، معاون پیشین فرماندهی شمال و جبهه داخلی اسرائیل در مصاحبه با شبکه صهیونیستی آی ۲۴ گفت: ترامپ در جنگ با ایران شکست خورد؛ ایران در تمام جبههها پیروز میدان است؛ ایرانیها کل روند مذاکرات را با دست بالا پیش بردهاند؛ آنها باعث کاهش مشروعیت ترامپ در داخل آمریکا و بیاعتبار کردن او در سطح بینالمللی شدند! ایران، سیاست و راهبرد را تابع تاکتیک کرد و اینگونه پیروز شد. نتانیاهو باید بداند که اگر نتواند برنامه هستهای ایران را متوقف کند، شکست قاطعی خورده است.
در مورد دیگری، جان مرشایمر، نظریهپرداز آمریکایی و واضع نظریه رئالیسم تهاجمی و استاد دانشگاه شیکاگو، در تازهترین تحلیل خود اعلام کرد که ایران تقریبا همه برگهای برنده را در دست دارد و ترامپ چارهای جز پذیرش شکست راهبردی ندارد.
مرشایمر با اشاره به توانایی ایران در بستن تنگه هرمز و مختل کردن اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس، تاکید میکند که ترامپ نمیتواند از نردبان تشدید تنش بالا برود، زیرا ایران در هر پلهای توان شکست او را دارد. به باور مرشایمر، تحریمهای حداکثری نه ایران را تسلیم کرد و نه برجام را نجات داد، بلکه برعکس، تهران را به پکن و مسکو نزدیکتر ساخت و روند دلارزدایی جهانی را سرعت بخشید. از این دیدگاه، تناقضگوییهای ترامپ نه نشانه قدرت، که علامت عقبنشینی و پذیرش شکست است. به طور کلی، یکی از مهمترین اهداف آمریکا در تقابل با ایران، حفظ ساختار تحریمها و تشدید فشار اقتصادی بر ایران بود؛ اما ادامه درگیریها و ناتوانی واشنگتن در دستیابی به اهدافش باعث شده است مشروعیت و کارایی این تحریمها نیز زیر سوال برود. بسیاری از بازیگران بینالمللی اکنون با دیده تردید به سیاست فشار حداکثری آمریکا نگاه میکنند. اگر آمریکا نتواند دستاورد ملموسی از تقابل با ایران به جامعه جهانی ارائه دهد، احتمال افزایش شکاف در اجماع بینالمللی علیه ایران وجود خواهد داشت؛ موضوعی که میتواند به تدریج روند فرسایش تحریمها را تسریع کند.
اما فارغ از مقولات ناظر بر مذاکرات غیرمستقیم و فعل و انفعالات این عرصه آنچه اهمیت دارد آن است که ملت ایران تحت زعامت و رهبری حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، خلف صالح امام شهیدمان، ید واحده است و امروز اتحاد «خیابان» و «میدان» و «دیپلماسی» چشمگیر و برجسته است. این اتحاد که خار چشم دشمنان و مایه دلگرمی دوستان است باید هر چه بیشتر، قوام یابد.
نظر شما